1- ابزاری جهت ارزیابی عملکرد سازمان
کاپلان و نورتن اعلام کردند که برای انجام ارزیابی کامل، سازمان باید از چهار بعد ارزیابی شود. که شامل (بعد مالی، مشتری، فرایند های داخلی، رشد و یادگیری) می باشد. نکته مهم درباره این چهار بعد این است که هسته اصلی آنها چشم انداز راهبرد سازمان می باشد. یعنی اهداف و معیارهای اندازه گیری که در هر یک از این چهار بعد تعیین می شوند از راهبرد نشات گرفته اند (پارولیان^[55] و ویلیام^[56]،2009).

2- به عنوان ابزاری برای طراحی سامانه مدیریت راهبردی
یکی از کارکرد های کارت امتیازی علاوه بر اندازه گیری صحیح عملکرد سازمان، اجرای راهبرد سازمانی کارت امتیازی متوازن است. کارت امتیازی متوازن می تواند موانعی را که بر سر راه اجرای راهبرد وجود دارد، برطرف کند. از جمله این موانع عبارت اند از:

• • بر طرف کردن موانع مربوط به انتقال چشم انداز از طریق ترجمه راهبرد:

کارت امتیازی از طریق ایجاد یک فهم مشترک و ترجمه راهبرد سازمان به اهداف کلی، معیارها، اهداف کمی و برنامه ها و ابتکارات اجرایی در هر یک از چهار منظر برپا می شود. ترجمه راهبرد و چشم انداز به اصطلاحات عملیاتی، مدیریت ارشد را وادار می کند تا منظور خود را از جملات کلی به اصطلاحاتی ترجمه کند که برای همه افراد سازمان قابل لمس است، مثلا ارائه کالا به مشتری قبل از 24 ساعت به جای “دادن سرویس سریع".

• • رفع مانع مربوط به عدم همسویی کارکنان از طریق سرازیر کردن کارت امتیازی متوازن

با ساری و جاری ساختن راهبرد به همه سطوح سازمانی کارکنان سازمان این فرصت درک این موضوع را خواهند یافت که چگونه فعالیت های روزمره آنها به تحقق راهبرد شرکت کمک می کند. اکنون مدیران به جای اینکه پاداش ها و انگیزه ها را به اهداف کوتاه مدت مالی مربوط کنند. فرصت این را دارند تا پاداش ها را مستقیما به معیارهایی ارتباط دهند که واحد های کسب و کار، گروه های کاری و یا افراد می توانند در آن موثر باشند.

• • یادگیری راهبرد برای غلبه بر مانع تعهد مدیریت:

متاسفانه بیشتر وقت مدیران صرف بحث بر سر مسائل اختلاف بود جه می شود. کارت امتیازی متوازن این امکان را فراهم می سازد تا توجه مدیریت ارشد را به عناصر موثر در تحقق راهبرد سازمان جلب شود. پس از اجرای کارت امتیازی متوازن مدیران اطلاعات بیشتری به غیر از ارقام مالی برای بررسی در اختیار دارند و می توانند به بحث بر سر روابط علت و معلولی جهت پیشرفت سازمان در مسیر راهبرد بپردازند.

• • رفع مانع مربوط به عدم تخصیص منابع لازم از طریق تخصیص راهبردی منابع:

