• • ایدئولوژی به عنوان «آرمان غیرعقلانی معطوف به عمل‏» نیز به کار رفته است که چنین کاربردی شاید به علت ظهور ایدئولوژی های فراگیر قدرتمندی باشد که در روسیه، آلمان و ایتالیا شکل گرفتند و این بحث مطرح شد که چنین ایدئولوژی هایی به چه دلیل در این جوامع پاگرفت و دموکراسی های غربی چگونه می‏توانند از تکوین آن ها ممانعت‏ به عمل آورند. یکی از نتایج اولیه تمرکز بر ایدئولوژی های توتالیتر (تمامیت‏خواه)، نسبت دادن معنای مذموم به اصطلاح ایدئولوژی بود و برای حمله به «توتالیتاریانیسم»‏ ایدئولوژی را سیستم باور معطوف به عمل غیرعقلانی ترجمه کردند. به عبارت دیگر، ایدئولوژی به عنوان ایده‏آل های تحریف شده و گزینش سیستم اجتماعی مطرح گردید که ارزیابی ساده‏ای از واقعیت ارائه می‏دهد.

«خانم آرنت» معتقد است، ایدئولوژی ها پدیده‏های تازه‏ای هستند که در گذشته در زندگی سیاسی نقش چندانی به عهده نداشتند و پیش از هیتلر و استالین توانایی بالقوه آن ها هنوز کشف نشده بود. از نظر وی در ایدئولوژی های غربی سه ویژگی زیر وجود دارد:
نخست آنکه، نه تنها آنچه را در حال حاضر وجود دارد تبیین می‏کنند بلکه آنچه را که بر جهان گذشته و خواهد گذشت نیز تبیین می‏کنند. داعیه تبیین تام و وعده تبیین همه رویدادهای تاریخی را می‏دهند و مدعی تام گذشته و دانش تام نسبت‏ به زمان حال و پیش‏بینی درست آینده هستند. دوم، تفکر ایدئولوژیک خود را از تجربه مستقل می‏داند، زیرا دیگر نیازی نمی‏بیند که از رخدادهای تازه چیزی بیاموزد. سوم، از آنجا که ایدئولوژی توان دگرگون کردن واقعیت را ندارد، تلاش می‏کند اندیشه را با روش های برهانی از قید تجربه آزاد کند. تفکر ایدئولوژیک واقعیت ها را در نظام منطقی و ذهنی سامان می‏دهد و برای این کار همه چیز را از یک قضیه مسلم و بدیهی آغاز می‏کند و آن ها را از همان قضیه استنتاج می‏نماید. احتجاج ایدئولوژیک نوعی قیاس منطقی است که وقتی قضیه اصلی‏اش را که همان نقطه عزیمتش می‏باشد، مستقر کند دیگر به هیچ تجربه‏ای اجازه دخالت در تفکر ایدئولوژیک نمی‏دهد (اخوان منفرد، ۱۳۷۵: ۴).
«ریمون آرون» نیز ایدئولوژی ها را آموزه‏هایی می‏بیند که دارای سه خصیصه‏اند، یکی خصلت عاطفی آن هاست که برخلاف اندیشه‏های ناب بیشتر طالب متقاعد کردن هستند تا بیان کردن، دیگری توجیه علایق و منافع است و سوم ساخت‏ به ظاهر منطقی، عقلی و منسجمی است که در برخی از ایدئولوژی ها مانند مارکسیسم این نظم بیشتر است. ایدئولوژی تنزل اندیشه به سطح عمل است لذا مشوق و وسیله عمل سیاسی قرار می‏گیرد(بشلر، ۱۳۷۰: ۷ – ۸).
در ادامه به سایر نظریه پردازانی که درباره ایدئولوژی دارای نظریه می باشند پرداخته می شود،که در همین چهارچوب برخی از نویسندگان از اندیشه «پایان عصر ایدئولوژی‏» نیز حمایت کرده‏اند. از جمله «دانیل بل» معتقد است، جوشش ایدئولوژی در جهان غرب پس از جنگ جهانی دوم به تدریج می‏رود که خاموش شود، زیرا قالب های ساده ایدئولوژیکی توان تبیین پدیده‏های پیچیده عصر ما را ندارند. وی معتقد است‏شرایط بحث ایدئولوژیک را دیگر نمی‏توان در کشورهای پیشرفته‏ای مانند آمریکا و اروپای غربی یافت (اخوان منفرد، ۱۳۷۵: ۴).
«مارتین لیپست» نیز مدعی است که دموکراسی در دنیای غرب، نماینده جامعه خوب در مرحله عمل است. این موضوع در مقاله «فوکویاما» جنبه تازه و جالبی می‏یابد چه وی معتقد است‏ سرنوشت انسان ها در ساختار دموکراسی لیبرال تحقق یافته است. نزد فوکویاما نقطه نهایی روند تاریخ که به قول هگل به سوی هدف خاصی می‏رود، دولت لیبرال دموکراتیک است و پایان تاریخ به معنای پیروزی یک ایدئولوژی واحد یعنی دموکراسی لیبرال می‏باشد که هیچ جانشینی ندارد; یعنی عصر مبارزات سیاسی بزرگ سپری گشته است. همچنین «کلایتون» از اضمحلال ایدئولوژی در احزاب سیاسی غرب صحبت کرده و روند آن را حتی در احزاب کارگری نشان داده است. البته باید بر ‏برخی از جامعه‏شناسان مانند «لویی آلتوسر» که ایدئولوژی را به اعمال انسان ربط داده بر جدایی ایدئولوژی و علم تاکید دارند، معتقدند ایدئولوژی ملاط پیونددهنده جوامع انسانی و جزئی از اندامواره تمامیت اجتماع است و جوامع بشری در زندگی تاریخی‏شان ایدئولوژی را به عنوان عنصری کاملأ حیاتی و اساسی در تنفس و زندگی تاریخی‏شان ترشح می‏کنند. از نظر وی لازمه یک ایدئولوژی مانند محافظه‏کاری این است که راه های به هم پیوندزدن ساختارهای اجتماعی مانند مدرسه،کلیسا، اتحادیه‏های کارگری و خانواده که آلتوسر آن ها را «دستگاه های ایدئولوژیک دولتی‏» می‏خواند، بررسی کنیم، لذا صحبت از پایان ایدئولوژی بی‏معنی است (مکنزی ۱۳۷۵: ۳۶ – ۳۸).
۲-۲- شرایط اجتماعی و سیاسی
