کاظمی(۱۳۷۹) اظهار میدارد «قبل از انتخاب روش تحقیق مناسب برای مطالعه، باید به ماهیت موضوع و هدفهای پژوهش توجه نمود. در بیشتر موارد، تحقیق مناسب با توجه دقیق به سؤالات تحقیق و روش قابل استفادهای است که، سؤالات میتوانند با آن مطالعه شوند»(ص۱۹۶). «هدف از انتخاب روش تحقیق آن است که محقق مشخص نماید چه شیوه یا روشی را اتخاذ کند تا او را هر چه سریع‌تر و دقیق‌تر در دستیابی به پاسخ کمک نماید»(نادری و سیف نراقی، ۱۳۸۸: ۶۰). بر همین اساس با توجه به هدف پژوهش حاضر، که طراحی برنامه ریزی استراتژیک در توسعه پایدار بیمارستان امام رضا(ع) در ابعاد پنجگانه تفکر استراتژیک، بازاندیشی، بازسازی ساختارها، بازآفرینی و قوتها، ضعفها، فرصتها و تهدیدها میباشدروش انجام تحقیق، به لحاظ هدف از نوع کاربردی و با توجه به ماهیت موضوع و هدفهای پژوهش، توصیفی از نوع پیمایشی است. توصیفی به دلیل این که محقق میخواهد آن چه را که وجود دارد به صورت عینی و منظم گزارش دهد. هم چنین با توجه به این که محقق درصدد بررسی دیدگاه و نظرات پاسخگویان می‌باشد، تحقیق از نوع پیمایشی است(سرمد، بازرگان و حجازی، ۱۳۸۱)

مشخصه عمومی پیمایشها مجموعه منظمی از دادههاست که آن را ماتریس متغیر برحسب داده های موردی مینامند. محقق در این ماتریس، صفت یا ویژگی هر مورد را برحسب متغیر مورد بررسی قرار داده و با در کنار هم گذاشتن این اطلاعات به مجموعهای ساختمند یا مستطیلی از داده ها می‌رسد(خاکی، ۱۳۸۴). همچنین در این پژوهش، برای اطمینان از این امر که روش جمع‌ آوری داده ها دارای نقاط ضعف و سوگیری نباشد، از روش کمی(پرسشنامه) استفاده شده است.
۳-۲ جامعه آماری
اولین قدم برای نمونهگیری تعیین هدفهای پژوهش است. برای درک این هدف ابتدا باید جامعهی را که نمونه مورد مطالعه از آن انتخاب میشود، تعریف کرد(دلاور، ۱۳۸۱).
جامعه آماری این پژوهش را کلیه کارکنان بیمارستان امام رضا(ع)درسال۹۳ تشکیل میدهند. جامعه آماری این پژوهش را ۱۱۱۰ نفر تشکیل داده است.
۳-۳ نمونه و برآورد حجم نمونه
نمونهگیری یکی از مراحل تحقیق است و به محقق این امکان را میدهد که با صرف امکانات کمتر به نتایج مطلوب دست یابد و در زمان، هزینه ونیروی کار صرفه جویی نماید(گال^[۶۱]، بورگ^[۶۲] و گال، ترجمه نصر و همکاران، ۱۳۸۹: ۳۶۹). وآن عبارت است از انتخاب گروه کوچکی از جامعه آماری به گونهای که این گروه معرف جامعه باشد(والی من ^[۶۳]، ۱۳۸۷: ۷۷).
فرمول تعیین حجم نمونه

جدول(۳-۲): اطلاعات مربوط به محاسبه حجم نمونه

حجم نمونه با بهره گرفتن از فرمول نمونه‌گیری کوکران ۲۸۵ نفر برآورد گردید. ولی با توجه به این که تعدادی از پرسشنامه ها برگشت داده نمیشد و یا مخدوش و خوانا نبود، پژوهشگر ۳۰۰ پرسشنامه را در بین جامعه آماری توزیع نمود و در نهایت ۲۸۴پرسشنامه عودت ومورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
۳-۴ روش نمونه‌گیری
نمونهگیری عبارت است از انتخاب بخشی از جامعه آماری به عنوان نماینده آن جامعه برای حصول اطمینان از این که نمونه منتخب، نماینده واقعی جامعه مورد نظر میباشد. نمونهگیری یکی از مراحل تحقیق علمی است و به محقق این امکان رو میدهدکه با صرف امکانات کمتر به نتایج مطلوب دست یابد و در زمان، هزینه و نیروی کار صرفهجویی نماید و آن عبارت است از انتخاب تعداد نمونه از میان اعضای یک جامعه(شریفی، ۱۶۳: ۱۳۸۳). برای نمونهگیری پرسشنامه از روش نمونهگیری تصادفی ساده استفاده شده است.
۳-۵ ابزار اندازه گیری
برای جمعآوری اطلاعات روشها و تکنیکهای گوناگونی وجود دارد. یک محقق با توجه به اهداف تحقیق خویش و نیز ویژگیهای نمونه تحقیق، از بین روش های جمعآوری اطلاعات، باید از روش مناسبی استفاده نماید. بنابراین در این تحقیق از پرسشنامه برای گردآوری داده ها استفاده شده است.
پرسشنامه
از آن جایی که رایجترین وسیله جمعآوری اطلاعات در تحقیقات پیمایشی پرسشنامه میباشد، لذا در پژوهش حاضر نیز برای جمعآوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. این ابزار اندازه گیری شامل پرسشنامه مشخصات فردی و پرسشنامه مولفه‌های برنامه‌ریزی استراتژیک در توسعه پایدار بیمارستان امام رضا(ع) در دو قسمت وضعیت موجود و وضعیت مطلوب بوده است. این پرسشنامه در ۴۶ سؤال طراحی گردیده است که نمره گذاری آن به قرار زیر است:

درصد سؤالاتی با نرخ مواجهه کوچکتر از

%۴۰

%۸۹/۱۵

%۸۹/۱۱

%۲۵/۶

اندازه‌ی خزانه‌ی سؤال

۴۵۵

۱۵۲

۱۱۳

۱۱۵

نمودار ۴-۱۷ نشان می‌دهد که خزانه‌های سؤال بهینه، نرخ همپوشی تست بیشتری در سطوح توانایی زیر ۵/۱- نشان می‌دهند، البته، در عمل آزمودنی‌های اندکی در این سطوح توانایی وجود دارد. همچنین، دو خزانه‌یR (MRP_4) وMTI (ROP_6) در سطوح بالای ۵/۱ نیز نسبت به دو خزانه‌ی عملیاتی و MRP (ROP_5) دارای نرخ همپوشی بالاتری هستند. امّا خزانه‌ی سؤال بهینه‌ی MRP (ROP_5) نسبت به بقیه خزانه‌ها، نرخ همپوشی تست کمتری در سطوح توانایی بالای ۱- نشان می‌دهد. خزانه‌ی سؤال عملیاتی دارای کمترین نرخ‌های مواجهه در دو انتهای سطوح توانایی می‌باشد. ولی دارای نرخ همپوشی بالایی در وسط توزیع توانایی است. خزانه‌ی R (ROP_4) دارای پایین‌ترین نرخ همپوشی تست در وسط توزیع توانایی است، زیرا اکثریت سؤالاتی که در این روش ساخته می‌شوند، برای افرادی است که در وسط توزیع توانایی قرار می‌گیرند. این نتایج با خزانه‌های سؤالی که با پهنای ۲/۰ ایجاد شدند، مشابه است. همچنین، خزانه‌های بهینه درصد خیلی کوچکی از کم مواجهه شدن سؤالات را دارند. این درصد نسبت به خزانه‌هایی که با پهنای ۲/۰ ساخته شدند، نیز کوچکتر است، که تعجب برانگیز نیست، زیرا تعداد سؤالات خیلی کمتری دارد. البته خزانه‌یMRP (ROP_5) و MTI (ROP_6) دارای نرخ بالاتری از درصد سؤالات بیش مواجهه شده هستند، که البته به دلیل عدم کنترل مواجهه‌ سؤالات و تعداد بسیار کمتر سؤال در این دو خزانه‌ی بهینه می‌باشد. طبیعی است که با افزایش تعداد سؤالات در خزانه، نرخ همپوشی و بیش مواجهه شدن کاهش می‌یابد.