توسعه یکی از مهمترین اجزا کارت امتیازی متوازن در هر یک از منظر های چندگانه، برنامه ها و ابتکارات لازم برای تحقق اهداف و معیارهای تعیین شده است. اگر برای معیارها اهداف کمی بلند مدت در نظر گرفته شود، برنامه تحقق تدریجی این اهداف نیز تعیین می شود. بنا بر این منابع مالی ونیروی انسانی لازم جهت تحقق اهداف از پیش تعیین شده می بایست مبنایی جهت توسعه فرایند های بودجه بندی سالانه باشد(پارولیان و ویلیان،2009).
3- ابزاری برای تحقق راهبرد سازمان
همه سازمان ها خواهان دستیابی به برتری در محدوده کسب و کارهایشان می باشند. در این بین راهبرد نقش بسیار مهمی را در ایجاد مزیت رقابتی برای سازمان فراهم می کند. اهمیت داشتن یک راهبرد مناسب و قوی زمانی قابل لمس می شود که به محیطی که سازمان در آن فعالیت می کند نگاه اندازیم. بنابر این ضروری است که هر سازمانی تلاش کند تا بهترین راهبرد را در این گونه محیط ها داشته باشد.کارت امتیازی روشی سودمند برای وضوح دورنما و راهبرد های سازمان می باشد و می تواند سازمان را در دستیابی به آنها یاری دهد. این روش مدیریت را با چارچوبی جامع آشنا می کند که راهبرد های سازمان را به مجموعه ای از معیارهای عملکرد مرتبط می کند. سپس این معیارهای مالی را با دیدگاه دیگر ترکیب می کند تا محرک ها و معیارهای مطلوب و منطبق با راهبردهای سازمان بوجود آید که در این امر سبب بهبود راهبرد های سازمان در گذر زمان می شود.
4- ابزاری برای برقراری ارتباط
سومین کارکرد کارت امتیازی برقراری ارتباط است. این کارکرد مهمترین کارکرد کارت امتیازی متوازن می باشد. مطالب زیادی در باره مدیریت دانش در سازمان نوشته شده و مکاتب مختلفی هم وجود دارد. وجه مشترک همه آنها این است که می خواهند دانش مبهم واقع در ذهن افراد را واضح کنند و آنرا در معرض بحث و یادگیری قرار دهند. ما در دوره کارکنان دانشی زندگی می کنیم و بنابه گفته پیتر دراکر مدیریت بهره وری کارکنان دانشی از بزرگترین چالش های مدیران قرن 21 است. وجود کارت امتیازی به کارکنان اجازه می دهد که درباره راهبرد صحبت کنند و از نتایج آن درس بیاموزند و درباره آینده فکر کنند و کارکنان برای اولین بار خواهند فهمید که در کجا قرار دارند و به کجا حرکت می کنند (نیون،2003).
2-2-9)ارتباط کارت امتیازی متوزان با سایر سیستم ها و روش های ارزیابی عملکرد
ارتباط کارت امتیازی متوزان با (ISO)
مهمترین نیازمندی های ایزو، شناسایی و ارزیابی فرایند های موجود در سازمان می باشد. با توجه به این که در استاندارد ایزو روش خاصی برای برآوردن نیازمندی ها ارائه نمی شود، روش کارت امتیازی متوزان به عنوان روشی مناسب می تواند مهمترین نیازمندیهای ایزو را برآورده سازد (ابراهیمی سروعلیا،1383).
ارتباط کارت امتیازی متوزان با مدیریت بر مبنای هدف (MBO)
کارت امتیازی که چند دهه بعد از مدیریت بر مبنای هدف به وجود آمد(مدیریت بر مبنای هدف در سال 1954 و کارت امتیازی در سال 1992) کلیه ویژگی های مدیریت بر مبنای هدف را دارست. ضمن اینکه نواقص آن را نیز تحت پوشش قرار می دهد. کارت امتیازی بر خلاف مدیریت بر مبنای هدف که برای تعیین و توزیع اهداف چارچوب خاصی اراده نمی کند، چارچوبی در قالب یک سری روابط علت و معلولی در چهار وجه ارائه می نماید. ضمن اینکه در کارت امتیازی متوازن علاوه بر این که به اهداف توجه می شود به فرایند ها و چگونگی تحقق اهداف نیز توجه می شود. علاوه بر این در کارت امتیازی هم جهتی و همسویی اهداف با راهبرد به عنوان عاملی مهم مورد تاکید و ارزیابی قرار می گیرد (همان). در حقیقت کارت امتیازی متوازن را می­توان به عنوان ادامه مدیریت بر مبنای هدف ولی با تاکید بیشتر بر بازخورد نتایج از طریق ارزیابی عملکرد یکپارچه و رسمی دانست (جانسون،2001).
ارتباط کارت امتیازی متوازن با مدیریت کیفیت فراگیر(TQM)
فلسفه TQMجلب رضایت مشتری و توسعه مفهوم کیفیت در کل سازمان می باشد. این در حالی است که فلسفه کارت امتیازی بر این اساس است که برای ایجاد و تداوم در هر کسب و کاری وجود یک راهبرد ضروری است و برای ایجاد راهبرد و تحقق اهداف آن باید:
الف. اطمینان حاصل شود که کلیه فعالیت ها طبق راهبرد تعیین شده انجام می شود.
ب. استراتژی های تدوین شده هنوز معتبر بوده و باید در جهت آن ها حرکت نمود.
بنابر این کارت امتیازی متوازن می تواند به عنوان جزء لاینفک راهبردهای سازمان مطرح گردد که به صورت پویا مدیریت را از اعتبار راهبردهای موجود و نیز حرکت سازمان در جهت راهبرد ها مطمئن می نماید. به عبارتی صرف نظر از ماهیت راهبردها، وجود راهبرد در سازمان، وجود کارت امتیازی متوزان را به منظور کنترل راهبرد ضروری می سازد.از مجموع موارد ذکر شده در فوق این امر استنباط می شود که TQM ماهیتا یک راهبرد است که می تواند جزء استراتژی سازمان باشد یا نباشد ولی اگر در سازمان راهبرد وجود داشته و نگرش مدیریت راهبردی باشد، آنگاه وجود کارت امتیازی متوزان به عنوان ابزار مناسب، که به منظور کنترل راهبردها ایجاد شده است، ضرورت پیدا می کند. البته باید توجه کرد که هر دو مفهوم TQM و کارت امتیزای متوزان در سازمان مکمل یکدیگر هستند. در کارت امتیازی متوزان بیشتر به چرایی راهبردها و عملکرد ها تاکید می شود و این درحالی است که در مدیریت کیفیت فراگیر به چگونگی تاکید می شود (ابراهیمی سرو علیا،1383).
ارتباط کارت امتیازی متوازن با جایزه ملی مالکوم بالدریج
اگرچه روش مالکوم بالدریج یک روش ارزیابی می باشد ولی ارزیابی های آن بیشتر جهت پیاده سازی معیارهای بالدریج می باشد و نه استراتژی های شرکت. به عبارتی این روش بیشتر ماهیت تجارتی داشته و برای دریافت جایزه مالکوم بالدریج و استفاده تبلیغاتی از آن مورد استفاده قرار می گیرد.
ارتباط کارت امتیازی متوازن با جایره مدیریت کیفیت اروپا (EFQM)
اگرچه روش EFQM یک روش ارزیابی می باشد ولی ارزیابی های آن بیشتر برای پیاده سازی معیارهای EFQM می باشد و نه راهبردهای شرکت. به عبارتی این روش بیشتر ماهیت تجاری داشته و برای دریافت جایزه و تبلیغات از آن استفاده می شود. EFQM یک مفهوم وسیع است که به طور ذاتی بسیار کم بر روی راهبردهای سازمان و معیارهای ارزیابی اش تمرکز می کند. این روش تصویر نسباتا بزرگی از یک سازمان با سهام داران و سبک های رهبری متنوعش و … ایجاد می کند. از رو روش کارت امتیازی متوانز را در درون مدل تعالی کیفیت به کار می بریم تا این نقطه ضعف EFQM برطرف شود. تحقیقات بسیار نشان داده است که تلفیق دو مدل EFQM و کارت امتیازی به صورت می تواند مزایای زیادی را برای سازمان به همراه داشته باشد. برای به کارگیری روش کارت امتیازی متوزان در مدل تعالی سازمان ابتدا به وسیله روش کارت امتیازی متوزان آمان و راهبرد های سازمان به صورت دقیق و صحیح تعریف و فرموله می شود. سپس با بهره گرفتن از این راهبرد های فرموله شده معیارها و فاکتورهای کلیدی چهار وجه کارت امتیازی به طور مجزا طراحی می شود. در انتها معیراه و فاکتورهای کلیدی مشترک و مورد استفاده در EFQM شناسایی و استخراج شده و خود ارزیابی به روش EFQM آغاز نتایج آن با اهداف راهبردی مرود بازبینی قرار میگیرد. شکل زیر مراحل این کار را نشان می دهد(آزادی خواه و سلیمی، 1387 به نقل از باقری،1389)
2-2-10) وجه تمایز ارزیابی عملکرد متوازن در سازمان های انتفاعی و غیر انتفاعی
کارت امتیازی متوزان به طور وسیعی در سازمان های تولیدی، خدماتی، غیر انتفاعی و دولتی استفاده شده که در بسیاری از آن ها اثرات برجسته و قابل ملاحظه ای داشته است. در زمینه سازمان های غیر انتفاعی کاپلان و نورتن تاکید داشتند که اندازه گیری عملکرد کاربرد مالی به تنهایی ماموریت سازمان های دولتی و غیر دولتی را منعکس نمی کنند، بلکه ماموریت دولت یا سازمان های غیر انتفاعی می بایست در راس رویکرد اندزاه گیری میزان موفقیت یا عدم موفقیت سازمان باشد. همچنین این رویکرد می تواند ماموریت بلند مدت سازمان را صحیح و دقیق نگه دارد. از این رو بزرگترین تفاوت کارت امتیازی در میان کسب و کارهای تجاری و سازمان های غیر انتفاعی در میزان دستیابی به ماموریت قرار دارد. بدین منظور هم از دیدگاه مالی و هم از دیدگاه مشتری می بایست بر ای افزایش و بهبود دیدگاه های فرایند های داخلی و یادگیری و رشد استفاده شود. در سازمان های غیر دولتی، ذی نفعان نقش مهمتر و عمده تری را در سیستم کارت امتیازی متوازن دارند و به طور کاملا مستقیم، در جنبه های چنین سیستمی تاثیرگذار هستند. از آنجا که عملکرد مالی تنها هدف عمده اکثر سازمان های دولتی و غیر دولتی نیست، توالی اولیه دیدگاه های حاضر در رویکرد کارت امتیازی متوازن را می توان از دیدگاه مشتری به سمت بالا مجددا مرتب کرد (کاپلان و نورتن،2001). برای اینکه رویکرد کارت امتیازی متوزان در یک موسسه آموزشی یا یک سازمان غیر انتفاعی معرفی شود لازم است کارکنان با یکدیگر مشارکت داشته باشند. نقطه آغاز این امر حضور سرپرستانی است که مسئولیت سیاستگذاری و اجرا را در یک سلسله مراتب بالا به پایین به عهده دارند. در نهایت کارت امتیازی یک رابطه علت و معلولی را ایجاد خواهد کرد که مستلزم اخذ بازخور از اعضای ستاد ارتباطات در میان کارکرد های مرتبط می باشد. برای این که کارت امتیازی به عنوان بخشی از هسته راهبردی سازمان نهادینه شود کاپلان و نورتن پنج اصل را به شرح ذیل معرفی می کنند:
اصل اول: تبدیل راهبرد به اصطلاحات عملیاتی
اصل دوم: همسوسازی سازمان با راهبرد
اصل سوم: راهبرد به عنوان بخشی از شغل روزمره همگان
اصل چهارم: راهبرد به عنوان یک فرایند مستمر
اصل پنجم: هدایت و کنترل تغییر از طریق راهبرد (کاپلان و نورتن، 2004)

او به این نتیجه رسید که علل اساسی عدم گرایش مردم به تماشای فوتبال در این دوره ناشی از عدم تجربه آنها از شرکت درتماشای مسابقات، عدم آگاهی از قیمت بلیط‌ها و محل فروش بلیط‌ها و زمان­بندی بازی‌ها، داشتن واکنش غیر فعال و عدم علاقه در حمایت از تیم‌های ملی بوده است(۱۱).
۲- شانک، ماتیو .دی، ۱۹۹۹، یک نمای پرسپکتیو از بازاریابی ورزش. در این مقاله بازاریابی ورزش مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و مشخص می شود که چگونه بازاریابی وسیله­ای ارزشمند برای ایجاد اطمینان از بنیان مالی خوب یک تیم می باشد. تئوری شانک مورد بحث قرار گرفته و نشان داده خواهد شد که چگونه تئوری های او متمایز است از سایر نویسندگانی که مفاهیم دیگری را برای اینکه بازاریابی را به عنوان راهی برای هرچه متدوالتر کردن دریافت فرانشیزهای ورزشی بشناسانند، می­کوشند. در این تحقیق کلیولندآیلند به عنوان مدلی برای توضیح تئوری­ها بکار گرفته شده است(۶۸).