شرایط اجتماعی و سیاسی که باعث دگرگونی اجتماعی می شوند، در برگیرنده هرگونه تغییرات در ساختار، نهاد یا سازمان اجتمـاعی است. از این‌رو شیـوه‌های زندگی و نهادهای اجتماعی جهان امروزی با شیوه‌های زندگی و نهادهای اجتماعی گذشته‌ای نه چندان دور بشر، تفاوت اساسی یافته است. لذا در نیم قرن اخیر، ما شاهد یک نوع چرخش سریع و تند از انواع دگرگونی در نظم و ساختار اجتماعی هستیم که مردم، هزاران سال در آن می‌زیسته‌اند (بروس،۱۳۸۵: ۳۳۰).
گرچه دگرگونی اجتماعی و سیاسی، خصیصه همه جوامع است، اما منشأ اصلی دگرگونی اجتماعی وسیاسی، شامل محیط طبیعی، تغییرات جمعیتی، فکر جدید، تکنولوژی، حکومت، رقابت، جنگ، برنامه‌ریزی و جنبش اجتماعی می‌شود ( بروس، ۱۳۸۵: ۳۳۰).
تحوّل اجتماعی عبارت از دگرگونی در ساخت اجتماعی؛ مثلاً در اندازه جامعه، ترکیب یا توازن میان بخش‌های مختلف آن یا نوع سازمان جامعه است در نهایت، تحوّل اجتماعی را می توان تغییر در معانی و ارزش‌هایی که در جامعه یا زیرگروه‌های مهم جامعه وجود دارد، دانست (گولد،۱۳۸۲: ۲۲۶).
تحوّلات اجتماعی برآیند مجموعه تغییراتی است، که در طول یک دوره در یک یا چند نسل در طیف وسیعی از حوزه زندگی اجتماعی انسان‌ها تحقّق می‌پذیرد. بنابراین تحوّلات اجتماعی، مجموعه‌ای از فرآیندهاست که در زمان اندک، قابل ملاحظه نیست (گی روشه،۱۳۸۵: ۲۶).
این در حالی است که دگرگونی اجتماعی، در مدت‌زمان کوتاهی قابل رؤیت و مشاهده است؛ به‌گونه‌ای که افراد عادی در طول دوره زندگی خود، یک یا چند بار آن را مشاهده می‌کنند. افراد با تغییری که در یک پدیده ایجاد می‌کنند، خود می‌توانند نتیجه‌ی آن را ببینند. از این‌رو تغییرات اجتمـاعی در محدوده‌ی مکانی و اجتماعی معیّن تحقّق می‌پذیرد (گی روشه،۱۳۸۵: ۲۶).
در کل می توان اصول حاکم بر دگرگونی شرایط اجتماعی و سیاسی را به صورت زیر بیان کرد:
۱) کنش‌ها و تصمیمات حکومت: جامعه همیشه در حال تغییر است؛ لذا حالت ایستا و یکسانی قابل رؤیت نیست؛ منتها کنشهای افراد و تصمیمات حکومت، باعث دگرگونی در جامعه میشود، که از این میان، برخی کنشها و تصمیمات، جامعه را بیش تر دگرگون میسازند. البته جوامع در دگرگونی اجتماعی از لحاظ کمّ و کیف، باهم تفاوت دارند. برخی از جوامع، بسیار سریعتر از جامعه دیگر در آهنگ دگرگونی قرار میگیرند.
۲) دگرگونی: که بیش تر، از تضاد اجتماعی پدید میآید؛ تا اعمال فردی؛ زیرا سازمانهای اجتماعی، اغلب با ناسازگاری همراهند. دگرگونی، زمانی پدید می‌آید، که مقامات سازمان، درصدد إعمال کاری برآیند؛ ولی دیگران با آن موافق نباشند. در این صورت، تعارضها به‌وجود میآید، که با گذشت زمان، با دگرگونی همراه است.
۳) توافق وضعیت اجتماعی: توافق وضعیت اجتماعی با سازمانها، شتاب در تغییرات اجتماعی را به ارمغان می آورد، به‌عنوان نمونه هیتلر از تأثیرگذاران بزرگ تغییرات در عصر خود بود. تلاش او برای برتری آلمان به جنگ جهانی منجر گردید،که با گذشت سالیان زیاد، آثار آن همچنان بر جای مانده است (شارون،۱۳۷۳: ۲۷۶).
۴) استعمارگرایی و استعمارزدایی: نظام استعماری هرچند به‌عنوان نظام بسته و ایستا به اداره جامعه مستعمره میپردازد، ولی عملکرد استعمارگران عناصر بالقوه دینامک را در جامعه تقویت میبخشد. چون کشور استعمارگر خود بذر دگرگونی را در جامعه استعمارزده میکارد؛ که در برخی موارد به‌سرعت باعث از هم پاشیدن نظام استمارگر میگردد. استعمارگر برخی از شرایط را برای خیز اقتصادی مانند وسایل حمل و نقل، ارتباطات، صنایع، الگوی رفتار اقتصادی و خدمات عمومی را فراهم میآورد. از طرفی توسعه اقتصادی در محدودهای کوچک را به‌وجود می‌آورد که همراه با نابرابری اجتماعی و طبقاتی میگردد و با گذشت زمان دگرگونی را به ارمغان میآورد (گی روشه،۱۳۸۵: ۲۱۰).
۵) نخبگان اجتماعی: با توجه به نقش و جایگاهی که نخبگان اجتماعی از آن برخودارند، با کنش‌های تاریخی، تاریخ‌سازی می‌کنند و لذا جهت سرعت و کیفیت تغییر و دگرگونی جامعه را تعیین می‌نمایند. نخبگان اجتماعی توان ویژه و برجسته‌ای در حفظ یا براندازی نظم موجود و یا برپایی طرح و سازمانی نو در جامعه دارند. این توانایی ناشی از استعداد، درک و قدرت ویژه و خارق‌العاده‌ی آنان است. به ‌همین جهت برخی از متفکران، تاریخ را میدان عمل یا صحنه بازی نخبگان قلمداد می‌کنند و در تحلیل خود از تحوّلات تاریخی، محور و کانون بحث و استدلال را به گروه نوابغ اختصاص داده‌اند. به‌نظر آنان، تاریخ و تحوّلاتش را نخبگان به‌وجود می‏آورند، به‌ویژه انقلاب ها که دگرگونی عمیق اجتماعی را رقم می‌زنند، به ‌رهبری نخبگان تحقق می یابند (مطهری، ۱۳۶۶: ۲۲۸ ).
در ادامه برخی از عوامل مؤثر بر دگرگونی شرایط اجتماعی و سیاسی را شرح می دهیم:

• عامل جمعیتی: عوامل جمعیتی یکی از مؤثرترین عامل بر دگرگونی اجتماعی وسیاسی هستند؛ زیرا افزایش یا کاهش سریع جمعیت یک جامعه، در اثر حوادثی همچون طوفان، زلزله، سیل، جنگ و … می تواند باعث دگرگونی اجتماعی و فرهنگ در جامعه گردد؛ که به‌سادگی قابل مشاهده است (رفیع پور،۱۳۸۲ :۳۴ (.

• عامل سیاسی و عملکرد رژیم‌ها: روند دگرگونی در نهاد سیاست و تغییرسیاست رژیم‌های سیاسی می‌تواند؛ بر سیر دگرگونی اجتماعی تأثیرگذار باشد، بنابراین با از بین رفتن یک رژیم و سر کار آمدن رژیم دیگر دگرگونی‌های اجتماعی در نهادهای گوناگون جامعه تحقّق می‌پذیرد؛ زیرا رهبران سیاسی، معمولاً دارای ایدئولوژی‌های خاصی هستند؛ که می‌خواهند آن‌را در جامعه نهادینه کنند؛ تا از این طریق بتوانند به اهداف خود نائل آیند(رفیع پور،۱۳۸۲ :۳۵ (.

• عوامل تکنولوژی و نوآوری: عوامل تکنولوژی و نوآوری، در دگرگونی اجتماعی و فرهنگی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا با ظهور پدیده‌های جدید در عرصه زندگی اجتماعی افراد جامعه، یک نوع جاگزینی برای وسایلی که تاکنون مورد استفاده قرار گرفته است، صورت می‌گیرد، که با خود، دگرگونی‌هایی را در جامعه به ارمغان می‌آورند. عوامل تکنولوژی و نوآوری، زمانی می‌توانند در دگرگونی اجتماعی مؤثر باشند، که حداکثر افراد یک جامعه در خلق تکنولوژی و نوآوری و پذیرش پدیده‌های نوظهور، نقش داشته باشند و آن‌را مورد پذیرش خود قرار دهند. البته این انگیزه، بیش تر جنبه روانی دارد؛ زیرا افراد، معمولاً تنوع‌طلب، ابداع‌گر و کنجکاو هستند(روح‌الامینی،۱۳۸۳ :۲۷ ).

• عوامل جعرافیایی و محیطی: محیط جعرافیایی، یکی از عوامل تأثیرگذار بر دگرگونی‌های اجتماعی است. شرایط محیطی که مردم در آن زندگی می‌کنند، بر چگونگی تجهیز وسایل و رشد صنایع مورد نیاز در آن محیط طبیعی و جغرافیایی مؤثر است؛ بنابراین در محیط نامساعد آب و هوایی، مانند مناطق قطبی، زندگی افراد، بسیار متغیر از مناطق استوایی یا دلتایی است. به‌همین دلیل، ما بیش تر شاهد رشد تمدنها، در مناطق دلتایی که دارای زمینهای حاصل‌خیز می‌باشد هستیم. به‌علاوه محیط‌هایی که به‌سادگی دسترسی به وسایل ارتباطی، با مراکز عمده تجاری و صنعتی را دارند؛ بیش تر از مکان‌هایی که از این امتیاز محرومند، دست خوش دگرگونی قرار می‌گیرند (گیدنز،۱۳۸۳: ۶۹۵).

• عامل دگرگونی فرهنگی؛ مطالعات نشان می‌دهد، که در تمام ادوار زندگی اجتماعی بشر، هیچ قوم و ملّتی یافت نشده که فرهنگ آن‌ها ثابت و استوار مانده باشد. هرچند روند تغییر و دگرگونی، در میان اقوام و گروه‌ها مساوی نبوده و از شدّت و ضعف‌هایی برخوردار بوده که عوامل متعددی در این روند نقش داشته‌اند. در زندگی ابتدایی و ساده‌ای که بشر داشته، جریان دگرگونی در فرهنگ، بسیار کند و آرام صورت می‌گرفته است؛ زیرا زمینه‌های دگرگونی سریع وجود نداشته است (زند وکیلی،۱۳۸۳: ۶۵).