نمودار ۴-۱۷: نرخ همپوشی تست مشروط به Ɵ بدون S-H، b-bin: 0.4
نمودارهای ۴-۱۸ تا ۴-۲۰ درصد‌های مواجهه‌ سؤال در هر یک از سطوح توانایی را نشان می‌دهند. در هر سه خزانه‌ی بهینه، سؤالات خیلی آسان و خیلی دشوار که به ترتیب در سطوح پایین و بالای توانایی ارائه می‌شوند، دارای نرخ‌های مواجهه‌ کوچکتری هستند. بخصوص در خزانه‌ی MRP (ROP_5) سؤالات خیلی دشوار نرخ مواجهه‌ کمتری دارند. نتایج نشان می‌دهد که در هر سه خزانه‌ی بهینه، سؤالاتی با سطوح دشواری متوسط بیشترین قابلیت استفاده را داشته اند، از این لحاظ نتایج نرخ مواجهه‌ سؤال در دو پهنای ۲/۰ و ۴/۰ ترتیب یکسانی دارد، با این تفاوت که در خزانه‌هایی که با پهنای ۴/۰ ایجاد شدند، نرخ مواجهه‌ سؤال بیشتر است.

نمودار ۴-۱۸: درصد سؤالات بیش مواجهه شده در مدل R (ROP_4) بدون S-H

نمودار ۴-۱۹: درصد سؤالات بیش مواجهه شده در مدل MRP (ROP_5) بدون

نمودار ۴-۲۰: درصد سؤالات بیش مواجهه شده در مدل MTI (ROP_6) بدون S-H
همچنان که در نمودار ۴-۲۱ ملاحظه می‌کنید، میانگین آگاهی خزانه‌های سؤال به شیوه‌ی متفاوتی در سطوح ثابت توانایی عمل می‌کند. خزانه‌ی سؤال عملیاتی در سطوح توانایی بین ۵/۱- تا ۲ دارای بیشترین مقدار آگاهی است. خزانه‌های بهینه در این سطوح آگاهی کمتری ایجاد می‌کنند. خزانه‌ی سؤال R (ROP_4) و خزانه‌ی سؤال MRP (ROP_5) در سطوح توانایی زیر ۵/۲- مشابه با هم عمل می‌کنند و دارای بیشترین آگاهی هستند. خزانه‌ی سؤال MTI (ROP_6) مانند MTI (ROP_3) در کل دامنه‌ی سطوح توانایی، به طور معناداری آگاهی کوچکتری را ایجاد می‌کند.
نمودار ۴-۲۱: متوسط آگاهی تست مشروط به توانایی واقعی در خزانه‌های سؤال بدون S-H (b-bin: 0.4)
نمودار ۴-۲۲ تا ۴-۲۴ خطای استاندارد شرطی اندازه‌گیری (CSEM)، اریب شرطی و میانگین مجذور خطا (CMSE) را در هر چهار خزانه‌ی سؤال نشان می‌دهد. خطای استاندارد اندازه گیری در هر سه خزانه‌ی سؤال بهینه در سطوح توانایی زیر ۲- و بالای ۲ دارای مقادیر بیشتری نسبت به سطوح دیگر توانایی است. امّا هنوز نسبت به خزانه‌ی عملیاتی کمتر است. در بقیه‌ی سطوح توانایی به غیر از مرکز توانایی، خطای استاندارد در هر سه خزانه‌ی بهینه به حداقل خود می‌رسد. نمودار ۴-۲۳ نشان می‌دهد که در خزانه‌ی عملیاتی میزان اریب در اغلب سطوح توانایی بیشتر از خزانه‌های بهینه می‌باشد. همچنین، در سطوح توانایی پایین توانایی خزانه‌ی سؤال MTI (ROP_6) از میزان اریب مثبت بالاتری و در سطوح بالای توانایی از میزان اریب منفی بالاتری نسبت به خزانه‌های بهینه‌ی دیگر برخوردار است. دلیل این نتیجه آن است که از حداقل مقدار آگاهی در ایجاد سؤالات استفاده می‌کند. نمودار ۴-۲۴ میانگین مجذور خطا را در سطوح متفاوت توانایی نشان می‌دهد. نتایج این نمودار نشان می‌دهد که MSE هر سه خزانه‌ی بهینه در اغلب سطوح توانایی کوچکتر از خزانه سؤال عملیاتی است. خزانه‌ی سؤال R (ROP_4) نسبت به دو خزانه‌ی بهینه‌ی دیگر، دارای MSE بیشتری است. همچنین، در اکثر سطوح اندازه‌گیری مقادیر میانگین مجذور خطا در خزانه‌های بهینه با پهناهای ۲/۰ و ۴/۰ یکسان است.
نمودار ۴-۲۲: خطای استاندارد اندازه‌گیری (CSEM) در خزانه‌های سؤال بدون S-H (b-bin: 0.4)
نمودار ۴-۲۳: اریب شرطی (conditional-Bias) در خزانه‌های سؤال بدون S-H (b-bin: 0.4)
نمودار ۴-۲۴: میانگین مجذور خطا (CMSE) در خزانه‌های سؤال بدون S-H (b-bin: 0.4)
خلاصه مرحله‌ی اول و دوم
نتایج نشان داد که بدون توجه به عامل پهنای b-binها، خزانه‌های سؤال بهینه بهتر از خزانه‌های سؤال عملیاتی از نظر اندازه خزانه و دقت اندازه‌گیری عمل می‌کنند. اگرچه خزانه‌هایی که با پهنایb-bin = 0.2 ساخته شدند، از دقت اندازه‌گیری بالاتری در برآورد توانایی نسبت به خزانه‌هایی که با پهنای b-bin =0.4 طراحی شدند، برخوردار بودند. امّا، خزانه‌هایی که با پهنای ۴/۰ طراحی شدند، دارای تعداد کمتری سؤال بودند، که از لحاظ اقتصادی این الگوها را به صرفه‌تر می‌کند. در مجموع، بدون توجه به عامل پهنای b-bin ها، خزانه‌های بهینه‌ی MRP از دقت اندازه‌گیری بالاتری برخوردار بودند، این نوع خزانه‌ها نسبت به خزانه‌های R دارای سؤالات کمتر و نسبت به خزانه‌های MTI دارای سؤالات بیشتری بودند. امّا میزان دقت و صحت اندازه‌گیری آنها بیشتر از دو خزانه‌ی دیگر بود. خزانه‌های MRP که با پهنای ۴/۰ طراحی شدند، نسبت به آنهایی که با پهنای ۲/۰ طراحی شدند، از امنیت پایین‌تری برخوردار بودند. در کل، این نوع خزانه‌ها، چون بر اساس ویژگی‌های دقیق پارامترها و جوامع مورد نظر طراحی شدند، دارای دقت بالاتری بودند. خزانه‌هایی که با روش MTI و با پهنای ۴/۰ طراحی شدند، از امنیت بالاتری نسبت به دو خزانه‌ی بهینه‌ای که پهنای ۴/۰ داشتند، برخوردار بودند.