۳- اسمیت، آرون. استوارت، باب .۲۰۰۳، در مقاله خود با عنوان« گنجاندن تکنیک های کیفی درتحقیقات بازاریابی ورزشی» معتقدند که درتحقیقات بازاریابی ورزشی نمی­ توان تنها به تکنیک­های کمی توجه کرد چرا که همه تحقیقات بازاریابی ورزشی، با بهره گرفتن از این تکنیک ها به جواب مناسب نمی­رسد و در این دسته از تحقیقات گاهاً روش های کیفی می ­تواند به جواب های مناسب­تری برسد.(فراسوی صدای خرد شدن نمره­ها)، اصطلاحی است که ایشان در تحقیق خود برای توصیف این مورد استفاده کرده ­اند(۱۱).
۴- فلورس(۲۰۰۴)، پژوهشی را تحت عنوان استراتژی های بازاریابی برای اتحادیه ملی بسکتبال در جهان ابررسانه ای در حال تغییر به انجام رسانیده است. در این مقاله عامل کاهش علاقه و رغبت هواداران و مخاطبان ورزش که موجب ورود بازاریابی در بسکتبال می شود ، بررسی شده است. اتحادیه ملی بسکتبال^[۶۰] از نظر بسیاری از تحلیل گران ورزش به عنوان ورزش حرفه ای- تجاری برتر تلقی می شود. این اتحادیه، علی رغم تلاش های فراوان، در سال های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ روند رو به افولی را طی کرد و حضور کم رنگی داشت. برای نقابله با این کاهش علاقه، تیم ها نیاز دارند به اینکه خود را در زمینه تساوی حقوق طرفداران و رعایت انصاف- که به عنوان احساس همبستگی هوادار با بازیکن و تیم تلقی می شود- در قبال آن ها ارتقا دهند. تساوی حقوق هوادار به ثبات قدم و وفاداری و وظیفه شناسی ای که هوادار برای تیم به ارمغان می آورد باز می گردد؛ کسی که تیمش را تا آخرین لحظات با بالا و پایین پریدن هم راهی می کند. ایجاد چنین حقوقی برای طرفداران باید یک هدف کلیدی برای تغییر جهت روند رو به افول مخاطبان باشند.
هدف این مقاله این است که مدل بازاریابی ادغام شده را برای استفاده NBA و تیم هایش گسترش دهد،تیم هایی که ارزش های محوری NBA را تقویت می کند و روند نزولی علاقه هواداران را تغییر می دهد. در این تحقیق سه عنصر استراتژی برند، درک و آگاهی هوادار و ابزارهای ترفیع و ترویج دهنده مستعمل رایج، مورد آزمایش قرار داده شده اند. نظراتی که بر این سه پایه استوارند به بازسازی و تجدید حیات برند NBA ، از طریق یک اهرم فشار و روابط بازاریابی ارتقا داده شده منجر می شوند. نتیجه پژوهش حاکی از این است که NBA باید به توسعه تبلیغات، به کارگیری اینترنت، حمایت مالی و ابزارهای عمومی توجه کند و تیم ها باید مانند برندهای تابع، از طریق اجرای برنامه افزایش روابط هواداران، نزدیک تر کردن بازی به هواداران و افزایش حقوق طرفداران، ساختار برند اصلی را یاری رسانند(۴۶).
۵- استات، دیتمور و برانولد(۲۰۰۶)، در کتاب روابط عمومی در ورزش آمیخته بازاریابی را در سازمانهای ورزشی شامل هشت عامل می دانند. آنان در این مدل، چهار عامل محصول، قیمت، مکان و ترویج را به عنوان عوامل اصلی و چهار عامل تبلیغات، فروش حضوری، ترویج فروش و تبلیغات در معرفی و ایجاد شهرت برای محصول را به عنوان زیر شاخه های عامل ترویج شناسایی نموده اند(۷۱).
۲-۲-۲-۲- تحقیقات در زمینه عناصر بازاریابی ورزشی به طور جداگانه
۲-۲-۲-۲-۱-مروری بر تحقیقات صورت گرفته پیرامون عنصر «محصول» در آمیخته بازاریابی ورزشی
۱- توماس و همکاران (۱۹۷۹)، کارآیی محصول را در بسکتبال حرفه ای مورد مطالعه قرار دادند. آن ها در این پژوهش فرمولی را ارائه داده اند که با بهره گرفتن از آن می توان از طریق ورودی هایی مانند: درصد پرتاب آزاد، درصد ریباند و….. خروجی (برد و باخت) واقعی را تخمین زد. در این تحقیق نتیجه گرفته شده که مزیت میزبانی در بسکتبال حرفه ای حاصل عملکرد برتر تیم میزبان است و نه از برخورد های ویژه مسئولان رسمی برگزارکننده(۷۳).
۲- کلر(۱۹۹۳)، بیان می دارد که ارزش برابری نشان مبتنی بر نظر مصرف کننده بوده و زمانی مطرح می گردد که مصرف کننده با یک نشان آشنا بوده و چندین عامل مطلوب، قوی و منحصر به فرد از عناصر طرز نگرش بر نشان را در ذهن خود داشته باشد همچنین او معتقد است برای ارزیابی ارزش برابری نشان باید مولفه های آن را مورد شناسایی قرار داد(۵۳). بر اساس نظر گلادن، میلن و ساتن^[۶۱](۱۹۹۸) در صنعت ورزش، آگاهی عمومی از نشان تحت عنوان آشنایی مصرف کننده ورزشی با یک تیم یا رویداد خاص تعریف می شود(کلر معتقد بود که ساخت ارزش برابری نشان از دیدگاه مصرف کننده یکی از مهمترین اهداف در آمیخته بازاریابی و از جمله فعالیتهای تشویقی و ترفیعی مانند حمایت مالی است)(۴۷).
۳- گلادن و همکاران(۱۹۹۸)، در برخورد با چالش کاهش هواداران تیم ها پیشنهاد می کنند، باید با ساخت و تقویت نشان خود و برقراری ارتباط قوی با هواداران از طریق مدیریت روابط عمومی صحیح، به تقویت نشان تیم در ذهن مصرف کنندگان پرداخت. همچنین تدارک کنفرانس ها و برنامه های تلویزیونی، جلسات گرد همایی و کنفرانس های مطبوعاتی و حق فروش اعطای نمایندگی و گسترش پوشش تلویزیونی از جمله دیگر برنامه های مدیریت روابط عمومی، برای توسعه ارزش برابری نشان تیم ها است(۴۷).
در تحقیقی دیگر گلادن و همکاران(۱۹۹۸)، نیز بر ایجاد شبکه ی رادیویی و پوشش تلویزیونی ملی با رعایت حق پخش آنها، فروش اجناس با نام، نشان و آرم تیم، کمک ها و هدایای افراد و سازمان ها، حمایت مالی شرکت ها، جو حاکم بر مسابقه و میزان فروش بلیط تاکید می کنند(۴۷).
۴- میسون^[۶۲] (۱۹۹۹)، در پژوهشی تحت عنوان “محصول ورزشی چیست و چه کسی آن را می خرد؟ بازاریابی لیگ های حرفه ای ورزشی” ، در ارتباط با بررسی جنبه های مختلف ویژگی های محصولات ورزشی ( لیگ ورزشی ) و مشخصات خریداران آن انجام داده است. این محقق در مطالعه خویش به دنبال تشخیص و تشریح ماهیت محصول ایجاد شده به وسیله لیگ های حرفه ای ورزشی و تعیین گروه های مختلف خریدار این محصول و اینکه لیگ های مختلف بازار محصولات مرتبط با مشتریان خویش را چگونه جستجو می نماید، می باشد. نتایج بررسی های مطرح شده نشان می دهد که لیگ به خودی خود از هویت تجاری مستقلی برخوردار می باشد هر چند بسیاری از فعالیت ها و اقدامات نیازمند واگذاری به بخش های مرتبط در جهت حفظ و ثبات جذابیت های محصول لیگ می باشد. در نتیجه یکی از مهم ترین وظایف بازاریابان ورزشی شناخت مشتریان مختلف لیگ های ورزشی به عنوان خریداران محصول می باشد. این مطالعه چهار گروه از مشتریان را به شرح زیر معرفی می نماید:

1. 1. تماشاگران

1. 1. تلویزیون و رسانه های دیگر

1. 1. انجمن های مرتبط با ارائه تسهیلات و پشتیبانی کننده از باشگاه های محلی

1. 1. سازمان ها و شرکت هایی که با تیم ها و لیگ های مختلف تعامل و همکاری دارند

بر این اساس و طبق نظر این محقق لیگ های ورزشی حرفه ای محیط منحصر به فردی را برای تصمیم گیری و فرآیندهای مختلف بازاریابی در بازارها و سطوح مختلف ایجاد می نمایند(۲۹).
۵- برانیک،۲۰۰۲، از کشور ایرلند، تماشاچیان مسابقات ورزشی را مصرف کننده و بازاریابان ورزشی را ارائه دهنده‌ی محصولات ورزشی معرفی نموده است. وی در مقاله‌ی خود به روند تکوین و تحول بازاریابی از شکل سنتی به شکل مدرن پرداخته است. او تماشاچیان را عوامل تعیین­کننده‌ی اصول جامعه شناختی و روانشناسی می‌داند و معتقد است مدیران ورزشی در حیطه‌ی بازاریابی، باید با آگاهی از نیازهای اجتماعی و روانی تماشاچیان به عنوان مصرف‌کنندگان به عرضه‌ی کالا و خدمات مورد نظرآنها اقدام نمایند(۱۱).
۶- بوید^[۶۳] و شانک^[۶۴] (۲۰۰۳)، پژوهشی را با عنوان “ورزشکاران به عنوان مبلغین محصولات” به انجام رسانده اند. به اعتقاد این محققان هر چند امروزه نقش ورزشکاران به عنوان مبلغین محصولات مختلف رو به افزایش است اما در این زمینه تحقیقات کمی در ارتباط با دیدگاه مصرف کنندگان در مورد این ورزشکاران و عامل تأثیرگذار بر میزان اثربخش این فعالیت ها صورت گرفته است و بخصوص اینکه اطلاعاتی محدود در ارتباط با نحوه تعامل و سازگاری سه عامل ورزشکار تبلیغ کننده، محصول و مصرف کننده وجود دارد. بر اساس مطالعات صورت گرفته توسط ایزی در^[۶۵] سال ۲۰۰۳ در این ارتباط سالانه ارقام بسیار بالایی هزینه می گردد به نحوی که ورزشکاران معروفی نظیر مایکل جردن^[۶۶] چیزی در حدود ۳۰ میلیون دلار در سال، لنس آرمسترانگ^[۶۷] ۵/۱۶ میلیون دلار در سال و تایگر وودز^[۶۸] ۷۰ میلیون دلار در سال بابت صحه گذاری بر محصولات ورزشی و غیرورزشی دریافت می نمایند.
بر اساس دیگر آمارهای منتشره توسط Sport Business Journal در سال ۲۰۰۲ همچنین شرکت های امریکایی برای انجام چنین اموری در سال ۲۰۰۱ جمعا مبلغ ۸۹۷ میلیون دلار به ورزشکاران، مربیان و دیگر شخصیت های ورزشی پرداخت نموده اند. در نهایت نتایج حاصل از این بررسی نشان می دهد که صرف نظر از نوع محصول، محصولاتی که هم از لحاظ جنسیت و هم از لحاظ رشته ورزشکار با محصولات تبلیغ شده ارتباط بیشتری داشته باشند، نهایتا از نظر مصرف کنندگان نیز بیشتر مورد پذیرش قرار خواهند گرفت(۳۸).
۷- فیلو^[۶۹] و فانک^[۷۰] (۲۰۰۵)، پژوهشی را با عنوان “تأثیرات اینترنت بر توزیع محصولات” به انجام رسانیده اند. امروزه اینترنت سریع تر از سایر تکنولوژی ها و رسانه های اطلاعاتی و ارتباطی توسعه یافته است، در این راستا کسب و کارهای تجاری نیز به سرعت این رشد را احساس نموده و سعی در راه اندازی و اصلاح و بهبود وب سایت های خویش به طور مداوم نموده اند. عمده تحقیقات صورت گرفته در ارتباط با تحقیقات بازاریابی اینترنتی بر تحلیل های محتوایی مورد استفاده در آمیخته بازاریابی سنتی متمرکز است. این مطالعه به بازاریابی اینترنتی از دیدگاه مشتری گرایانه نظر کرده و به سازمان های ورزشی توصیه می نماید که چگونه محصولات خویش را در محیط مجازی وب به نمایش گذاشته و از چه اصول و قواعدی تبعیت نمایند(۲۹).
۸- رابرت و تورجویل (۲۰۰۶)، پژوهشی را در زمینه درآمد محصول نهایی بازیکنان زن بسکتبال را در دانشگاه مورد بررسی قرار دادند. این مقاله با بهره گرفتن از روش های آماری میزان درآمد محصول نهایی زنان بسکتبالیست را مورد تخمین قرار می دهد. نتایج پژوهش حاکی از این است که قابلیت زنان بسکتبالیست در مقایسه با مردان بسکتبالیست کمتر است و همچنین میزان درآمدزایی آنان از یک بازی به بازی دیگر و از یک تیم به تیم دیگر متفاوت است و نیز دانشگاه ها قابلیت به دست آوردن منفعت اقتصادی را از بهترین بازیکنان دارا می باشند(۶۶).
۹- راس، جیمز و وارگاس(۲۰۰۶)، نیز یازده عامل مرتبط با نشان را در تیمهای ورزشی حرفه ایی شناسایی نموده اند. موفقیت تیم، پیشینه تیم، جو استادیوم، ویژگی بازی تیم، نشان تجاری، تعهد و مسولیت پذیری، ویژگی های سازمانی، جایگاه های با واگذاری حق بهره برداری، تعاملات اجتماعی و رقابت را به عنوان عوامل مرتبط با نشان شناسایی کردند(۶۷).
۲-۲-۲-۲-۲- مروری بر تحقیقات صورت گرفته پیرامون عنصر «مکان» در آمیخته بازاریابی ورزشی
۱- واکفیلد و اسلوان^[۷۱] (۱۹۹۵)، اظهار داشتند که نه تنها داشتن هوادارانی وفادار، بلکه عواملی چون خدمات ارائه شده در پارکینگ استادیوم، نظافت و تمیزی محیط استادیوم، مدیریت ایمنی جمعیت، سرویس های غذایی و کنترل رفتار هواداران در استادیوم و تضمین سلامتی و آرامش سایر تماشاگران از جمله عواملی هستند که ماندگاری و استقبال تماشاگران را در استادیوم های ورزشی تضمین می کند. همچنین آنان نشان دادند اگرچه وفاداری هواداران به تیم ها تأثیر زیادی روی توجه به مسابقات آن تیم ها دارد، بلکه طراحی استادیوم، خدمات ارائه شده در آن نیز تأثیر مستقیمی روی تماشاگران و ماندگاری و توجه بیشتر آنان را به مسابقات برگزار شده خواهد داشت. همچنین بنا به نظر این دو محقق آن چه که تماشاگران را به رفتن به ورزشگاه ها و خرید بلیط مسابقات می کند، تنها علاقه به تیم خاصی نبوده بلکه احساس راحتی در استادیوم و محیط آن نیز می تواند انگیزش آنان را برای بروز چنین رفتاری افزایش دهد. همچنین واکفیلد و اسلوان اعتقاد دارند این رفتار تماشاگران آثار اقتصادی و درآمدزایی فراوانی در پی دارد که علاوه بر خرید بلیط می تواند شامل پرداخت هزینه پارکینگ، غذا، نوشیدنی، و یادگاری هم باشد و در کنار آن حمل ونقل، خرید و اجاره منزل و اتاق در هتل را هم شامل شود(۳۱).
۲- واکفیلد، بلادگت و اسلوان^[۷۲](۱۹۹۶)، در تحقیقی که بر روی عوامل مؤثر بر رضایت تماشاگران در محیط استادیوم ورزشی انجام شد، نشان دادند که تماشاگران در مواردی احساس قرار گیری در شرایط ازدحام را می کنند که فضا و امکان دسترسی به محل های ورودی استادیوم محدود باشد. در مجموع با بررسی نیازهای بازدیدکنندگان می توان موارد مشکل ساز را شناسایی و بر طرف نمود. در صورتی که بتوان با نصب مونیتورهایی شرایط مشاهده بازی را برای این عده فراهم نمود و صف انتظار غذا را با نصب مسیرهایی نظم بیشتری داد، راحتی بیشتری را فراهم کرده ایم. شکل ظاهری و زیبایی استادیوم نیز روی رضایتمندی بازدید کنندگان مؤثر است. باید در خصوص نظر بازدیدکنندگان و انتظارات آنان در این باره تحقیق کرد. مدیران ورزشی نه تنها باید روی بازسازی و نوسازی و طراحی معماری استادیومها برنامه ریزی داشته باشند، بلکه در مورد رعایت اصول زیبایی شناسی آن نیز باید از کمک مشاوران ورزیده بهره گیرند. به کیفیت صفحه نمایش امتیازات ^[۷۳]و مدیریت صحیح آن در ارتباط با ارائه به موقع آمار بازی در طول بازی، در زمان های قبل از شروع مسابقه و در زمان بین دو نیمه بازی، همگی از مواردی هستند که روی میزان رضایتمندی تماشاگران و مدت حضور آنها در استادیوم اثر گذار است. پس باید از نگاه مشتریان به فضاهای ورزشی نگاه کرد و با تاکید بر روی عناصر ویژه فضاهای ورزشی می توان نگرش عموم و رفتار مصرف آنان را پیش بینی کرد(کیفیت خدمات ارائه شده شامل استرحتگاهها، جایگاهها و غرفه های دارای امتیازات یا حقوق بهره برداری جنبه های زیبایی شناسی استادیوم مانند سبک معماری آن را از عوامل مهم در ارتقای توجه به رویداد معرفی کردند) (۷۵).
۳- پودال(۱۹۹۹)، در پژوهشی در زمینه کانالهای بازاریابی در ورزشهای حرفه ای نتیجه گرفت که کانال های بازاریابی می تواند به صورت زنجیره ای افزایش یابد که شامل عناصری چون طراحی، ترکیب، بازاریابی توزیع و خرده فروشی است. سازمانها می توانند همه کارهای یاد شده را خودشان انجام دهند یا اینکه به کسانی واگذار کنند که می توانند مزایای رقابت را به دست گیرند. جایی که کانالهای بازاریابی در مرحله بازبینی و تغییر قرار گیرد، اعضای کانالها باید تجزیه تحلیل را ارائه کنند که رسانه ها پیشنهاد کرده اند در ورزش اعضای کانالهای اصلی شامل باشگاه های ورزشی، اعضای دولتی ملی و جهانی، شرکت های تلویزیونی و تبلیغ کنندگان هستنند. ارتباطاتی که میان اعضای شرکت در ورزش، باشگاه ها، تیم ملی و بینندگان تلویزیون وجود دارد، حمایت و در آمدهایی را نیز به دنبال دارد(۲۸).
۴- شانک (۱۹۹۹)، نیز در کتاب برنامه ریزی استراتژیک بازاریابی ورزشی اشاره به تاسیس آژانسهای تهیه بلیط مانند آنچه که در زمینه تهیه بلیط هواپیما و قطار و تورهای سفر توریستی وجود دارد برای تهیه راحت تر بلیط و امکان تدارک راحتی و آسایش برای مصرف کنندگان داشته و معتقد است در صورتی که این آژانس ها با وظایف ترکیبی بازاریابی برای مسابقات، تبلیغات، حمایتهای فنی و ارائه خدمات جانبی به آنان در خدمات مصرف کنندگان قرار گیرند، توسعه مناسبی را برای تیمها و امکان عرضه خدمات شان فراهم خواهند دید(۶۹).
