جدول ۲-۱ تعاریفی از تجارت الکترونیک
نویسنده | تعریف تجارت الکترونیک |
(کلارک[۱۹]، ۱۹۹۷) | هرگونه مبادلۀ اطلاعات مربوط به امور تجاری از طریق ابزار الکترونیکی، حتی تلفن و فکس. |
(لینچ و لیندکوئیست[۲۰]) | تجارت الکترونیک به معنی مبادلۀ محصولات و خدمات در مقابل پول با بهره گرفتن از تواناییهای اینترنت است (لینچ و لیندکوئیست به نقل از صنایعی، ۱۳۸۷). |
(هیراتسو، ۲۰۰۰)[۲۱] | تجارت الکترونیک را تکنولوژی پردازش و عملیاتی میداند که در زمان مبادلات تجاری به صورت خودکار از طریق شبکه ها و با بهره گرفتن از تکنولوژی اطلاعات صورت میگیرد. |
(چافی، ۲۰۰۲)[۲۲] | تجارت الکترونیک را خرید و فروش با بهره گرفتن از اینترنت میداند. |
(توربان و همکاران[۲۳] ، ۲۰۰۶) |
تجارت الکترونیک فرایند خرید، فروش، انتقال یا مبادلۀ محصولات، خدمات و یا اطلاعات از طریق شبکۀ کامپیوتر و اینترنت میباشد (توربان و همکاران، ۲۰۰۶، به نقل از شاهیبی و وان فیکه[۲۴]، ۲۰۱۱). |
(آلفردو ریال[۲۵]، ۲۰۱۳) | تجارت الکترونیک عبارت از خرید و فروش محصولات و خدمات با بهره گرفتن از شبکۀ ارتباطات از راه دور، به خصوص در هنگامی که از سیستم پرداخت آنلاین استفاده شود، است. محصولات و خدمات میتوانند هم فیزیکی و هم دیجیتالی باشند. |
۲-۱-۱) تفاوت تجارت الکترونیک و کسب و کار الکترونیک
بسیاری از مردم کسب و کار الکترونیک و تجارت الکترونیک را به یک معنی تعبیر می کنند؛ حال آنکه اینترنت یک ابزار یا وسیله بوده و تجارت الکترونیک، تعامل خریدار و فروشنده از طریق اینترنت یا وسایل الکترونیکی است؛ با این حال، در کسب و کار الکترونیک، از فناوری اینترنت استفاده می شود و کلیۀ فرآیندهای تجاری توسط آن هدایت میگردد. محیط کسب و کار الکترونیک یک شرکت ممکن است، شامل یک شبکه جهت دسترسی به سازمانهای عمومی، شبکه هایی با محافظت خاص که برای دسترسی افراد خاص طراحی شده اند و یا شبکۀ داخلی برای افراد و کارمندان داخل آن شرکت باشد.
واژۀ کسب و کار الکترونیک، برای نخستین بار در سال ۱۹۹۷ توسط شرکت IBM مطرح شد (فتحی و همکاران، ۱۳۸۹) و از آنجایی که کسب و کار الکترونیک مفهومی عامتر از تجارت الکترونیک دارد، میتوان گفت که تجارت الکترونیک بیشتر به ارتباطات بیرونی بنگاه یا فرد تکیه دارد، اما کسب و کار الکترونیک علاوه بر ارتباطات بیرونی، به
راهکارهای درون سازمان نیز اشاره دارد؛ بنابراین کسب و کار الکترونیک شامل موارد زیر میباشد:
کسب و کار الکترونیک= تجارت الکترونیک + هوشمندی شرکتها + مدیریت روابط با مشتری + مدیریت زنجیرۀ تأمین + مدیریت برنامه ریزی منابع شرکت[۲۶](صنایعی،۱۳۸۳).
انواع مدل تجارت الکترونیک
مدلهای تجارت الکترونیک، درواقع فراهم کنندۀ زمینۀ توجه به کاربرد تجارت الکترونیک هستند. اینکه با بهره گرفتن از تجارت الکترونیک، چگونه میتوان مسیر کسب درآمد و خدمترسانی به مشتریان را طی کرد و با چه راهکارها و ابزارهایی میتوان از تجارت الکترونیک برای تحقق اهداف تجاری خود بهره برد، در بررسی مدلهای تجارت الکترونیک مطرح است. برخی از مدلهای مطرح در این زمینه در جدول (۲-۲) آمده است.
جدول ۲-۲ برخی از انواع مدلهای تجارت الکترونیک (اقتباس از عباس نژادورزی و عباس نژادورزی، ۱۳۸۹)
نوع مدل | تعریف مدل |