بنابراین، توصیه می‌شود که، زمانی‌که به صرفه بودن طراحی خزانه‌های سؤال و امنیت آزمون عامل بسیار مهمی می‌باشند، برای کاهش تعداد سؤالات مورد نیاز در خزانه‌ی CAT از روش MTI با پهنای ۴/۰ استفاده شود. همچنین اگر، در آزمونی دقت و صحت اندازه‌گیری برای طبقه‌بندی و گزینش افراد و امنیت آزمون عوامل مهمی هستند، از روش MRP با پهنای ۲/۰ استفاده شود. بدون توجه به پهنای b-bin ها، خزانه‌هایی که با روش R طراحی می‌شوند، شباهت زیادی به خزانه‌های عملیاتی دارند، زیرا بر اساس ویژگی‌های پارامترهای سؤالات عملیاتی ساخته شده‌اند. نتایج مربوط به این خزانه‌ها نشان می‌دهد که، ساخت سؤالات به شیوه‌ی تصادفی و بدون برنامه‌ریزی برای ویژگی‌های مورد نظر، می تواند باعث اتلاف هزینه و همچنین دقت کمتر باشد.
ساخت خزانه‌های سؤال با کنترل مواجهه‌ سیمپسون-هتر (S-H)
ساخت خزانه‌های سؤال با b-bin=0.2
در مرحله‌ی سوم، خزانه‌های سؤال بهینه با درنظر گرفتن عامل کنترل مواجهه سیمپسون-هتر ایجاد شدند. این عامل به دلیل کنترل امنیت اجرای سؤالات آزمون در طراحی خزانه‌های سؤال و بالابردن میزان امنیت CAT، در این پژوهش وارد شد. در این روش به هر یک از سؤالات موجود در خزانه از طریق یک روش تکراری و چرخشی، یک پارامتر کنترل مواجهه اختصاص داده شد، که تعداد دفعاتی که یک سؤال در CATهای متفاوت اجرا شد را نشان می‌داد. در هنگام اجرای CAT، هر سؤالی که برای اجرا انتخاب می‌شد، با ملاک مواجهه‌ ۳۳/۰ مقایسه می‌شد، اگر احتمال انتخاب این سؤال بیشتر از این مقدار بود، سؤال اجرا نمی‌شد و به خزانه بازگردانده می‌شد و سؤال دیگر با همین ویژگی‌ها انتخاب و یا آگاهی دهنده‌ترین سؤال بعدی که در خزانه‌ی اصلی (پشتیبان) وجود داشت، انتخاب و اجرا می‌شد. در این پژوهش، این فرایند که از طریق اجراهای متوالی بر روی کل افراد اجرا شد، فرآیندی وقت گیر و طولانی بود. هدف از طراحی خزانه‌ی سؤال بهینه با کنترل مواجهه‌ سیمپسون-هتر این است که علاوه بر بهینه بودن ویژگی‌های تست، طول تست و تعادل محتوایی، این اطمینان را ایجاد کند که کنترل مواجهه‌ سؤال تنها به میزان اندکی دقت تست را کاهش می‌دهد. البته در این پژوهش، با انتخاب سؤالاتی مشابه با سؤالاتی که نرخ مواجهه‌ بالاتر از ۳۳/۰ دارند، از خزانه‌ی سؤال اصلی (پشتیبان)، از کاهش میزان دقت تست جلوگیری شد. به طوری‌که در خزانه‌های سؤالی که با دقت ۹۹/۰ ساخته شدند، نه تنها دقت کاهش نیافت بلکه افزایش نیز یافت. در پایان خزانه‌های سؤال بهینه‌ای ایجاد شدند که علاوه بر داشتن ویژگی‌های بهینه برای CAT، ملاحظات امنیتی آزمون را نیز در نظر گرفتند. چون، تعداد دفعاتی که یک سؤال در طول فرایند طراحی خزانه، استفاده می‌شد، قابلیت ثبت داشت، اگر تعداد دفعاتی که سؤال اجرا می‌شد به (  ) می‌رسید، سؤال دیگری از همان bin انتخاب می‌شد. به طوری‌که سهم مواجهه‌ کلی برای هر یک از سؤالات درون هر bin از میزان ۳۳/۰ بزرگتر نشود.
طرح خزانه‌های سؤال با کنترل مواجهه‌ سؤال S-H بر اساس طرح خزانه‌های سؤال بدون کنترل مواجهه است و تنها تفاوت خزانه‌های بهینه در این مرحله، در وارد کردن روش S-H است. در این نوع خزانه‌ها سؤالات بیشتری به binهایی اضافه می‌شوند که سؤالاتشان تمایل بیشتری دارند که برای اجرا انتخاب شوند، یعنی، نرخ مواجهه‌ آن‌ها بیشتر از ۳۳/۰ است. در این روش بیشینه‌ی انتخاب یک سؤال برای کل آزمودنی‌ها برابر با ۳۳/۰ است. این افزایش تعداد سؤال را می‌توان از نمودار ۸، ۹ و ۱۰ در ضمیمه‌ی (ب) و جداول ۸، ۹ و ۱۰ در ضمیمه‌ی (الف) دریافت. این نمودارها و جداول توزیع سؤالات در خزانه‌های بهینه‌ی شبیه‌سازی شده را با در نظر گرفتن عامل کنترل مواجهه سیمپسون-هتر، نشان می‌دهند. خزانه‌ی R (ROP_7) دارای توزیعی یکنواخت‌تر در طول ماتریس پارامتر a و b است. در صورتی که خزانه‌ی MRP (ROP_8) دارای سؤالاتی با ضریب تشخیص بیشتر می‌باشد، به طوری‌که نسبت به زمانی که کنترل مواجهه اعمال نشده بود، دارای سؤلاتی با ضرایب تشخیص بیشتر است. خزانه‌ی MTI (ROP_9) دارای سؤالات بیشتری با ضرایب تشخیص پایین‌تر است. نتایج جدول ۴-۱۱ نشان می‌دهد که، خزانه‌ی MRP دارای بیشترین مقدار متوسط ضریب تشخیص و MTI دارای کمترین مقدار است. البته میزان پراکندگی در پارامتر a در خزانه‌ی MTI کمتر از بقیه‌ی خزانه‌ها می‌باشد. خزانه‌ی R به ۳۰ سؤال بیشتر از روشی که کنترل مواجهه روی آن اعمال نشده بود، خزانه‌ی MRP به ۱۱۵ سؤال و خزانه‌ی MTI به ۶۰ سؤال بیشتر نیاز دارد. امّا، اندازه‌ی خزانه‌ی سؤال هنوز کمتر از خزانه‌ی عملیاتی است. دلیل اینکه خزانه‌ی MRP نسبت به دو خزانه‌ی دیگر، در این روش به سؤالات بیشتری نیاز دارد، این است که، در این خزانه بیشتر سؤالات دارای ضریب تشخیص بالا هستند، از این‌رو، دارای نرخ مواجهه‌ بیشتری هستند. بنابراین، برای جلوگیری از مواجهه‌ بیش از حد، باید سؤالات بیشتری به این خزانه اضافه شود. در مجموع، سؤالات اضافه شده به خزانه‌های این مرحله دارای ضرایب تشخیص بالاتری هستند، زیرا آنها به مواجهه‌ بیشتر تمایل دارند. این قضیه باعث می‌شود که متوسط پارامتر a در این نوع خزانه‌ها بالاتر شود. نتایج ارزیابی این خزانه‌ها در جدول ۴-۱۲نشان می‌دهد که هر سه خزانه‌ی بهینه دارای یک مقدار اریب منفی بسیار کوچک است، و میزان MSE در خزانه‌های بهینه بسیار کوچک‌تر از خزانه‌ی عملیاتی است، بخصوص در خزانه‌ی MRP (ROP_8) این مقدار به حداقل خود می‌رسد.
جدول ۴-۱۱: اندازه‌ی خزانه‌ی سؤال و آماره‌های پارامتر سؤال، با S-H (b-bin=0.2)

