جامعه آماری
جامعه آماری این تحقیق، کلیه پروژههایی را شامل میشود که کارفرمای آن شرکت ملی نفت ایران و شرکتهای تابعه آن بوده و آغاز به کار آنها از سال ۱۳۸۵ به بعد است. شرکت ملی نفت ایران (NIOC) مسئول بهرهبرداری، استخراج، و صادرات منابع نفت ایران و از بزرگترین شرکتهای نفتی جهان است و در شهر تهران مرکزیت دارد. این شرکت در سال ۱۳۲۷ خورشیدی پس از ملی شدن نفت ایران تأسیس شد و جایگزین شرکت نفت انگلیس و بختیاری گردید. این شرکت در حال حاضر کاملاً دولتی است و رئیس آن توسط وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران تعیین میگردد. این شرکت یکی از بزرگترین شرکتهای نفتی دنیا بر پایه تولید نفت است.
شرکت ملی نفت ایران دارای بیش از ۳۰ شرکت زیرمجموعه، فعال در سه حوزه عملیاتی، خدماتی و پشتیبانی است که از این بین پروژههای انجامگرفته در ۱۸ شرکت عملیاتی، جامعه آماری پژوهش حاضر را تشکیل میدهند. اسامی این شرکتها در جدول ۳-۱ آمده است.
در این پژوهش برای نمونهگیری، با توجه به وسعت جغرافیایی واحد تحلیل و نبود امکان گردآوری اطلاعات و نیز عدم دسترسی به چارچوب دقیق جامعه آماری، از روش نمونهگیری خوشهای دومرحلهای استفادهشده است (حافظ نیا، ۱۳۸۲). لازم است یادآوری شود هرگاه خوشهها بزرگتر از آن باشند که همۀ واحدهای آنها به راحتی در نمونه قرار بگیرند یا اینکه، واحدهای فهرست برداری درون خوشهها نسبت به متغیرهایی که باید اندازهگیری شوند بسیار همگن باشند در نمونه قرار دادن همۀ واحدهای فهرست برداری موجود در خوشۀ نمونه باعث افزونگی بسیار زیادی خواهد شد. در چنین وضعیتهایی، غالباً نمونهگیری از واحدهای فهرست برداری درون خوشۀ انتخابشده، بهتر از انتخاب همۀ آنهاست. به عبارت دیگر، بهترین کار آن است که نمونه در دو مرحله انتخاب شود. که مرحلۀ اول، انتخاب نمونه از خوشهها و مرحلۀ دوم، انتخاب نمونهای از واحدهای فهرست برداری درون هر خوشۀ منتخب باشد (له وی، به ترجمه مختاری، ۱۳۸۱).
نمونهگیری دو مرحلهای به این طریق انجامشده که در مرحله اول ۱۸ شرکت زیرمجموعه شرکت ملی نفت ایران به عنوان خوشهها در نظر گرفته شدند، و با نمونهگیری تصادفی شرکتهای (۱) نفت فلات قاره ایران (۲) شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب (۳) شرکت نفت مناطق مرکزی ایران (۴) شرکت نفت و گاز مارون و (۵) شرکت مهندسی توسعه نفت به عنوان خوشه برگزیده شدند، در مرحله دوم نمونهگیری تصادفی ساده از میان پروژههای انجامشده در این ۵ شرکت صورت گرفت.
شرکتهای زیرمجموعه شرکت ملی نفت ایران
ردیف | نام شرکت | ردیف | نام شرکت |
۱ | شرکت حفاری شمال | ۱۰ | شرکت نفت و گاز غرب |
۲ | شرکت نفت خزر | ۱۱ | شرکت نفت مناطق مرکزی ایران |
۳ | شرکت پایانههای نفتی ایران | ۱۲ | شرکت پیرا حفاری ایران |
۴ | شرکت ملی حفاری ایران | ۱۳ | شرکت نفت و گاز آغاجاری |
۵ | شرکت نفت و گاز اروندان | ۱۴ | شرکت نفت و گاز گچساران |
۶ | شرکت نفت و گاز پارس | ۱۵ | شرکت نفت و گاز مسجدسلیمان |