۳- عناصر ایدئولوژی انقلاب
آنچه انسان را از سایر جانداران جدا می سازد، برخورداری او از موهبت ها و استعدادهای فکری و ذهنی و توانایی اندیشیدن و انتخاب کردن است. آرمان ها دارای دو بخش جهان بینی به معنی هست ها و نیست ها و به معنی بایدها و نبایدها هستند و همواره رابطه تنگاتنگی بین جهان بینی و وجود دارد. وقتی ما از هست ها و نیست های ویژه ای سخن می گوئیم، بایدها و نبایدهای خاصی را نیز در برابر خود می یابیم و البته واضح است که منطقاً نمی توان از یک گروه هست و نیست (یک جهان بینی خاص) هر نوع از باید و نباید را استخراج کرد. وجود رهبر، تشابه بی حد و اندازه ای با ایدئولوژی دارد. و به صورت مشخص وبارز از عناصر مهم کلیدی ایدئولوژی است. در جریان یک انقلاب همیشه یک ایدئولوژی حاکم نمی‌شود، بلکه انواع ایدئولوژی‌ها در کنار یکدیگر فعال اند ولی ایدئولوژی عام تر و نزدیکتر به اکثریت (منظور کسانی است که در روند انقلاب نقش فعالتر و ایدئولوژی بارزتر و پذیرفتنی تری دارند) از درون خود رهبری را برای بسیح این نیروها در نظر می گیرد و نقش هم آوایی برای انقلاب شروع می گردد. این رهبر علاوه برداشتن ویژگی‌ها سیاسی و اجتماعی و قشری باید شجاعت ایستادن در مقابل حکومت را هم داشته باشد. همچنین تعادل و تعامل با دیگر گروه‌ها و دسته‌ ها نیز در روند پیروزی نقش بسیار مهمی دارد.
به صورت کلی ، عناصری که باعث ایجاد یک ایدئولوژی می شود را به شرح زیر می‏آوریم :

• آگاهی سیاسی برای صف‏آرایی.

• نقد ترتیبات اجتماعی برای زیر سؤال بردن وضع موجود و ایجاد تنفر نسبت‏ به آن.

• معرفی مجموعه‏ای جدید از ارزش های فردی، اجتماعی و معنوی.

• طرح کلی جامعه مطلوب.

• معرفی برنامه‏های عملی برای رسیدن به اهداف، در جهت ویران کردن وضع موجود و ایجاد نهادهای نوین.

• ایجاد روحیه فداکاری، ایثار، صبر و شکیبایی انقلابی که لازمه عمل انقلابی و اقدام سیاسی در بسیج است.

• ساده سازی جهت پرده‏پوشی و تسهیل روند بسیج.

• ایجاد اعتماد به نفس و تعهد به اقدام عملی.

• ادعاهای مبتنی بر صداقت، حقانیت و عقلانیت‏ برای توجیه پیروان.

• بسیج همگانی با اجرا کردن موفق کارکردهای فوق (اخوان مفرد، ۱۳۷۹: ۴۰).

۴-کارکرد ایدئولوژی انقلابی
ایدئولوژی بسیج دارای کار ویژه های اساسی زیر است :

• ارائه تعبیری ساده و عامه فهم از دشواری های موجود و تأکید بر وجوه مشترک اعتراض های گروه های مختلف اجتماعی.

• نکوهش وضع موجود و یافتن ریشه های نابسامانی و ناروایی متصور که اگر بتواند گناه همۀ ناروایی ها را به گردن مقام یا نهاد واحدی بیندازد و همۀ شکوه ها و اعتراض ها را بدان سو متوجه سازد، در امر بسیج کاراتر است.

• عرضۀ راه حل های عملی هم برای ویران کردن نهادهای موجود و هم برای ایجاد نهادهای نوین.

• ترسیم وضع مطلوب و تعیین اهداف غایی جنبش و معرفی وسایل دستیابی بدانها، با ذکر این نکته که تصویر وضع مطلوب آینده معمولاً در هاله ای از ابهام است تا نیروی تخیل پیروان ایدئولوژی انقلابی را بیش تر برانگیزد و به نیروی بسیج بیفزاید.

• عرضۀ تبیین تازه ای از تاریخ به سود جنبش و ستایش از گذشتۀ آن، در نتیجه وضع موجود وضعی منسوه اعلام می گردد که پاسداران آن باید به «زباله دان تاریخ» افکنده شوند.

• انجام بسیج همگانی البته چنانچه با انجام موفق کارکردهای فوق به عنوان ایدئولوژی کل جامعه پذیرفته شود (بشیریه ۱۳۷۲ : ۸۱ – ۸۳).

با بهره گرفتن از مطالب فوق، کارکردهای ایدئولوژی را به شرح زیر می آوریم و تأکید می کنیم که شرط تفوق ایدئولوژی در بسیج منجر به انقلاب، انجام موفق این کارکردهاست :

در این پژوهش در مرحله اول به بررسی اثرات نااطمینانی اقتصاد کلان و خاص شرکت به صورت مستقیم بر روی اهرم شرکت‌ها با توجه به تئوری توازن ایستا و پویا پرداخته ‌شده است. درواقع به دنبال جواب این سؤال هستیم که «آیا متغیرهای نااطمینانی اقتصاد کلان و خاص شرکت بر روی اهرم شرکت تأثیرگذار هستند؟». از طرفی دیگر اثرات این دو نوع نااطمینانی از کانال سودآوری به‌عبارت‌دیگر به‌صورت غیرمستقیم بر روی اهرم شرکت‌ها با در نظر گرفتن تئوری توازن ایستا و پویا بررسی‌شده است. در واقع مدل ارائه‌شده در این پژوهش یک مدل هدف‌گذاری شده ایستا و پویا که شامل نااطمینانی اقتصاد کلان، نااطمینانی خاص شرکت و سایر متغیرهای خاص شرکت است و به دنبال اثبات رابطه معناداری این عوامل بر روی اهرم مالی شرکت است. تخمین به‌دست‌آمده از مدل پویا برای حالت مستقیم را به‌عنوان اهرم هدف‌گذاری شده در نظر می‌گیریم و اثرات نامتقارن نااطمینانی را بر روی سرعت تعدیلات ساختار سرمایه وقتی‌که اهرم واقعی شرکت در طول زمان از اهرم هدف‌گذاری شده پایین‌تر یا بالاتر است و دچار انحراف از اهرم هدف می‌شود را بررسی می‌کنیم. در ادامه وضعیت مالی شرکت را نیز وارد مدل می‌کنیم. در این حالت سرعت تعدیلات ساختار سرمایه وقتی‌که اهرم واقعی شرکت بالاتر یا پایین‌تر از هدفش است و شرکت در شرایط کسری و مازاد مالی قرار دارد را موردبررسی قرار می‌دهیم.