خزانه سؤال

اندازه
خزانه

میانگین

انحراف استاندارد

میانگین سپرده‏ها

این نسبت بیانگر این است که بانک‌ها برای جذب سپرده‏ به چه میزان هزینه پرسنلی متحمل می‌شوند(وفادار، ۱۳۷۷، ص۱۲).

۲-۸ ارزیابی عملکرد مالی بانک‌ها
ارزیابی عملکرد حوزه راهبردی سازمان جایی که سیاستگذاری‌ها در آنجا صورت می گیرد. ارزیابی عملکرد حوزه راهبردی سازمان چیزی غیر از اندازه گیری اثر بخشی سازمان نیست. نهایتاً ارزیابی عملکرد کل سازماناندازه‌گیری بهره‌وری است که به اصطلاح اقتصادی بودن می‌شناسیم. ارتباط مفاهیم کارآیی، اثر بخشی و اقتصادی بودن با مفهوم ارزیابی عملکرد در شکل زیر آورده شده است(خدامرادی، ۱۳۹۰، ص۴۸).
شکل ۲-۱ ارتباط مفاهیم کارآیی، اثر بخشی و اقتصادی بودن با مفهوم ارزیابی عملکرد (خدامرادی، ۱۳۹۰، ص۴۹)
جستجوهای اولیه برای دستیابی به معیارهای ارزیابی عملکرد منجر به استفاده از اعداد و اطلاعات حسابداری در این زمینه شده است. بسیاری از معیارهای ارزیابی عملکرد، مبتنی بر مدل های حسابداری؛ بویژه مدل سود حسابداری گزارش شده یا سود هر سهم است. با گذشت زمان، مدیران به منظور حفظ سطح پاداش و بهبود آن، به مدیریت سود از طریق تحریف اعداد حسابداری پرداختند این موضوع باعث شده است که علیرغم آنکه برخی از شرکتها دارای وضعیت مالی مطلوبی از نظر اعداد حسابداری و معیار های ارزیابی عملکرد مبتنی بر مدل های حسابداری بوده اند، با بحرانهای مالی از جمله کمبود نقدینگی مواجه شوند. بنابراین، معیار های ارزیابی عملکرد مبتنی بر مدل های حسابداری و طرحهای پاداش مبتنی بر آنها نتوانستند در جهت منافع سهامداران و سایر گروه های برونسازمانی حرکت کنند و موجب تعدیل تضاد منافع شوند(مهدوی، حسینی، ۱۳۸۷، ص۳).
برای رفع نارسائیهای مدل های ارزیابی عملکرد که به دلیل استفاده از اطلاعات حسابداری بوجود می آید، پژوهشگرانی مانند « سوجانن » ، « استیوارت » ، « باسیدور و همکاران » و «باش و همکاران» به جستجوی ارائه معیاری جدید برای ارزیابی عملکرد پرداختند. با پیدایش نظریه هایی در زمینه سود اقتصادی یا سود باقیمانده، مدلهایی به منظور محاسبه سود اقتصادی پیشنهاد شد. در این مدل ها، سود خالص عملیاتی پس از کسر مالیات و هزینه سرمایه به عنوان سود اقتصادی یا سود باقیمانده تعریف می شود. هدف اصلی بنگاهها، حفظ و افزایش ثروت سهامداران است و ارزش آفرینی برای بنگاهها تنها راه نیل به این هدف تلقی می شود. بنابراین، خلق سود و یا ارزش افزوده اقتصادی را که باعث افزایش ارزش سهام در بازار و بهبود ثروت سهامداران می شود، می توان عامل ارزش آفرینی بنگاهها تلقی کرد. بنابراین معیارهای ارزش افزوده اقتصادی، ارزش افزوده اقتصادی پالایش شده، ارزش افزوده بازار و سود باقیمانده اقتصادی در سیر تکاملی خود تلاش دارند ضمن توجه به پیچیدگیهای رفتاری مدیران، به ارزیابی عملکرد آنها و تعدیل تضاد منافع پرداخته و اطلاعات موجود در قیمت و بازده سهام را توضیح دهند(مهدوی، حسینی، ۱۳۸۷، ص۴).
۲-۸-۱ مدلهای ارزیابی عملکرد
استفاده کنندگان گزارشهای مالی با بهره گرفتن از معیارهای مختلف، عملکرد شرکت را ارزیابی می کنند. روش های متعددی برای ارزیابی عملکرد وجود دارد که بطور کلی می توان آنها را به دو دسته مدل های حسابداری و مدل های اقتصادی تقسیم کرد(مهدوی، حسینی، ص۵).
۲-۸-۲مدلهای حسابداری ارزیابی عملکرد
حاصل سیستم اطلاعات حسابداری، گزارشهای مالی است که سود گزارششده در آنها از اهمیت زیادی برای استفاده کنندگان برخوردار است. سرمایه گذاران با اتکا به سود حسابداری، عملکرد شرکت را ارزیابی کرده و پیش بینی های خود را بر آن اساس انجام می دهند. مدیران نیز از سود برای برنامه ریزی آینده شرکت استفاده می کنند. در مدل حسابداری ارزیابی عملکرد، ارزش شرکت از حاصلضرب دو عدد بدست می آید؛ عدد اول، سود شرکت و عدد دوم، ضریب تبدیل سود به ارزش است. همانطور که پیش از این نیز بیان شد در مدل های حسابداری ارزیابی عملکرد، ارزش یک شرکت، تابعی از معیارهای مختلفی نظیر سود، سود هر سهم، نرخ رشد سود، بازده حقوق صاحبان سهام، بازده سرمایه گذاری ، جریان نقدی آزاد و سود تقسیمی است(مهدوی، حسینی، ۱۳۸۷،ص۵).
سود حسابداری، سنتی ترین معیار ارزیابی عملکرد است که برای سرمایه گذاران، سهامداران، مدیران، اعتباردهندگان و تحلیلگران اوراق بهادار از اهمیت زیادی برخوردار است. سود حسابداری که با فرض تعهدی محاسبه می شود به نظر بسیاری از پژوهشگران مانند « لهن و ماخیجا »، «چن و داد» و «ورثینگتون و وست» یکی از مهمترین معیار های سنجش عملکرد محسوب می شود. با توجه به مزیت در دسترس بودن اطلاعات مورد نیاز در این مدل ها و آسانی محاسبات مربوط به آن، این گروه از معیارهای ارزیابی عملکرد به شکل گسترده‌ای توسط استفاده کنندگان از اطلاعات مالی، مورد استفاده قرار می گیرد. بررسیهای انجام شده توسط پژوهشگران نیز نشان می دهد که سود حسابداری و اطلاعات بدست آمده از آن، اطلاعات مفیدی را در اختیار استفاده‌ کنندگان قرار می‌دهد که در تصمیم گیرهای آنها بسیار مؤثر است. در پژوهش انجام شده توسط جنینگز و همکاران محتوای اطلاعاتی شکلهای مختلف سود حسابداری مورد ارزیابی قرار گرفته است که نشان می دهد سود هر سهم در تمام اشکال محاسبه خود، برای استفاده کنندگان مفید می باشد. با این حال، مدل های حسابداری(سنتی (ارزیابی عملکرد دارای نارساییهای زیر است(مهدوی، حسینی، ۱۳۸۷،ص۶):

• امکان تحریف و دستکاری سود از طریق انتخاب روش های مختلف.