۵- هانس و دیوید (۱۹۹۹)، پژوهشی را در زمینه افزایش تمرکز بر عنصر مکان در آمیخته بازاریابی برای خدمات رسانی ورزشی وابسته به تسهیلات به انجام رسانیده اند. این پژوهش عنصر مکان را از سه نقطه نظر فضا زمانی، انسان شناختی و تماشاچیان ورزشی مورد بررسی قرار داده است. این مقاله ضمن مقایسه آمیخته بازاریابی در خدمات رسانی ورزشی وابسته به تسهیلات و خدمات رسانی ورزشی مستقل از تسهیلات، به این نتیجه می رسد که ضروری است هنگامی که با بازاریابی برای خدمات رسانی ورزشی وابسته به تسهیلات سروکار داریم به متغیر مکان جایگاه برجسته تری داده شود(۵۰).
۶- ماهونی و هووارد(۲۰۰۱)، به مدیریت مالی خلاق(ورود به بازار سهام) و اداره به صورت شرکت سهامی همسازی و وحدت سازمان ها،برای توسعه بازار ورزش حرفه ای، فراهم آوری امکان خرید بلیط مسابقات از طریق اینترنت و اتصال کاربران هوادار برای بر قراری ارتباط با بازیکنان و مربیان، به سایت های اختصاصی باشگاه ها، که می تواند از سوی دیگر تیم ها نیز مورد الگو برداری قرار گیرد، تاکید دارند(۳۰).
۷- هرناندز (۲۰۰۲)، در کتاب مدیریت ساز مان های ورزشی بیان می کند ایجاد تشکیلاتی متمرکز برای برنامه ریزی در زمینه کانال های توزیع و با وظایف تحقیقات بازاریابی و ارزش گذاری نشان تیم ها برای تعیین قیمت تبلیغات و قراردادهای حمایت مالی از جمله فعالیت هایی است که حلقه تولید و عرضه را کاملو فعالیت های بازاریابان و مدیران را کامل می نماید(۵۱).
۲-۲-۲-۲-۳- مروری بر تحقیقات صورت گرفته پیرامون عنصر «ترویج» در آمیخته بازاریابی ورزشی
۱- کازنز^[۷۴] و اسلک^[۷۵] (۱۹۹۶)، مطالعه ای را تحت عنوان “استفاده از اسپانسر شیپ ورزشی برای نفوذ به بازارهای محلی” به انجام رسانده اند. این محققان اهداف خود را از انجام این مطالعه این طور بیان می نمایند که: بسیاری از مالکان فروشگاه های ارائه غذاهای آماده امروزه از حمایت ورزشی برای نفوذ به حوزه بازارهای محلی استفاده می نمایند، بر این مبنا هدف از این مطالعه نحوه تصمیم گیری این مؤسسات برای حمایت از ورزش و خواست ها و مقاصد آن ها از وارد شدن به این حوزه می باشد. بر این اساس مصاحبه هایی با ۱۱ شرکت ارائه غذاهای آماده حمایت کننده از ورزش صورت گرفته و سایر اطلاعات نیز از مدارک و مستندات شرکت در راستای این بررسی صورت می گیرد و نتایج آن ارائه می گردد، به عنوان مثال مشخص می گردد که ساختار و فرهنگ سازمانی رستوران های زنجیره ای از عوامل مهم تأثیرگذار بر نحوه تصمیم گیری در ارتباط با شکل حمایت از ورزش می باشد(۳۱).
۲- کوپلند ^[۷۶]و دیگران(۱۹۹۶)، نیز معتقدند پوشش رسانه ایی رویدادها یکی از فاکتورهای مهم در تصمیم گیری مدیران برای حمایت از رویدادها است. آنان اظهار می دارند اگرچه پوشش تلویزیونی عامل مهمی است، ولی نگرش رسانه ها به خصوص تلویزیون می تواند اهمیت زیادی داشته باشد(۴۵).
۳- همچنین کاوسنس و اسلاک (۱۹۹۶)، مناسب ترین شیوه تشویق تماشاگران به تماشای مسابقات را ترکیب حمایتهای مالی، صحه گذاری و تبلیغات دانسته اند(۳۰).
۴- آمیس ، پانت و اسلک (۱۹۹۷)، با بررسی چگونگی استفاده از حمایت مالی جهت کسب مزیت رقابتی پایدار نسبت به سایر رقبا و در بیان نتایج تحقیق خود اظهار می کنند: در صورتی که گروه ورزشی مورد نظر بخواهد پس از اتمام قراردادش حامی دیگری را جایگزین نماید، منابع کمی در دسترس اش خواهد بود. پس به همین دلیل در هنگام انعقاد قرارداد با حامیان خود باید نهایت دقت را با تمام ملاحظات صورت داده و به نفع شرکت حامی و گروه ورزشی مورد نظر است که قرارداد موفق خود را انحصاری، طولانی تر و در صورت اتمام، مدت آن را تمدید نمایند(۳۴).
۵- مک دونالد و راش (۲۰۰۰)، در بررسی خود بر روی اثرات فعالیتهای تشویقی و ترفیعی بر روی میزان تقاضا اظهار می دارند در شرایط مساوی در هر بازی با فعالیتهای ترویجی، ۱۴ درصد به تعداد تماشاگران افزوده می شود(۵۷).
۶- شاو^[۷۷] و آمیس (۲۰۰۱)، به دلیل اینکه مطالعات بر روی نابرابری توزیع سرمایه گذاری در ورزش زنان و مردان بسیار کم است و نیز به دلیل افزایش هزینه حمایت از تیم های ورزشی و افزایش روزافزون برنامه ریزی استراتژیک برای چنین سرمایه گذاری هایی، به بررسی مفهومی و عملیاتی برخی از دلایل ممکن برای این نابرابری پرداختند. آنان اظهار می دارند نگاه رسانه ها به رویدادهای ورزشی مردان رو به گسترش است و , به خاطر ارزش ذاتی بالای ورزش مردان نسبت به زنان است. این دو محقق در بررسی خود به این نکته اشاره می کنند که حتی تحقیقات روی حمایت مالی در ورزش مردان بیشتر از مطالعات مشابه ر ورزش زنان است(۷۰).
۷- کلاوسن و میلر(۲۰۰۱)، تحقیقی روی توسعه و رشد صنعت شرط بندی در ایالات متحده طی دهه ۱۹۹۰ انجام دادند کانون توجه آنها در تحقیق مورد نظر بر شرط بندی ورزشی و شرط بندی ورزشی از طریق اینترنت به عنوان یکی از زمینه های در حال رشد صنعت شرط بندی بود. آنان در بررسی خود بیان می کنند که شرط بندی قانونی با رشد ۱۶۰۰ درصدی از سال ۱۹۷۶ بستر امنی در هزاره جدید فراهم آورده به طوری که در مسابقات اسب دوانی، اتومبیل رانی و انواع رشته های ورزشی و همچنین شرط بندی از طریق اینترنت افراد زیادی را به خود مشغول داشته است. این محققان اعلام می کنند در سال ۱۹۹۷ از ۸/۸۱ میلیارد دلاری که در بخش سرگرمی صرف شده، ۱/۳۰ میلیارد دلار آن در شرط بندی بوده است. رویکرد آنان در این تحقیق، معرفی شرط بندی به عنوان یک سرگرمی بی ضرر می باشد. یکی از دلایلی که رویکرد جدید به شرط بندی را بیشتر مورد قبول جامعه می سازد، اجازه دولت و صحه گذاری عوامل مسؤل بر صنعت شرط بندی می باشد(۴۴).
۸- فران(۲۰۰۲)، طی مقاله‌ای آگهی‌های تبلیغاتی را در تلویزیون اسپانیا بررسی کرده است. وی به دنبال این مطالب بوده است:
الف. مطالعه در مورد یکی از رسانه‌های گروهی به نام تلویزیون که ویژگی خاص انتقال پیام‌های مورد نظر تبلیغاتی را دارد.
ب. مطالعه درمورد تکرار و زمان پخش و حسی که پیام ایجاد می‌کند. به ویژه در حیطه‌ی ورزش‌هایی که خارج از شهر برگزار می‌شود.
ج. فراهم نمودن دستورالعمل‌هایی جهت پخش آگهی‌ها که منطبق بر ضوابط و مقررات مورد تأیید وزارت تربیت بدنی و فعالیت‌های تفریحی کشوراسپانیا است.
این محقق اقدام به ضبط ۴۴ آگهی تجاری در خصوص فعالیت‌های ورزشی خارج از شهر نمود و به بررسی سه هدف فوق پرداخت. او بدین نتیجه رسید که از طریق تحلیل محتوای آگهی‌های پخش شده می‌توان انبوهی ازپیام‌ها را دریافت که به طور مستقیم یا غیر مستقیم بر بیننده اثر خواهد داشت. این تأثیر معمولاً ناخودآگاه است. فران به این نتیجه دست یافت که : از آن جا که تلویزیون در اسپانیا، حدود «۹۰ درصد» مردم را مخاطب قرار می‌دهد، لازم است تدابیری جهت برقراری ارتباط‌های حرفه‌ای این رسانه‌ با مسئولان تربیت‌ بدنی کشور اتخاذ گردد(۱۱).
۹- بنت^[۷۸] ، هنسون^[۷۹] و زیهانگ^[۸۰] (۲۰۰۳)، پژوهشی را تحت عنوان “اسپانسرشیپ در ورزش های رزمی” به انجام رسانیده اند. به اعتقاد این محققین، ورزش های رزمی به عنوان ورزش های عموما انفرادی در طول چند سال اخیر از رشد و گسترش بالایی برخوردار بوده است. حمایت کنندگی از رویدادهای مربوط به این قبیل ورزش ها نیز همانند این ورزش ها در طول سالیان اخیر رشد چشمگیری را تجربه نموده است. این قبیل حمایت کنندگی بیشتر در ارتباط با وقایع و رویدادهای ورزشی صورت گرفته است که به صورت تلویزیونی پخش شده اند. بررسی این محققان در این زمینه نشان می دهد که صنعت مربوط به این ورزش ها بسیار گسترده و در حال گسترش بیشتر نیز می باشد و هنوز بسیاری از حامیان از منافع تبلیغات در این زمینه غافل مانده اند. این محققان در مطالعه خویش در مجموع سعی دارند که خلاء کمبود تحقیقات در بحث حمایت کنندگی از این قبیل ورزش ها را تا حدودی بهبود ببخشند(۳۷).
۱۰- مدوکس^[۸۱] (۲۰۰۳)، پژوهشی را با عنوان “اسپانسرشیپ ها امروزه بخشی از آمیخته رسانه اند” به انجام رسانده اند. امروزه بازاریابان و برنامه ریزان رسانه ای به طور فزاینده ای در جستجوی فرصت های حمایت کنندگی نوآورانه در تلاش برای دستیابی به مخاطبین هدف خویش می باشند. این مطالعه به بررسی فعالیت های مربوط به حمایت کنندگی توسط یکی از آژانس های رسانه ای در کشور امریکا می پردازد و این موضوع را از زوایای مختلف و بر اساس دیدگاه های بازاریابی و رسانه ای مورد تحلیل و بررسی کارشناسانه قرار می دهد(۳۱).
۱۱- توآتس،۲۰۰۳، در مقاله‌ای با عنوان «توسعه‌ی حمایت از ورزش از سوی کمپانی‌های مطرح کانادایی»، مطالب جالبی را ارائه می‌دهد: برداشت‌ها و برخوردهای متفاوتی در خصوص چنین حمایت‌هایی وجود دارد. او در این تحقیق از طریق برنامه‌های کاملاً موفق یا ناموفق به عوامل اساسی و اصلی در موفقیت یا عدم موفقیت چنین کمپانی‌هایی(حامیان مالی ورزش) پی‌برد.
این عوامل عبارت بودند از :