سرعت تعدیلاتی که این شرکت‌ها دارند و شرایط داخلی و خارجی‌شان می‌تواند بزرگ‌ترین کمک را به مدیران برای اتخاذ نوع سیاست مالی موردنیاز شرکت باشد. این تحقیق به خاطر در نظر گرفتن وضعیت مالی شرکت در هنگام تعیین سیاست‌های مالی آن، جنبه‌ی کاربردی دارد که می‌توان راهگشایی برای مدیران شرکت‌ها و تصمیم گیران مالی باشد. بدون شک شناسایی شرکت‌های که دارای سرعت تعدیل ساختار سرمایه و انعطاف‌پذیری بالا با توجه به شرایط اقتصادی و مالی و سودآوری مناسب، می‌تواند برای سرمایه‌گذاران و فعالان این حوزه بسیار مفید واقع شود.
در زمینه تحقیقات مرتبط با موضوع تحقیق پیش رو می‌توان به‌طور خلاصه این‌گونه بیان کرد که عمده تحقیقات صورت گرفته در این زمینه به دنبال کشف عوامل تأثیرگذار بر ساختار سرمایه شرکت‌ها و رابطه این متغیرها بر اهرم مالی شرکت بوده است که عمدتاً با روش‌های معمول اقتصادسنجی و آزمون‌های آماری انجام‌گرفته است؛ اما تحقیق پیش رو ازنظر موارد زیر دارای نوآوری و در بعضی موارد پیشگام بوده است:
اثر نااطمینانی خاص شرکت و نااطمینانی اقتصاد کلان بر ساختار سرمایه بر اساس تئوری توازن ایستا و پویا
بررسی تعاملی بین نااطمینانی و سودآوری بر یکدیگر و نتایج آن بر ساختار شرکت با در نظر گرفتن تئوری توازن ایستا و پویا
تخمین سرعت تعدیلات ساختار سرمایه با اثرگذاری نااطمینانی‌های مربوطه
در نظر گرفتن وضعیت مالی شرکت در محاسبه سرعت تعدیل ساختار سرمایه با وجود اثرات نااطمینانی
استفاده از روش ^[۲۶]GMM برای تحلیل داده‌های پژوهش
۱-۳- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
ضرورت انجام این تحقیق به تأثیرگذاری نااطمینانی داخلی و محیطی بر تصمیمات تأمین مالی شرکت‌ها مرتبط است. اینکه چگونه وضعیت کلان اقتصادی و ویژگی‌های هر شرکت بر این تصمیمات تأمین مالی مدیران تأثیر می‌گذارد. ازاین‌رو شناسایی عوامل مؤثر بر اهرم شرکت در تصمیمات ساختار سرمایه که توسط مدیران مالی شرکت اتخاذ می‌شوند، راهکارهای برجسته و مفیدی را در نحوه تعامل با این نااطمینانی‌های اقتصادی ارائه می‌دهد. گردش‌های ادواری سودآوری شرکت‌ها در شرایط مختلف نااطمینانی‌های کلان اقتصادی و ویژگی شرکتی نیز تأثیر متفاوتی بر این‌گونه تصمیمات دارند. فلذا شناخت تعامل میان نااطمینانی‌های اقتصادی و سودآوری شرکت‌ها نیز در جهت شناسایی عوامل مؤثر مذکور هم برای مدیران مالی و هم سیاست‌گذاران اقتصادی مفید فایده و راهگشا خواهد بود.
۱-۴- اهداف تحقیق
نحوه تصمیمات تأمین مالی بنگاه‌ها علاوه بر اینکه به دیدگاه مدیران وابسته است به شرایط اقتصادی و نااطمینانی‌ها و نااطمینانی‌هایی که بنگاه‌ها با آن‌ها مواجه هستند نیز بستگی دارد. هدف از انجام این تحقیق ارزیابی نحوه اثرگذاری نااطمینانی‌های مذکور بر تصمیمات تأمین مالی شرکت‌ها است و اثر تعاملی این نااطمینانی‌ها را بر سودآوری و سپس اثر آن بر تأمین مالی را نیز بررسی خواهیم نمود. از طرفی آزمون سرعت انطباق‌پذیری ساختار شرکت‌های مذکور با اهرم هدف خود و به دست آوردن میزان این سرعت برای شرکت‌های بورس اوراق بهادار ایران است.
۱-۵- قلمرو و روش تحقیق
نمونه آماری تحقیق شامل شرکت‌های تولیدی پذیرش‌شده در بورس اوراق بهادار تهران هستند که سال مالی یکسان داشته باشند. اطلاعات ترازنامه‌ای آن‌ها نیز از وب‌سایت کدال و آمارهای کلان اقتصادی نیز از بانک مرکزی ایران قابل‌استخراج خواهند بود. دوره زمانی پژوهش به مدت ۱۳ سال از سال ۱۳۸۰ تا سال ۱۳۹۲ هست. روش انجام این تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی و تحلیل رگرسیونی داده‌های تابلویی خواهد بود.
۱-۶- واژه‌ها و اصطلاحات
ساختار سرمایه^[۲۷]: سمت بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام در ترازنامه، مخصوصاً نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام و ترکیب دارایی با سررسیدهای بلند و کوتاه‌مدت.
نااطمینانی اقتصاد کلان^[۲۸]: نااطمینانی حاصل از اقتصاد کلان است که باعث تغییرات در ساختار سرمایه شرکت می‌شوند. برای این منظور از پروکسی حاصل از واریانس شرطی تورم واقعی ایران که از مدل گارچ به دست می‌آید، بهره گرفته‌شده است.