• رویه های عمومی پذیرفته شده حسابداری، عدم یکنواختی را در اندازه گیری سود در شرکتهای مختلف مجاز می کند.

• با تغییرات سطح قیمتها سود اندازه گیری شده با واحد پول تاریخی، تغییر می کند.

• به دلیل کاربرد اصل بهای تمام شده و تحقق درآمد، ارزش فروش تحقق نیافته داراییهایی که در یک دوره زمانی مشخص نگهداری شده اند، در محاسبه سود حسابداری شناسایی نمی شود. این ویژگی باعث می شود که نتوان اطلاعاتی سودمند را افشا کرد.

• به دلیل استفاده از روش های مختلف پذیرفته شده برای محاسبه بهای تمام شده و روش های مختلف برای تخصیص هزینه ها، تکیه بر سود حسابداری مبتنی بر اصل بهای تمام شده تاریخی، کار مقایسه اقلام را بسیار مشکل می سازد.

• تکیه بر سود حسابداری مبتنی بر اصل تحقق درآمد، اصل بهای تمام شده تاریخی و محافظه کاری باعث می‌شود تا اطلاعات گمراهکننده ای در اختیار استفاده کنندگان قرار گیرد.

• در نظر نگرفتن هزینه سرمایه.

نارساییهای بالا نشان می دهد که معیارهای حسابداری مبتنی بر سود حسابداری نمی تواند به عنوان تنها معیار و مبنای ارزیابی عملکرد مورد استفاده قرار گیرد.
۲-۸-۳ مدلهای اقتصادی ارزیابی عملکرد
همانطور که در بخش مربوط به مدل های حسابداری ارزیابی عملکرد نیز بیان شد علیرغم کاربردهای مختلف سود حسابداری، برخی معتقد بودند که سود حسابداری معیار مناسبی برای ارزیابی عملکرد شرکت نیست؛ برای مثال، با بهره گرفتن از هر یک از روش های مختلف ارزیابی، اندازه‌گیری و شناسایی موجودی کالا، مخارج پژوهش و توسعه و استهلاک داراییهای ثابت، مبلغ سود نیز متفاوت خواهد بود در حالیکه این تفاوت به دلیل نحوه عملکرد نیست؛ بلکه به دلیل استفاده از روش های مختلف حسابداری است. معرفی معیارهای اقتصادی ارزیابی عملکرد، نتیجه تلاش پژوهشگران برای رفع نارساییهای مد لهای مبتنی بر اعداد حسابداری است. در مدل های اقتصادی، ارزش شرکت، تابعی از قدرت سودآوری، اولویتهای موجود، سرمایه گذاریهای بالقوه و ما به التفاوت نرخ بازده و هزینه سرمایه شرکت است. در بین مفاهیم متعدد، معیارهای اندازه‌گیری سود باقیمانده که در سالهای اخیر مطرح شده است، استفاده از ارزشهای دفتری و ارزشهای بازار در تعیین هزینه سرمایه تفاوت چشمگیری بین نتایج حاصل از آنها را موجب شده است. اندازه‌گیری های مختلف در مدلهای ارزیابی عملکرد، منجر به معیارهای متفاوتی شده که در ادامه به تشریح هر یک از آنها پرداخته می‌شود(مهدوی، حسینی، ۱۳۸۷،ص۷).
الف) ارزش افزوده‌ی اقتصادی
ارزش افزوده اقتصادی، بعنوان مهمترین معیار ارزیابی عملکرد توسط « استرن استیوارت » در سال ۱۹۹۱ معرفی شد. این معیار ارزیابی عملکرد به این منظور ارائه و بسط داده شده است که معیاری مربوط تر و کارآمدتر از معیارهای ارزیابی عملکرد سنتی مانند سود حسابداری، برای منطبقکردن اهداف مدیران و سهامداران و سایر ذینفعان ایجاد کند. ارزش افزوده اقتصادی برابر سود پس از کسر تمام هزینه ها از جمله هزینه سرمایه است.
از آنجایی که سرمایه گذاران در قبال فراهم ساختن منابع مالی و متحمل شدن ریسک تجاری، در انتظار دریافت پاداش هستند؛ سود عملیاتی شرکت باید به منظور خلق ارزش برای سهامداران، از هزینه سرمایه فراتر برود. این موضوع که فلسفه زیربنایی ارزش افزوده اقتصادی است، از طریق رابطه زیر بیان می شود:
که در آن:
علیرغم بیان مزایایی برای ارزش افزوده اقتصادی نسبت به مدل های ارزیابی عملکرد مبتنی بر سود حسابداری، این مدل نیز از نظر پژوهشگران دارای نارساییهایی به شرح زیر است(مهدوی، حسینی، ۱۳۸۷،ص۸):

• ارزش افزوده اقتصادی به لحاظ اینکه هزینه فرصت، منابع بکارگرفته شده را بر مبنای ارزش دفتری آنها محاسبه می کند؛ می تواند تا حدودی گمراه کننده باشد.

• برای تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی، شناسایی همه منابعی که در یک شرکت مورد استفاده قرار گرفته اند، ضروری است. بسیاری از داراییهایی که در فعالیتهای یک شرکت بکار گرفته می شود، داراییهای نامشهود هستند که شناسایی، تعیین ارزش و تعیین هزینه سرمایه برای آنها مشکل است.

• گاهی اوقات تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی غیرعملی است. به عنوان یک قاعده کلی، تجزیه و تحلیل ارزش افزوده اقتصادی برای شرکتهای تازه تأسیس و شرکتهای سرمایه گذاری مناسب نیست.

• مشکل دیگر ارزش افزوده اقتصادی آن است که تورم، نتایج آن را تحریف می کند و بنابراین، در طول دوره های تورمی نمی توان ارزش افزوده را برای برآورد ارزش آفرینی واقعی شرکت بکار برد.

• اجرای محاسبه ارزش افزوده اقتصادی هزینه بسیاری در بردارد و محاسبه آن، عملیاتی بسیار وقت‌گیر و پرهزینه است؛ زیرا مخارج زیادی باید صرف طراحی و اندازه‌گیری مؤلفه های آن شود. از طرف دیگر مدیران و کارکنان باید در مورد این معیار اندازه گیری عملکرد آموزش ببینند تا بتوانند عملکرد خود را تغییر دهند.