۴

۵

در جدول زیر فرم کلی پرسش نامه که شامل: شرح علت محتمل بروز دعاوی، احتمال وقوع در پروژه و میزان درجه اهمیت و تأثیر بر روی بروز دعاوی به تفکیک زمان و هزینه می باشد، آورده شده است:
(جدول۳-۳) فرم کلی پرسشنامه
۳-۳-۳) اعتبار و روایی پرسشنامه
پرسشنامه بعد از ملاحظه استاد راهنمای محترم و ۵نفر از متخصصان و خبرگان به نام های جناب آقای مهندس حبیب اله حسینی نیا عضو سازمان نظام مهندسی استان تهران با بیش از سی سال سابقه در زمینه اجرایی و طراحی ، جناب آقای مهندس بهروز عمویی عضو نظام مهندسی استان تهران با بیست وپنج سال سابقه اجرایی، جناب آقای دکتر حیدری استاد دانشگاه سازمان مدیریت صنعتی تهران و متخصص درزمینه امور قراردادها و ادعا، جناب آقای مهندس صفاری با۲۰ سال سابقه در زمینه مدیریت کلان پروژه های ساختمانی، جناب آقای مهندس یعقوبی وکیل و متخصص در زمینه دعاوی و حل اختلافات پروژه های ساختمانی و پیمانکاری از نظر روایی و سنجش موضوع مورد مطالعه مورد تایید قرار گرفت و برای سنجش اعتبار بعد از اجرای آزمایشی ۳۰پرسشنامه و محاسبه ضریب آلفایی کرونباخ توسط نرم افزارSPSS برای پرسشنامه عدد ۰/۸۵ بدست آمده که بیانگر اعتبار مناسب پرسشنامه ها می باشد.