نااطمینانی خاص شرکتی^[۲۹]: نااطمینانی‌های غیرقابل‌پیش‌بینی بر روی تغییرات ساختار سرمایه که ناشی از شرایط و تغییرات خاص شرکت هست. در این پژوهش پروکسی حاصل برای نااطمینانی خاص شرکت از ریشه دوم واریانس تجمعی از پسماندهای خروجی اتورگرسیون نسبت فروش خالص به ارزش کل دارایی‌ها، حاصل می‌شود.
اهرم مالی^[۳۰]: نسبت ارزش دفتری بدهی به ارزش دفتری کل دارایی‌ها
سودآوری^[۳۱]: نسبت سود قبل از بهره و مالیات به ارزش دفتری کل دارایی‌ها
اهرم هدف^[۳۲]: مقدار برآوردی از رگرسیون مشاهده‌شده از متغیرهای خاص شرکت و میزان نااطمینانی اقتصاد کلان و نااطمینانی خاص شرکتی بر روی متغیر اهرم
انحراف از اهرم هدف: انحراف اهرم واقعی از اهرم هدف شرکت
کسری^[۳۳] و مازاد مالی^[۳۴]: کسری یا مازاد مالی نشان‌دهنده وضعیت مالی شرکت است که به گونه زیر به دست می‌آید: نسبت تغییرات سرمایه در گردش بعلاوه مخارج سرمایه‌ای بعلاوه سود سهام تقسیم‌شده منهای خالص جریان نقد بر ارزش دفتری کل دارایی‌ها یا از حاصل جمع سهام خالص منتشره و بدهی خالص بلندمدت
سرعت تعدیل ساختار سرمایه^[۳۵] (SOA): عددی است بین ۰ و ۱ که نشان می‌دهد انحراف به وجود آمده بین اهرم واقعی و اهرم هدف شرکت با چه سرعتی در طول زمان خود را تعدیل می‌کنند.
نیمه‌عمر^[۳۶]: متغیری است که مدت‌زمان تعدیل اهرم به سمت اهرم هدف را نشان می‌دهد.
۱-۷- کاربردهای تحقیق و استفاده‌ کنندگان
نتایج پژوهش نشان خواهد داد که شرکت‌های با میزان سودآوری مختلف تا چه حد تحت تأثیر نااطمینانی‌های کلان اقتصادی و مسائل خاص شرکتی هستند و تا چه اندازه می‌توانند سیاست‌های اهرمی خود را بر اساس شرایط مختلف تغییر دهند. از طرفی نتایج، رهنمودهایی برای سیاست‌گذاران کلان اقتصادی جهت اتخاذ سیاست‌های بهینه در راستای حداقل سازی صدمات و زیان‌های وارده بر شرکت‌ها در پی خواهد داشت. بررسی سرعت تعدیلات به مدیران این دید را می‌دهد که باوجود تعدیلات لازم و اجباری در شرایط مختلف اقتصادی و داخلی شرکت، در شرایطی که وضعیت مالی شرکت معلوم باشد می‌توان تصمیماتی با برنامه‌ریزی زمانی و تعیین نوع روش تأمین مالی را در دستور کار خود قرار دهد.
پس به‌طورکلی استفاده‌ کنندگان این تحقیق شامل موارد زیر می‌شود:
سیاست‌گذاران سازمان بورس اوراق بهادار
مدیران مالی
سرمایه‌گذاران
سهامداران
نهادهای اعطاکننده‌ی اعتبارات
فصل دوم
مبانی نظری و مروری بر تحقیقات انجام‌شده
۲-۱- مقدمه
رشد و توسعه یک شرکت تا حد زیادی به نحوه دسترسی آن به منابع مالی و چگونگی شکل‌گیری ساختار سرمایه آن شرکت بستگی دارد (هریس^[۳۷] و راویو^[۳۸]، ۱۹۹۱). ساختار سرمایه از قدیمی‌ترین و پر سابقه ترین مباحث حوزه مالی می‌باشد باوجود سابقه بیش از ۶۰ سال مطالعه در اقتصاد کشورهای توسعه‌یافته و بازار محور، موضوع ساختار سرمایه همچنان به‌صورت معمایی برای محققین باقی‌مانده است (هریس و راویو، ۱۹۹۱)؛ اما ساختار سرمایه چیست و چرا همچنان موضوع داغی برای تحقیقات و پژوهش‌های محققین این حوزه می‌باشد.
فهم تئوری ساختار سرمایه جزو مباحث و مراحل کلیدی در زمینه تحقیقات ساختار سرمایه می‌باشد. در ابتدا اصطلاحات و مبانی به‌طور کامل توضیح داده‌شده است. در مرحله بعد توضیح جامع نظریات مرتبط با تحقیق آورده شده است.
در این فصل سعی شده است که نظریات مربوط به موضوع ساختار سرمایه به‌طور کامل مطرح شود تا بتوان تئوری توازن پویا از مابقی تئوری‌های ساختار سرمایه جدا و قابله قیاس باشد. به‌طور مفصل و اجمالی به توضیح تئوری توازن پویا و تحقیقات صورت گرفته در این زمینه پرداخته‌ایم. مبانی مربوط به نااطمینانی و مفاهیم آن آورده شده است تا بتوان نوع نااطمینانی محاسبه‌شده و بکار رفته در این تحقیق قابل‌درک باشد. مفاهیم مربوط به سود خود دارای تعاریف و زوایای بسیاری ازلحاظ حسابداری و اقتصادی هست. تا حتی‌الامکان از کتاب‌های سازمان حسابرسی برای درک مفاهیم گسترده سود و سودآوری استفاده‌شده است تا نیاز خواننده را برطرف کند.
در ارتباط با پژوهش پیش رو مقالات و پژوهش‌های بسیاری انجام‌شده است که هر یک می‌تواند به‌نوبه خود اشاره‌کننده به یک تئوری و یک‌راه حل خاص باشد. پیشینه تحقیق مربوط به ساختار سرمایه به‌طور خلاصه آورده شده است. پیشینه پژوهش تئوری توازن پویا مربوط به تحقیقات داخلی دارای فقر پژوهشی می‌باشد و در این تحقیق آن تعداد از پژوهش‌های صورت گرفته‌شده در ارتباط با تئوری پویا آورده شده است. در انتها فرضیات تحقیق آورده شده که به چهار فرضیه اصلی تقسیم می‌شود و در هر گروه به فرضیات فرعی اشاره‌شده است.