ب) ارزش افزوده اقتصادی پالایش شده
همانطورکه در بخش گذشته آمد، یکی از نارساییهای ارزش افزوده اقتصادی، اتکای آن بر ارقام تاریخی است. هر چند که ارزش افزوده اقتصادی از اطلاعات قابل اتکاتری استفاده می کند؛ اما این اطلاعات لزوماً مربوط نیستند. به عبارت دیگر، ارزش افزوده اقتصادی هزینه فرصت منابع بکار گرفته شده را بر مبنای ارزش دفتری آنها محاسبه می کند در حالیکه سرمایه گذاران انتظار بازده مبتنی بر ارزش بازار را دارند. اگر سرمایه گذاران شرکت را به ارزش بازار آن فروخته و وجوه حاصل از آن را در داراییهای با ریسکی برابر با ریسک شرکت سرمایه گذاری کنند، می توانند انتظار تحصیل بازدهی معادل میانگین موزون هزینه سرمایه بر مبنای ارزش بازار کل شرکت و نه صرفاً ارزش دفتری سرمایه گذاری نمایش داده شده در ترازنامه شرکت را داشته باشند؛ بنابراین، هزینه سرمایه، ناگزیر باید هزینه فرصت واقعی سرمایه گذاران را منعکس کند(مهدوی، حسینی، ۱۳۸۷،ص۱۰).
به اعتقاد باسیدور و همکاران در روش مبتنی بر ارزش افزوده اقتصادی، به منظور برآورد ارزش داراییهای بکارگرفته شده در یک شرکت، اقلام ترازنامه تهیه شده بر مبنای اصول و استانداردهای پذیرفته شده حسابداری تعدیل و اصلاح می شود. این تعدیلات اغلب شامل خالصکردن بدهیهای جاری بدون بهره با داراییهای جاری، برگشت مبلغ ناخالص سرقفلی به خالص حقوق صاحبان سهام (اضافه کردن استهلاک انباشته سرقفلی به کل داراییها)، سرمایه‌ای کردن مخارج پژوهش و توسعه و برخی از مخارج بازاریابی و سایر موارد است. همچنین سرمایه ایکردن اجاره های عملیاتی که موجب افزایش ستون بدهکار ترازنامه می شود. هدف، ارائه ترازنامه تعدیل شد های است که ارزش اقتصادی داراییهای بکار گرفته شده را بسیار دقیق‌تر از ترازنامه محافظه کارانه و مبتنی بر بهای تمام شده تاریخی منعکس کند(مهدوی، حسینی، ۱۳۸۷،ص۱۱).
بعد از انجام تعدیلات بالا، ترازنامه یک شرکت حاوی ارزشهای دفتری اقتصادی است. با این حال این ترازنامه نیز هنوز نمی تواند کل ارزش شرکت؛ شامل ارزش فرصت های آینده را نشان دهد. ارزش کل شرکت عبارت از مجموع داراییهای بکار گرفته شده و ارزش فعلی خالص فرصتهای سرمایه گذاری جاری و آینده است که همچنین مساوی ارزش بازار حقوق صاحبان سهام به علاوه ارزش بازار بدهیها است. بنابراین، تفاوت بین ارزش بازار شرکت و ارزش دفتری اقتصادی داراییهای بکارگرفته شده آن نشان دهنده ارزیابی بازار از ارزش فرصت‌های سرمایه گذاری جاری و آینده شرکت است. این تفاوت را می توان یک ارزیابی از ارزش استراتژی رقابتی شرکت و تخصیص منابع آن تلقی کرد. ارزش بازار شرکت می تواند بالاتر یا پایین تر از ارزش دفتری اقتصادی داراییهای بکارگرفته شده باشد. اگر شرکت به عقیده بازار استراتژی ضعیفی را اتخاذ کند و یا فاقد منابع انسانی مورد نیاز برای اجرای یک استراتژی مطلوب و موفقیت آمیز باشد، ارزش شرکت در بازار به همان میزان پایین برآورد خواهد شد که ممکن است حتی کمتر از ارزش دفتری اقتصادی داراییهای آن باشد. با توجه به تفاوت ذکر شده بین ارزش بازار شرکت و ارزش دفتری اقتصادی داراییهای شرکت، برای محاسبه هزینه سرمایه شرکت باید ازکدام یک از این اعداد استفاده شود؟ به عبارت دیگر چه مقدار سرمایه در شرکت سرمایه گذاری شده است؟
یک اندازه گیری مناسب از عملکرد مالی باید علاوه بر میزان سود عملیاتی، به دنبال مقدار سرمایه بکارگرفته شده برای ایجاد چنین سودی نیز باشد. سرمایه گذاران و سایر تأمین کنندگان منابع مالی شرکت در فسخ قرارداد و سرمایه گذاری منابع خود در جای دیگر آزاد هستند. بنابراین، آنها باید حداقل هزینه فرصت سرمایه خود را بدست آورند. در این حالت هزینه سرمایه باید از سود عملیاتی کسر شود تا بتواند معیاری برای ارزیابی عملکرد تلقی شود. به این دلیل در محاسبه ارزش افزوده اقتصادی، هزینه سرمایه بر اساس ارزش دفتری داراییها محاسبه و از سود عملیاتی پس از کسر مالیات کسر م یشود. ارزش دفتری اقتصادی داراییهای بکار گرفته شده به عنوان معیاری برای سرمایه تأمین شده در شرکت تلقی می شود. اما آیا این مبلغ به درستی مبین سرمایه استفاده شده در تولید سود عملیاتی است؟ جواب این سؤال منفی است. در ابتدای هر دوره مالی، تأمین کنندگان منابع مالی به عنوان یک گروه می توانند سهام هر شرکتی را از بازار، خریداری کنند. آنها منابع خود را در داراییهای شرکت، سرمایه گذاری می کنند و با توجه به ریسک، بازده مورد انتظاری معادل بهای میانگین موزون سرمایه بدست می آورند. با این کار، آنها فرصت سرمایه گذاری خود را از دست داده و هزینه فرصت آنها برابر بهای میانگین موزون سرمایه در ارزش بازار شرکت در ابتدای دوره است.
در صورتی که شرکتی خواهانه ایجاد سود عملیاتی واقعی بیشتر باشد، باید در طی دوره مالی سود عملیاتی بیشتر از هزینه سرمایه بر مبنای ارزش بازار شرکت در ابتدای دوره و نه سود عملیاتی بیشتر از هزینه سرمایه، بر مبنای ارزش دفتری اقتصادی داراییهای بکارگرفته شده. سرمایه سهامداران و اعتباردهندگان یک شرکت نه فقط ارزش دفتری اقتصادی داراییهای بکارگرفته شده در شرکت؛ بلکه شامل ارزش بازار شرکت نیز می‌شود(مهدوی، حسینی، ۱۳۸۷،ص۱۲).
۲-۸-۴ چالشهای ارزیابی عملکرد

• تغییرات محیطی که اغلب سالها طول می‌کشد تا قابل رویت شوند.

• تعداد زیاد نقش آفرینانی که باید برای راه ‌حلهای اجرای موفق در نظر گرفت.

• اجتناب از صدمات در رفتار متغیر و عملکرد احتیاطی به سختی تشریح می شود.

X₁₂

۳۲۹/۰

۰۵۶/۰

NOPAT

X₁₃

۶۲۵/۰

۰۶۸/۰

NOPAT

X₁₄

۹۳۴/۰

۰۹۴/۰

NOPAT

X₁₅

۸۵۳/۰

۰۷۲/۰

NOPAT

حالت سوم (حالت کلی): تمام شرکت‌ها در دوره ۶ ساله
در این حالت با توجه به اینکه ۱۵ شرکت در ۶ سال مورد بررسی قرار می‌گیرند، بنابراین در مجموع (۱۵*۶)، یعنی ۹۰ EVA و ۹۰ NOPAT با ۹۰MV، در دو معاله رگرسیون جداگانه از طریق نرم افزار SPSS مورد بررسی قرار می‌گیرند تا R2، محاسبه گردد. در این حالت نیز با توجه به اینکه جامعه آماری ۱۵ شرکت می‌باشد، در هر سال ۱۵ EVA و ۱۵ NOPAT و ۱۵ MV داریم که برای هر سال از میانگین این متغیرها استفاده شده است.

