۴۵۱۷۷۳۶
۱۹۰۴۲۸۸
۲۳۷۶۷۳۲
۴۰۱۰۷۱۲
۳۷۵۱۰۹۹
۲۹۹۰۷۸۱
۲۲۳۱۸۱۲
۲۱۰۶۴۲۹
۱۱۷۱۵۸۰
منبع: میراث فرهنگی وصنایع دستی،خراسان رضوی(۱۳۹۲).
۲-۱-۴- جاذبه های گردشگری مذهبی مشهد
بر اساس مطالعات بدست آمده در شهرستان مشهد ، تعداد ۸۶ انواع جاذبه ها( اعم از مذهبی، فرهنگی، تفریحی، طبیعی، تجاری، ورزشی، پارک ها و درمانی ) و جود داشته که قابلیت توسعه گردشگری را براساس پنج معیار کیفیت، اصالت، منحصر به فرد بودن، گسترش فعالیت توسعه و قدرت جذب داشته است. از مجموع ۸۶ جاذبه شهرستان، تعداد ۳۳ جاذبه ۳۷/۳۸ درصد داخل شهر و بقیه در سطح شهرستان پراکنده اند؛ همچنین از مجموع ۸۶ جاذبه شهرستان، تعداد ۴۴ جاذبه (۱۶/۵۱) آن مذهبی – فرهنگی(اعم از جاذبه های مذهبی، فرهنگی و تاریخی و یا تلفیقی از آنها) و بقیه سایر انواع جاذبه بوده است. بعلاوه از تعداد ۴۴ جاذبه مذهبی – فرهنگی شهرستان مشهد تعداد ۱۵ جاذبه (۰۹/۳۴ درصد) داخل محدوده شهر مشهد پراکنده بوده اند. البته باید توجه داشت که اهمیت گردشگری مذهبی - فرهنگی مشهد(محلی و منطقه ای) به جهت وجود مرقد مبارک حضرت رضا(ع) است و هیچ یک از جاذبه های شهر و منطقه قابل مقایسه با آن نموده، بلکه آنها نقش و کارکردشان نیز در ارتباط و ناشی از آن اخذ می نمایند.
بارگاه مطهر حضرت رضا(ع) یکی از جذاب ترین مکان های زیارتی است که جامع ترین، ارزشمند ترین و زیباترین مجموعه های معماری(ضریح، گنبد، مناره ها، مساجد، ایوان ها، کتابخانه ها، موزه ها و …)جهان اسلام بشمار می آید. این جاذبه ها به جهت اهمیت و نقش مذهبی - زیارتی خود ساختار و کارکرد گردشگری مذهبی – فرهنگی شهر و منطقه ی تحت تاثیر کامل خود دارد. با این حال مشهد علاوه بر جاذبه های گردشگری منحصر به فرد و متنوع با کارکرد های مختلفی است و چنانکه هریک از آنها در فرایند برنامه ریزی گردشگری قرار گیرند، می تونند اثرات اقتصادی، اجتماعی – فرهنگی و اکولوژیکی فراوانی زا برای شهر، منطقه و کشور به همراه داشته باشد. بر اساس تحقیقات به عمل آمده و بهره گیری از الگوی گتنز جاذبه های گردشگری مشهد را می تواند بر اساس کارکرد های مختلف به صورت زیر طبقه بتدی نمود (Gartner,1996:357-361).
جدول ۴-۴: تقسیم بندی انواع جاذبه های گردشگری مشهد براساس کارکرد
کارکرد
جاذبه ها
مذهبی- فرهنگی و تاریخی
بارگاه مطهر امام رضا(ع)، مقبره خواجه ربیع، گنبد خشتی، گنبد سبز، مفبره پیر پلاندوز و ….
مذهبی – فرهنگی
امامزاده یحیی، خواجه مراد، خواجه اباصلت، امام زادگان یاسر و ناصر و…
فرهنگی- تاریخی
مسجد شاه(هفتادو تن) و حمام شاه، مصلای مشهد، آرامگاه و موزه نادری، مصلای طرق، شهر توس، آرامگاه فردوسی، هارونیه و ….
تاریخی – تفریحی
بند گلستان، موزه وباغ ملک آباد و ….
تاریخی- طبیعی
نمایشگاه حیات وحش، موزه تاریخی طبیعی و موزه علوم طبیعی و ….
فرهنگی – تفریحی