۲-۲- تعریف اصطلاحات تحقیق
۲-۲-۱- انواع ارزش
۲-۲-۱-۱- ارزش دفتری^[۳۹]
ارزش هر دارایی را آن گونه که در ترازنامه شرکت آمده است،‌ ارزش دفتری می‌نامند. از آنجا که دارایی‌های هر سال مستهلک می‌شوند، ارزش دفتری نیز هر سال کاسته می‌شود. ارزش دفتری هر سهم به این شکل حساب می‌شود که تمام بدهی‌ها را از تمام دارایی‌ها کسر می‌کنند و آن چه به دست آمده را بر تعداد سهامی که شرکت منتشر کرده و در دست مردم است، تقسیم می‌کنند.
۲-۲-۱-۲- ارزش اسمی^[۴۰]
در مورد سهام عادی، ارزش اسمی هر سهم مبلغی است که طبق اساسنامه روی هر سهم نوشته شده است. این رقم با ارزش بازار سهم هیچ ارتباطی ندارد. در مورد اوراق قرضه یا سهام ممتاز، ارزش اسمی هر برگ است که میزان آن تعیین‌کننده مقدار بهره یا سودی است که به آن تعلق می‌گیرد.
۲-۲-۱-۳- ارزش جــاری یـــا ارزش بــازار^[۴۱]
مجموع ارزش بازار کل تعداد سهام منتشر شده یک شرکت به قیمت جاری بورس را ارزش جاری یا ارزش بازار یک سهم می‌گویند. در مورد دارای ها ارزش روز تجدید ارزیابی شده دارایی ها می باشد. برای حقوق صاحبان سهام که حاصل ضرب قیمت بازاری سهام عادی در تعداد سهام منتشره در دست صاحبان سهام به دست می آید.
۲-۲-۲- دارایی^[۴۲]
دارایی درواقع به اموال یا منابع اقتصادی متعلق به یک واحد تجاری اطلاق می‌شود. در حسابداری برای این‌که یک‌قلم بتواند دارایی محسوب شود باید: (الف) منبع اقتصادی باشد یعنی برای واحد تجاری منافع آتی داشته باشد، (ب) در تسلط مالکانه واحد تجاری باشد و (ج) قابل تقویم به پول باشد. مفهوم تسلط مالکانه عیناً مطابق با مفهوم مالکیت قانونی نیست. هنگامی‌که یک واحد تجاری اتومبیلی را به اقساط خریداری کند، ممکن است مالکیت قانونی اتومبیل تا قبل از پرداخت آخرین قسط به خریدار منتقل نشود. بااین‌حال چون این اتومبیل به تصرف و کنترل کامل خریدار درمی‌آید و او نسبت به آن تسلط و انتفاع مالکانه پیدا می‌کند، ازنظر حسابداری جزو دارایی واحد تجاری محسوب می‌شود.
۲-۲-۲-۱- دارایی‌های جاری و ثابت
دارایی‌ها عرفا ازنقطه‌نظر اراده در ترازنامه به گروه‌های متمایزی تقسیم می‌شوند. دو گروه که مورداستفاده بیشتری دارند عبارت‌اند از دارایی‌های جاری و دارایی‌های ثابت.
دارایی‌های جاری: این دارایی‌ها اقلامی هستند که انتظار می‌رود در طی یک سال یا یک دوره عملیاتی از تاریخ تنظیم ترازنامه (هرکدام که طولانی‌تر است) به وجه نقد تبدیل، یا مصرف و یا فروخته شوند. معمولاً دارایی‌های جاری برحسب سرعت تبدیل‌شدن به وجه نقد و یا مصرف در ترازنامه منعکس می‌گردند؛ مانند بانک‌ها، صندوق، تنخواه‌گردان، بدهکاران، پیش‌پرداخت‌ها، موجودی کالا و ملزمات اداری.
دارایی‌های ثابت: این دارایی‌ها، اقلامی مشهود با عمری طولانی می‌باشند که در جریان عملیات موسسه مورداستفاده قرار می‌گیرند. دارایی‌های این گروه به‌مرورزمان و پس از استفاده مکرر مستهلک می‌گردند به همین دلیل برای هر یک از دارایی‌های ثابت استهلاک منظور می‌شود. (به‌استثناء زمین که مستهلک نمی‌گردد) مانند زمین، ساختمان، تأسیسات، ماشین‌آلات تجهیزات، ابزارآلات، وسایل نقلیه و منصوبات، قالب‌ها، لوازم آزمایشگاهی دارایی‌های سرمایه‌ای موجود در انبار. طبق تعریف جدیدتری که در کتاب مبانی نظری حسابداری از دارایی شده، دارایی مفهومی مالی است یعنی اموال و حقوقی که منافع آتی قابل تقویم به پول دارند و براثر معاملات، عملیات یا رویدادهای مشخص به مالکیت یا تسلط مالکانه یک واحد تجاری درآمده‌اند دارایی آن واحد محسوب می‌شوند. دارایی یکی از عناصر حسابداری نشان‌دهنده وضعیت مالی واحد انتفاعی است.
۲-۲-۲-۲- دارای مشهود^[۴۳] و نامشهود^[۴۴]
دارایی‌های یک واحد ممکن است پدیده‌های عینی و مشهود باشند. مثل زمین، ساختمان، موجودی نقدی و موجودی کالا، یا به‌صورت حقوق مالی و امتیازات غیرقابل رؤیت، مثل سرقفلی و مطالبات از اشخاص. دارایی‌های ثابت مشهود بخش بسیار مهمی از کل دارایی‌های یک شرکت را تشکیل می‌دهند.