با مراجعه به جداول SPSS پیوست مشاهده می‌شود R2 در کل دوره، برای متغیرهای تحقیق به صورت زیر می‌باشد: NOPAT = 937/0 و EVA= 334/0. پس در حالت کلی، NOPAT در توجیه ارزش بازار شرکت‌های مورد بررسی، شاخص بهتری است و بهتر از EVA عمل می‌کند و فرضیه شماره ۲ مبنی بر اینکه EVA در توجیه ارزش بازار شرکت شاخص بهتری است، تایید نمی شود و نتیجه اینکه NOPAT در مقایسه با EVA شاخص بهتری برای توجیه ارزش بازار شرکت می‌باشد. علاوه بر R2، با بهره گرفتن از بتای محاسبه شده در جدول Coefficients نیز می‌توان گفت: چون بتای مربوط به NOPAT بیشتر از بتای EVA می‌باشد، ارتباط NOPAT با MV، قویتر از ارتباط EVA با MV می‌باشد. به عنوان اطلاعات اضافی تحقیق خاطر نشان می‌شود که با توجه به SIG محاسبه شده برای EVA و NOPAT که به ترتیب بزرگتر و کوچکتر از α می‌باشند، در حالت کلی NOPAT با ارزش بازار، رابطه معنادار دارد اما بین EVA و ارزش بازار رابطه معناداری مشاهده نمی شود.
فصل پنجم
نتیجه گیری و پیشنهادات
۵-۱) مقدمه
در فرایند هر تحقیق، نتایج تحقیق اهمیت به سزایی دارد، چرا که نتیجه گیری‌های تحقیق می‌توانند مبنایی برای رفع مشکلات موجود و یا بهبود وضعیت موجود به سمت وضعیت مطلوب باشد و از طرف دیگر استفاده کنندگان از یک تحقیق بیش از هر چیز دیگر به نتایج تحقیق توجه دارند. بنابراین در این قسمت به ارائه نتایج حاصل از بررسی هر دو فرضیه تحقیق در حالت‌های سه گانه و نتایج حاصل از استاندارد سازی EVA می‌پردازیم و در قسمت بعدی، پیشنهادات تحقیق ارائه گردد.
۵-۲) نتیجه گیری
۵-۲-۱) نتایج حاصل از بررسی فرضیه اول
حالت اول: هر ۱۵ شرکت در هر سال
با مراجعه به مندرجات فصل ۴، مشاهده می‌شود که رابزه‌ی معناداری بین ارزش افزوده‌ی اقتصادی و بازده سهام در ۱۵ شرکت مورد بررسی در هیچ یک از سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۲ وجود ندارد. به عبارتب بازده سهام شرکت‌ها، از طریق ارزش افزوده اقتصادی توجیه نمی شود. نکته جالب توجه‌ی دیگر این است که در برخی از سال‌ها، ضریب همبستگی بین EVA و TSRمنفی می‌باشد. به عبارتی با افزایش EVA و TSRکاهش می‌یابد و با کاهش EVA و TSR افزایش می‌یابد.
این پدیده را می‌توان به دو صورت زیر تحلیل نمود:
سرمایه‌گذاران در بورس با تکنیک EVA، آشنایی ندارند و بنابراین در واکنش به بازار سرمایه، این معیار بسیار حیاتی را نادیده می‌گیرند و به طور ناخودآگاه علیرغم کاهش EVA شرکت‌ها به سهام آنها چراف سبط نشان می‌دهند و به نوعی آینده سرمایه‌گذاری خود را به مخاطره انداخته و در شرکتی سرمایه‌گذاری می‌کنند که هدف مدیریت مالی را فراموش کرده است. وقتی بازده سهام شرکتی علیرغم کاهش ارزش افزوده اقتصادی، افزایش می‌یابد. حباب قیمتی در بازار ایجاد کرده و از این پدیده فقط حرفه ای‌های بازار منتفع می‌شوند چرا که این افراد، می‌توانند بعد از کسب سود مورد نظر خود سهم حباب دار شده را از سر خود رد کنند.
شاید بتوان این روابط معکوس را بر اساس انتظارات سرمایه‌گذاران نیز تفسیر کرد، همان گونه که در ادبیات تحقیق عنوان گردید، هر افزایش (کاهش) در EVA، نمی تواند منجر به افزایش (کاهش) بازده سهام شود. آن افزایش در EVA محرک قیمت سهام است که بیشتر یا دست کم برابر با انتظارات بازار سرمایه باشد. به عبارتی، شرکت ممکن است افزایش در EVA را اعلام کند اما بازار انتظاراتی بیش از مقدار اعلام شده داشته باشد. در این حالت نه تنها ممکن است بازده سهام افزایش نیابد، حتی ممکن است کاهش یابد. عکس این قضیه نیز ممکن است اتفاق بیفتد. به عبارتی یک شرکت ممکن است کاهش در EVA را اعلام کند و این در حالی باشد که بازار انتظار داشته که مقدار کاهش در eva بیش از مقدار اعلام شده باشد. در این حالت علیرغم کاهش در EVA، ممکن است بازده سهام افزایش یابد. سرمایه‌گذاران در بازارهای کارا با EPS، نیز همین گونه برخورد می‌کنند. به عبارتی، آن اعلامیه درآمدی، محرک بازده و قیمت سهام است که بیشتر از انتظارات بازار باشد.
اما با توجه به نکات عنوان شده و توجه به این نکته که اصولا EVA ی شرکت‌ها در ایران پیش بینی و اعلام نمی شود و غالب سرمایه‌گذاران با این معیار آشنایی ندارند، طبیعی است که تفسیر دوم در بازار سرمایه ایران که به نظر می‌رسد اصول اولیه مدل‌های سرمایه‌گذاری (سرمایه‌گذاران عقلایی اند)، نیز در آن رعایت نمی شود وجهه منطقی نداشته باشد و تفسیر اول، معقولتر به نظر برسد و انتظار هم می‌رفت که بین EVA و TSR در بورس تهران معناداری وجود نداشته باشد.
حالت دوم: تک تک شرکت‌ها در دوره ۶ ساله
با مراجعه به فصل چهارم پژوهش، مشخص می‌شود که از میان ۱۵ شرکت مورد بررسی بین EVA و TSR هیچ یک از شرکت‌ها رابطه معناداری وجود ندارد. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که این ارتباط زیاد (نه معنادار)، به احتمال زیاد ناشی از تصادف می‌باشد و نشان از هوشیاری سرمایه‌گذاران در ارزیابی خرید سهام بر مبنای EVA نمی باشد.
حالت سوم: همه شرکت‌ها در دوره ۶ ساله
با اسنتاد به تفاسیر پیشین، در حالت کلی نیز بین EVA و TSR رابطه معناداری وجود ندارد. و EVA تنها ۵ درصد تغییرات بازده سهام را تشریح می‌کند.
۵-۲-۲) نتایج حاصل از بررسی فرضیه دوم
حالت اول: هر ۱۵ شرکت در هر سال
با مراجعه به مقادیر R² که در فصل چهارم محاسبه گردید، مشاهده می‌شود که ارزش بازار شرکت‌های مورد بررسی در هر یک سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۲ به طور غالب از طریق NOPAT توجیه می‌شود و تنها در سال‌های ۱۳۸۷ و ۱۳۸۹ تغییرات MV، تقریبا به طور مساوی توسط EVA و NOPAT توجیه می‌شود. این پدیده را به شرح زیر می‌توان تحلیل کرد:
با مراجعه به سازمان بورس اوراق بهادار تهران و با بررسی رفتار سرمایه‌گذاران، مشاهده می‌شود که تنها معیاری که سرمایه‌گذاران درخصوص آن صحبت می‌کنند، معیار P/E می‌باشد. و برای تعیین قیمت سهام یک شرکت، نسبت به مذبور را در EPS جاری ضرب می‌کنند. یعنی سرمایه‌گذاران با این کار، عملا ارزش بازار شرکت را با سود حسابداری پیوند می‌زنند و چون سود حسابداری نیز بخشی از NOPAT است و بنابراین، NOPAT، به طور غیر مستقیم با ارزش بازار شرکت مرتبط می‌گردد. از طرفی، همان طوری که در بررسی نتایج فرضیه اول عنوان شد، معیار EVA برای بازار سرمایه ایران کاملا ناشناخته به نظر می‌رسد و معیار غالب در این بازار P/E می‌باشد و مخرج این کسر، بخشی از NOPAT به شمار می‌رود و بنابراین انتظار می‌رفت که NOPAT، ارزش بازار شرکت‌های مورد بررسی را بهتر از EVA، تشریح نماید و نتایج تحقیق بر انتظارات منطبق گردید. مجددا نشان می‌شود که عدم آشنایی سرمایه‌گذاران با این معیار ممکن است سرمایه‌گذاری بلند مدت آنها را به مخاطره بیاندازد و نمونه عینی این موضوع ضریب همبستگی منفی بین EVA و TSR می‌باشد.