۴-۳مرحله سوم: جمع آوری نظرات
پس از تهیه پرسشنامه و مشخص شدن شیوه محاسبه اولویت بندی عوامل ایجاد کننده دعاوی زمان و هزینه، در این مرحله حجم نمونه و جامعه آماری مورد مطالعه مشخص می شوند. و پرسشنامه ها جهت کسب اطلاعات توزیع می گردند.
۱-۴-۳) جامعه آماری مورد مطالعه
جامعه آماری پژوهش متشکل از مهندسان فارغ التحصیل رشته عمران و معماری با بیش از ۵ سال سابقه که در شرکتهای مهندسین مشاور و شرکتهای پیمانکاری دارای رتبه برنامه و بودجه و مهندسینی که نمایندگان کارفرمایان در پروژه های ساخت بوده اند می باشد .
۲-۴-۳) تعیین حجم نمونه
اخذ تصمیم درباره حجم نمونه، از لحاظ تامین میزان دقت نتایج نمونه گیری و صرفه جویی در مقدار وقت و هزینه، از اهمیتی خاص برخوردار است. بدیهی است که بزرگ بودن حجم نمونه موجب صرف هزینه و وقت زیاد، و کوچک بودن حجم نمونه موجب عدم دقت کافی برآوردها می شود. سعی ما بر این است که در چارچوب اطلاعات موجود و با توجه به وقت و هزینه ممکن و دقت لازم، مناسب ترین حجم ممکن نمونه را انتخاب کنیم.
بدین ترتیب برای تعیین حجم نمونه به سراغ علم آمار می رویم و حجم نمونه را با در نظر گرفتن میزان دقت و سطح اطمینان مورد نظر محاسبه می کنیم.
فرمول تعیین حجم نمونه در جوامع بزرگ (جوامعی با بیش از ۳ عضو در اصطلاح علم آمار، جوامع بزرگ نامیده می شوند.) به صورت زیر است: (کاسکیا،۲۰۰۲)
: تعداد نمونهn
α: سطح اطمینان را مشخص میکند. در این تحقیق با در نظر گرفتن اطمینان ۹۰ درصد =۰٫۱α حاصل می شود.
: تعداد نمونهn
d: درصد خطای مجاز در نمونه گیری است که به طور معمول بین ۰/۰۵ و ۰/۱۲ در نظر گرفته می شود.که در این تحقیق با توجه به جامعه هدف ۰/۱ مناسب تشخیص داده شده است.
P :قابلیت اعتماد پرسش نامه تکمیل شده است که معمولا” با توجه به پیش نمونه گیری به دست می آید. بدین مفهوم که از هر ۱۰پرسشنامه ۸ پرسشنامه دارای اطلاعات صحیح و ۲ پرسشنامه دارای اطلاعات نامعتبر است.
n=1.64^2*0.8*(1-0.8)/0.1^2=43
۵-۳ مرحله چهارم: محاسبه میانگین وزنی
هدف اصلی در این تحقیق بررسی تأثیر هر یک موارد ذکر شده در پرسشنامه در افزایش دعاوی پروژه های ساخت و تعیین میزان توافق نظر بر روی این عوامل بین عوامل اصلی دخیل و ذی النفع در پروژه های ساخت یعنی کارفرما، پیمانکار، مشاور می باشد. بنابراین در ابتدا متغیر مورد بررسی مقادیری را به خود می گیرد که این مقادیر امتیازات داده شده به هر مورد از دید تأثیر گذاری هستند.
بنابراین نیازمند شاخصی هستیم که توزیع یا پراکندگی اعداد را به خوبی بتواند توصیف نماید. بدیهی است که این شاخص می تواند میانگین باشد. در ادامه ابتدا به تعریف میانگین می پردازیم. (یوسفی،وحیدرضا،کنفرانس بین المللی مدیریت پروژه،دانشگاه علم و صنعت)
میانگین چند عدد شاخصی است که مرکزیت این اعداد را نشان می دهد. نحوه محاسبه میانگین به صورت زیر است:
که در آن  نشان دهنده میانگین می باشد.
در حالتی که داده ها برای محاسبه میانگین حسابی، به دلیل اینکه مقادیر مشاهده شده ارزشهای متفاوت دارند لازم است به هر مشاهده وزنی اختصاص داده و سپس میانگین وزنی داده شده را محاسبه کنیم. میانگین وزنی از رابطه زیر بدست می آید:
که در آن  نشان دهنده میانگین، k نشان دهنده تعداد اعدا د،  نشان دهنده عدد iام و  وزن هر عدد است.
لازم به ذکر است که همواره باید مجموع وزنها برابر با یک باشد. معمولا” برای محاسبه میانگین، همه اعداد را با یکدیگر جمع و سپس بر تعداد تقسیم می کنیم. استفاده از این روش یعنی اینکه وزن همه اعداد مساوی و برابر با ۱ تقسیم بر کل اعداد. (پارسیان،۱۳۸۶)
در صورتی که از دیدگاه احتمال به این قضیه نگاه کنیم، به میانگین امید ریاضی گفته می شود و وزن هر عدد احتمال وقوع آن عدد در نظر گرفته می شود. امید ریاضی به زبان ساده مقدار مورد انتظار را نشان می دهد. یعنی مقداری که از یک متغیر بر اساس قوانین آمار و احتمال انتظار داریم رخ دهد.
از آنجا که در این تحقیق میزان تأثیر بررسی می شود، بنابراین به دنبال محاسبه میانگین تأثیر هستیم. اما برای اینکه بتوانیم به این سوال که آیا همه موارد تأثیر گذاری یکسانی دارند پاسخ دهیم، احتمال وقوع هر مورد در پروژه را نیز بررسی می کنیم.
در واقع وزن هر عدد که تأثیر آن را نشان می دهد، احتمال وقوع آن باشد. بدین ترتیب مواردی که کمتر رخ می دهند، وزن کمتر و در مقابل مواردی که بیشتر رخ می دهند وزن بیشتری دارند.
شاخص میانگین وزنی مقادیری که احتمال وقوع را نشان می دهند به عنوان وزن در نظر می گیرد و بنابراین فرمول آن در حقیقت فرمول یک میانگین وزنی است. (رایس،۲۰۰۳،ص۱۹۵)
نکته مهم در این تحقیق این است که در این مسأله احتمالات به صورت ریاضی به دست نیامده اند بلکه به روش دلفی از دیدگاه کارشناسان و خبرگان به دست آمده است.
مقادیری که وارد شده اند ( اعداد ۱ تا ۵) فقط امتیاز هستند و برای اینکه شرط اینکه احتمال یک مقدار پیوسته روی بازه [۰,۱] می باشد نیز ارضاء شود می بایست احتمال هر امتیاز را بر مجموع آنها تقسیم کنیم. بدین ترتیب این شرط که مجموع وزنها باید برابر یک شود نیز تضمین می شود. (پارسیان،۱۳۸۶)
۱-۵-۳) پارامترهای شاخص میانگین وزنی
نکته بسیار مهمی که در محاسبه شاخص میانگین وزنی باید توجه شود این است که در صورتی که از برنامه درستی استفاده نشود، منجر به داده های غلطی می شود که ممکن است شاخص را به اشتباه افزایش دهند. دانستن این شاخص باعث می شود که بهتر و راحت تر بتوانیم اهم عوامل دعاوی را پیدا کنیم. (چاکراپانی،۲۰۰۳،ص۱۴۸)
در مورد تعیین پارامترهای میانگین وزنی دو دیدگاه وجود دارد :
دیدگاه کاتلر: در این دیدگاه بایستی پرسش نامه به صورت باز طراحی شود تا متخصصان موارد مورد اهمیت خود را به ترتیب اولویت مشخص نموده و همچنین نظر خود را در هر مورد بیان نمایند. از نظر کاتلر نباید به فرد چارچوب فکری داد.
دیدگاه دمینگ: از نظر دمینگ محقق باید با توجه به تجربه عملی در برخورد با متخصصان و همچنین با توجه به استراتژی های خود و نیز موضوع و دلیل تحقیق مواردی را تعیین کند تا متخصصان میزان اهمیت هر مورد را از نظر خود مشخص نموده و به امتیاز دهند. (چاکراپانی،۲۰۰۳،ص۱۳۲)
مهمترین تفاوت این دو دیدگاه در باز و بسته بودن سؤالات می باشد. از آنجا که در دیدگاه کاتلر متخصصان مستقیما” نظر خود را بیان می کنند و افراد نیز دارای تجربیات متفاوت هستند ممکن است پراکندگی معیارها باعث بی دقتی کار شود. بنابراین در این تحقیق از دیدگاه دمینگ استفاده شده و پرسش نامه با سوالات بسته مطرح می شود. یادآور می شویم که نحوه محاسبه میانگین وزنی در هر دو دیدگاه یکسان است. (کاسکیا،۲۰۰۲)
۲-۵-۳) خلاصه کردن اطلاعات و محاسبه میانگین وزنی
پس از جمع آوری پرسش نامه ها می بایست ابتدا پرسش نامه های مربوط به سه گروه کارفرما، پیمانکار، مشاور را از هم جدا نموده و برای هر کدام از علتها شاخص میانگین وزنی را محاسبه کنیم.
برای محاسبه این شاخص از روند زیر پیروی می شود: (کاسکیا،۲۰۰۲)
(جدول۳-۴) فرم کلی تعیین میانگین وزنی
: میانگین امتیازات داده شده در بخش احتمال وقوع در پروژه برای مورد iام
: میانگین امتیازات داده شده در بخش میزان درجه اهمیت و تأثیر بر روی دعاوی برای مورد iام
: امتیاز وزنی هر مورد در بخش احتمال وقوع در پروژه

جدول ۴-۲۷: نتایج آزمون One-Sample Test جهت بررسی وضعیت نظام تقسیم کار روشن و سازماندهی معطوف به تحقق کیفیت بصری بین کنشگران (شاخص دهم)

شاخص های ۱۱و ۱۲و ۱۴ نیز به بعد هدایت و انگیزش تحقق کیفیت بصری وبه مولفه های رهبری ارتباط و انگیزش میپردازد.
نهادسازی و اثربخشی تشکیلات مدیریت پیگیری و هماهنگی برای تحقق مدیریت بصری (شاخص یازدهم)

نتایج آزمون میانگین اهمیت برای «نهادسازی و اثربخشی تشکیلات مدیریت پیگیری و هماهنگی برای تحقق مدیریت بصری» در جدول ۴-۲۸ نشان داده شده است. بر اساس نتایج، از آنجا که عدد معناداری برای این شاخص کمتر از ۵ درصد (عدد معناداری = ۰۰۴/۰) است، فرضیه H0 در سطح اطمینان ۵/۹۹% رد می شود. رد فرضیه H0 به این معنی است که درصد وجود شاخص «نهادسازی و اثربخشی تشکیلات مدیریت پیگیری و هماهنگی برای تحقق مدیریت بصری» به عنوان یک ظرفیت سازمانی در حد متوسط نیست. با توجه به اینکه مقدار t محاسبه شده برای این شاخص کوچکتر از ۹۶/۱- است، بنابراین درصد وجود این شاخص به عنوان یک ظرفیت سازمانی کمتر از ۳ است و این بدان معنی است که ظرفیت سازمانی برای «نهادسازی و اثربخشی تشکیلات مدیریت پیگیری و هماهنگی برای تحقق مدیریت بصری» وجود ندارد. (رد شاخص یازدهم).
جدول ۴-۲۸: نتایج آزمون One-Sample Test نهادسازی و اثربخشی تشکیلات مدیریت پیگیری و هماهنگی برای تحقق مدیریت بصری تحقق کیفیت بصری بین کنشگران (شاخص دهم)

تابش ترمزی از کلمه‌ی bremsen به معنی ترمز و strahlung به معنی تابش گرفته شده است.که تابش الکترو مغناطیسی تولید شده توسط کاهش سرعت یک ذره‌ی باردار است، هنگامی که توسط ذره باردار دیگری منحرف می‌شود. (شکل ۲-۸) ذره در حال حرکت بخشی از انرژی جنبشی خود را بصورت فوتون از دست می‌دهد، در نتیجه بقای انرژی برقرار است. تابش ترمزی همچنین برای اشاره به فرایند تولید اشعه استفاده می‌شود که دارای طیفی پیوسته است که شدت آن افزایش می‌یابد و بیشتر امواجی با فرکانس‌های بالاتر (طول موج کمتر) تابش می‌کند و ممکن است براحتی از پلاسما فرار کند و در نتیجه، انرژی جنبشی ذره کاهش یافته و پلاسما خنک شده و انرژی جبرانی، ضروری می‌شود ]۴۸[. در یک پلاسمابرخوردهای کلنی یک الکترون با یک یون با در نظر گرفتن زمان ، و فاصله x، بصورت زیر بیان می‌شود:

(۲-۳۶)
(۲-۳۷)
توان کل اتلافی بر واحد حجم در این فرایند، به عنوان ضریب تابش ترمزی شناخته می‌شود و با بهره گرفتن از انتگرال گیری از همه برخوردها بدست خواهیم آورد:
(۲-۳۸)
و در نهایت به رابطه زیر خواهیم رسید:
(۲-۳۹)

۲-۱۴-۲- تابش سیکلوترونی^[۴۹]
تابش سیکلوترون، تابش الکترومغناطیسی ساطع شده از حرکت ذرات باردار منحرف شده توسط میدان مغناطیسی است. نیروی لورنتس^[۵۰] روی ذرات در جهت عمود بر خطوط میدان مغناطیسی و مسیر ذراتی که در آن حرکت می­ کنند، عمل می­ کند. ذرات شتاب می­گیرند و شتاب ذرات باردار سبب می‌شود، این ذره به بخش تابشی وارد گردد و روی خطوط مارپیچ میدان مغناطیسی شروع به چرخش ­کند. دوره زمانی چرخش ذرات روی مدارها مستقل از انرژی ذرات است، در نتیجه سبب می‌شود سیکلوترون در یک فرکانس مشخص کار کند. این تابش توسط تمام ذرات بارداری که میدان مغناطیسی را ترک می­ کنند، ایجاد می­گردد نه فقط از طریق سیکلوترون­ها. توان (انرژی بر واحد حجم) از هر الکترون می‌تواند بصورت معادله (۲-۳۲) محاسبه گردد:
(۲-۴۰)
که E انرژی، t زمان، _tσ سطح مقطع توماس^[۵۱]( سطح مقطع کل و نه جزیی)، B قدرت میدان مغناطیسی، V سرعت عمود بر میدان مغناطیسی است، c سرعت نور است و _۰μ نفوذ پذیری از فضای آزاد است [۴۹].
بر خلاف تابش ترمزی، تابش سیکلوترون در حرکت ذرات باردار، نقش مهمی را در کاهش انرژی بازی می­ کند. طبق رابطه کلاسیک کاهش توان ناشی از تابش برای ذره باردار در میدان شتاب دهنده:
(۲-۴۱)
جرم اندک الکترون و شتاب­گیری این ذرات سبک باعث خواهند شد که این ذرات، عامل اساسی در کاهش توان سیکلوترون باشند. N_e، دانسیته الکترونی و a_e، شتاب وابسته الکترونی است.
۲-۱۴-۳- افت­های انتقالی
انتگرال­گیری از شار حرارتی (انرژی بر واحد زمان) که از طریق انتقال حرارت بصورت هدایت و جابجایی روی مرزهای پلاسما صورت می­گیرد، افت انرژی کلی را ایجاد می­ کند که افت انتقالی نامیده می­ شود. که مقدار کلی آن وابسته به زمان حبس انرژی می­باشد. در نتیجه محاسبه زمان حبس انرژی عامل مهمی است. در اینگونه افت­ها زمان حبس انرژی را مطابق معادله (۲-۴۶) تعریف می­کنیم (τ_E) (بصورت تئوری) و به دنبال آن، زمان حبس انرژی متفاوتی (τ^*_E) (در فعالیت­های تجربی) استفاده می‌شود که بصورت معادله (۲-۴۷) تعریف می­گردد. این زمانی است که پلاسما در اثر افت­های تابشی، همان مقدار انرژی را از دست می­دهد که در همان لحظه دارد و ساده­تر از اندازه­گیریτ_E است .
(۲-۴۲)
(۲-۴۳)
فیزیک واکنش‌های همجوشی
همانطور که پیش­تر گفته شد، سوخت‌های اصلی همجوشی بصورت زیر در واکنش‌های هسته­ای شرکت می­ کنند:
(۲-۴۴)
(۲-۴۵)
(۲-۴۶)
(۲-۴۷)
در بین واکنش‌های اصلی همجوشی هسته‌ای، آهنگ انجام واکنش در D-T در محدوده دمایی مورد استفاده در راکتورهای همجوشی نسبت به دیگر واکنش­ها بالاتر می‌باشد. اما این تحقیقات تنها به سوخت D-T محدود نمی‌شود و امروزه تحقیقات دیگری نیز بر روی سایر سوخت‌های هسته‌ای که سوخت‌های پیشرفته نام دارند و علی‌الخصوص سوخت D-³He در حال انجام است [۳۳, ۲۶, ۵۲].
واکنش D-³He در مقایسه با واکنش D-T دارای مزیت‌هایی است از جمله اینکه در واکنش همجوشی D-T ، ۸۰ در صد انرژی به نوترون داده می‌شود که دارای بار الکتریکی نیست و بنابراین در میدان مغناطیسی منحرف نشده و نیاز به حفاظ‌هایی به منظور گیراندازی نوترون است. از طرف دیگر نیاز به حضور بلانکت­هایی به منظور زایش تریتیوم دارد. از دیگر مزیت‌های واکنش همجوشی D-³He می‌توان به کاهش خطرات ناشی از تابش، فعال‌سازی کمتر، کارکرد بالا در تبدیل مستقیم انرژی، تعمیر و نگهداری ساده‌تر و حفاظت در برابر گسترش سلاح‌های هسته‌ای را اشاره کرد. اما این واکنش دارای مشکلاتی نیز است چون این واکنش دارای سطح مقطع کوچک‌تری در مقایسه با واکنش دوتریوم-تریتیوم است. بنابراین واکنش دوتریوم-هلیوم ۳ به دمای بالاتر، محصورسازی بهتر و پارامتر  (نسبت فشار جنبشی پلاسما محصور به فشار مغناطیسی تولید شده توسط میدان‌های مغناطیسی خارجی) بالاتر نیاز دارد همچنین کمیاب بودن هلیوم ۳ روی سطح زمین توسعه آنرا علی­رغم مزایای ذکر شده با تاخیر مواجه کرده است.
همجوشی با سوخت D+³He به توسعه فیزیکی قابل توجهی به ویژه در سلول­های پلاسما در حالت همجوشی متناوب با کارایی بالا نیاز دارد. در نتیجه پرداختن به پارامترهای اساسی واکنش‌های همجوشی ضروری است.
آهنگ انجام واکنش
سرعت واکنش همجوشی در واحد حجم به صورت زیر بیان می شود:
(۲-۴۸)
که  و  ، به ترتیب چگالی­ ذره ۱ و ۲ و <?ν> سطح مقطع همجوشی (معیار واکنش­پذیری) می­باشند.

شکل۲-۷- آهنگ واکنش به صورت تابعی از دما برای واکنش‌های مختلف همجوشی با توزیع سرعت ماکسولی [۱]
شکل ۲-۷ آهنگ انجام واکنش را برحسب دما برای واکنش‌های مختلف همجوشی با توزیع سرعت ماکسولی نشان می­دهد.
واکنش پذیری
۲-۱۷-۱- واکنش پذیری واکنش‌های هسته­ای (پارامتر سیگما-وی)
مقدار با اهمیت بعدی واکنش­پذیری است که به عنوان احتمال انجام واکنش بر واحد زمان بر واحد دانسیته هسته هدف تعریف شده است و تابع دمای پلاسما (برحسب (keV است که در حالت ساده تنها توسط <?ν> داده می‌شود. بطور کلی حرکت هسته هدف، بطوری که سرعت نسبی (ν) برای هر جفت هسته که با هم برخورد می­ کنند، متفاوت است. در این حالت مقدار متوسطی بصورت معادله (۲-۴۹) محاسبه می­ شود.
(۲-۴۹)
بطوری که تابع پراکندگی مربوط به سرعت­های نسبی است که در بصورت نرمال سازی شده است.
همانطور که پیش از این گفته شد، اثر بخشی سوخت همجوشی توسط واکنش­پذیری آن یعنی <σv> مشخص می‌شود. در همجوشی کنترل شده و نیز در اختر فیزیک معمولا با مخلوطی از هسته‌های مختلف در برخورد با یکدیگر سروکار داریم که در تعادل گرمایی، از معادله پراکندگی سرعت ماکسول تبعیت می­ کند. بر این اساس چندین روش مختلف برای بررسی پارامتر پر اهمیت واکنش­پذیری ارائه شده است، که در زیر به آنها اشاره می‌شود.
۲-۱۷-۲- واکنش­پذیری باکی^[۵۲]
معادله واکنش­پذیری باکی که وابسته به دما است بصورت معادله (۲-۵۰) می‌باشد.
(۲-۵۰)