ب) شهادت دو مرد: لذا غیر از جرائم مذکور در شهادت مربوط به حق ا… در بعضی دیگر از جرائم حق ا…. با دو شاهد مرد ثابت می شود و برخی از جرائم حق الناس نیز با شهادت دو مرد ثابت می شود که بدین ترتیب؛ بر اساس ماده ۲۳۰ ق. آ. د. ماده – موارد ذیل در دعاوی مدنی (حقوقی) به شرح ذیل می باشد.
۱) اصل طلاق و اقسام آن (بند الف ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
۲) رجوع در طلاق (بند الف ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
۳) دعاوی غیر مالی (بند الف ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
۴) مسلمان بودن (بند الف ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
۵) بلوغ (بند الف ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
۶) جرح و تعدیل (بند الف ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
۷) عفو از قصاص (بند الف ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
۸) وکالت (بند الف ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
۹) وصیت (بند الف ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
۱۰) قذف (م ۱۵۳ قانون مدنی)
۱۱) شرب خمر (م ۱۵۳ قانون مدنی)
۱۲) حد سرقت (بند ۱ ماده ۱۹۹ قانون مدنی)
شهید اول با قید ((حد)) خود سرقت را خارج کرد زیرا خود سرقت فقط نسبت به ثبوت مال یعنی برگرداندن مال مسروقه که جنبه حق الناسی است هم به وسیله شهادت دو مرد و هم به وسیله شهادت یک مرد و دو زن و هم به وسیله یک شاهد و قسم می تواند ثابت گردد^[۷۴].
گفتار دوم: شهادت سه مرد و دو زن
بعضی از اقسام زنا به واسطه سه مرد و دو زن ثابت می شود مثل زنائی که حد آن سنگسار کردن است^[۷۵].
و همچنین جلد (تازیانه) - قتل با شمشیر – جلد (تراشیدن سر و تبعید) – جلد و کیفر اضافه – ضغث؛ با شهادت سه مرد و دو زن ثابت می شود.
بر اساس ماده ۷۴ قانون مجازات اسلامی زنا چه موجب حد جلد باشد و چه موجب حد رجم، با شهادت چهار مرد عادل یا سه مرد عادل و دو زن عادل ثابت می شود.
گفتار سوم: شهادت دو مرد یا یک مرد و دو زن
بر این قسم اگر اصل مال باشد ثابت می شود که جنبه حق الناسی (دیون و اموال) دارد^[۷۶].
دعاوی مالی (بند ب ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
آنچه مقصود از آن مال است (بند ب ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
دین (بند ب ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
ثمن جمیع (بند ب ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
معاملات (بند ب ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
وقف (بند ب ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
اجاره (بند ب ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
وصیت به نفع مدعی (بند ب ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
غضب (بند ب ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
جنایت خطایی و شبه عمد موجب دیه (بند ب ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
گفتار چهارم: شهادت یک مرد و دو زن
بنابراین شهادت دو مرد با یک مرد و دو زن یا چهار زن بر اساس ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م به شرح ذیل می باشد^[۷۷]:

عیوب زن (بند ج ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م) منظور از عیوب باطنی زن از قبیل قرن ورتق، نه عیوب ظاهری زنان مانند جذام و کوری و پیسی، زیرا این امور داخل در قسمی است که فقط با شهادت دو مرد ثابت می شود.
ولادت (بند ج ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
رضاع (شیر دادن) (بند ج ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
کیادت (بند ج ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
دعاوی که اطلاع آنها معمولاً در اختیار زنان است (بند ج ماده ۲۳۰ ق. آ. د. م)
گفتار پنجم: شهادت دوزن به تنهایی^[۷۸]
حیض (شیخ مفید، المقنعه، ص ۲۴، ابن ادریس، سرائر، ص ۲۷۴، محقق حلی، شرائع الاسلام، ص ۳۴۵)
نفاس (شیخ مفید، المقنعه، ص ۲۴، ابن ادریس، سرائر، ص ۲۷۴، محقق حلی، شرائع الاسلام، ص ۳۴۵)
تولد طفل زنده (شیخ مفید، المقنعه، ص ۲۴، ابن ادریس، سرائر، ص ۲۷۴، محقق حلی، شرائع الاسلام، ص ۳۴۵)
رضاع (شیخ مفید، المقنعه، ص ۲۴، ابن ادریس، سرائر، ص ۲۷۴، محقق حلی، شرائع الاسلام، ص ۳۴۵)
لذا موید پذیرش این شهادت،. صحیحه عبدا… بن سنان است که در آن، امام صادق (ع) فرموده است^[۷۹]: ((شهادت زنان به تنهایی و بدون همراهی مردان، در تمامی مواردی که نظر در آن برای مردان جایز نیست، جایز است.))
گفتار ششم: شهادت یک زن به تنهایی
شهادت یک زن برای اثبات ربع وصیت کافی است، همچنین شهادت زن قابله بر تولد طفل^[۸۰].
بنابراین به شهادت هر یک زن، یک چهارم مال وصیت شده ثابت می شود، یعنی اگر تنها یک زن بر آن شهادت داده یک چهارم مال ثابت می شود که به مدعی له داده شود، و اگر دو زن شهادت دهند، نصف مال به موصی له داده می شود، و اگر سه زن شهادت دهند سه چهارم مال به موصی له داده می شود^[۸۱].
گفتار هفتم: شهادت ۵۰ مرد
وقتی لوث ثابت (مدعی علیه، بینه ای بر برائت خود ندارد، مدعی باید پنجاه نفر را برای قسم خوردن در محضر دادگاه آماده کند که مدعی نیز یکی از آنان است. این قسم خوردگان باید دارای شرایطی باشند که در این قسمت به آن می پردازیم^[۸۲]:
بستگان نسبی
مرد بودن