• . روزنامه ایران، ۱۲/۳/۱۳۷۶ ص ۱. ↑

• . غلامرضا خواجه سروی؛ همان. ص ۳۸۸. ↑

• . در ایران امروز (مجموعه مقالات منتشر شده)؛ همایش رقابت‌های سیاسی و امنیت ملی، همان، ص ۲۷۰. ↑

• . مایرون واینر و ساموئل هانتینگتون؛ «درک و توسعه سیاسی»، همان ص ۵۱. ↑

• . غلامرضا خواجه سروی؛ همان، ص ۱۲۲. ↑

• . لوسین پای و دیگران؛ همان، ص ۲۰۵. ↑

• . غلامرضا خواجه سروی؛ همان ـ ص ۱۲۵. ↑

• . غلامرضا خواجه سروی؛ همان، ص ۲۱۶. ↑

• . غلامرضا خواجه سروی؛ همان، ص ۲۱۷ـ۲۱۹. ↑

• . عبدالقیوم سجادی؛ مبانی تخریب در اندیشه سیاسی اسلام؛ (مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی، ناشر بوستان قم، چاپ اول، ۱۳۸۲)، ص ۷۹. ↑

• . عبدالقیوم سجادی؛ همان، ص ۸۰. ↑

• • . گفتنی است این‌گونه استدلال کردن عمدتاً جنبه کارشناسانه به خود می‌گیرد و در واقع به موضوع شناسی احکام دینی ارجاع داده میشود، بدین معنا که اگر پی‌آمدهای منفی رقابت سیاسی بیش‌تر از سودمندی‌های آن باشد این پدیده برای مفاسد عقلی که حکم کلی آن عدم جواز خواهد بود، موضوع میشود اما به فرض مصالح رقابت بیش‌تر از مفاسد آن باشد در این حالت دلیلی برای حرمت شرعی وجود ندارد. ↑

• . سید عبدالقیوم سجادی؛ همان ص ۸۱ـ۷۹ . ↑

• . نهج‌البلاغه، خطبه ۲۰۷. ↑

• . عبدالقیوم سجادی؛ همان، ص ۸۳. ↑

• . محمد تقی جعفری؛ اصول حکمت سیاسی اسلامی، ص ۳۰۹. ↑

• . عبدالقیوم سجادی؛ همان ص ۸۶-۸۵. ↑

• . ادوارد ای چونگ این مون؛ امنیت ملی در جهان سوم، (پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ اول ۱۳۷۹) ص ۳۳۲. ↑

• . روزنامه همشهری؛ ۷/۲/۱۳۷۷. ↑

• . لی‌نور جی‌مارتین؛ چهره جدید امنیت در خاور میانه؛ مترجم قدیر نصیری، (ناشر: پژوهشکده مطالعات راه‌بردی) ص ۹۶. ↑

• . مقالاتی پیرامون امنیت ملی و نقش نیروی انتظامی؛ ص ۴۴ـ۴۵، انتشارات نیروی انتظامی. ↑

• . مقالاتی پیرامون امنیت ملی و نقش نیروی انتظامی؛ ص ۵۶ـ۴۵، انتشارات نیروی انتظامی. ↑

• . فصلنامه علوم سیاسی، ش ۹، ص ۱۹۹. ↑

• . اصغر افتخاری؛ درآمدی بر خطوط قرمز در رقابت‌های سیاسی؛ با مقدمه تاجیک، همان، ص ۱۶۱و۱۶۰. ↑

• . مقالاتی پیرامون جایگاه و ضرورت امنیت، انتشارات روابط عمومی سپاه، ص ۳۹ـ۳۷. ↑

• . مقصود رنجبر؛ گفتمان‌های امنیت ملی در جمهوری اسلامی ، مقاله، فصل‌نامه علوم سیاسی، شماره ۹، ص ۳. ↑

• . مقصود رنجبر؛ همان، مقاله، ص ۴. ↑

• . مقصود رنجبر؛ همان، ص ۵. ↑

• . اسدالله بادامچیان؛ (مقاله) در مجموعه مقالات رقابت‌ها و چالش‌های سیاسی در ایران امروز، همان، جلد دوم، ص ۶۴و۶۳ . ↑

• . قدرت الله حشمتیان؛ مقاله در مجموعه مقالات همایش رقابت‌های سیاسی و امنیت ملی، جلد دوم، همان، ص ۲۵۶. ↑

• . David W.chinton ↑

• . P.D. Marchant ↑

• . اصغر افتخاری؛ همان، ص ۱۶۵. ↑

• . اصغر افتخاری؛ همان، ۱۳۸۱، ص ۱۶۵. ↑

• . اصغر افتخاری؛ همان، ص ۱۷۶. ↑

• . اصغر افتخاری؛ همان، ص ۱۷۹. ↑

• . عباسعلی عمیدزنجانی؛ مبانی اندیشه سیاسی اسلام، (تهران: مؤسسه فرهنگی اندیشه)، ص ۳۱۳. ↑

• . دفتر مطالعات وزارت کشور؛ تحزب و توسعه سیاسی، کتاب دوم، تحزب در ایران، (ناشر همشهری، چاپ ۱۳۷۸)، ص ۱۱ـ۱۰. ↑

• . خلیل آقاپور؛ نقش فرهنگ سیاسی مشارکتی بر امنیت ملی، پایان نامه کارشناسی ارشد، (تربیت معلم دانشکده علوم انسانی سال ۱۳۸۳). ↑

• . علی اکبر علی خانی؛ مشارکت سیاسی، جمعی از اساتید و محققین، (نشر سفیر: چاپ ۱۳۷۷)، ص ۱۷۶ـ۱۷۲. ↑

• . حبیب اله چاکرالحسینی؛ بررسی نقش مشارکت سیاسی در امنیت ملی ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم سیاسی، دانشگاه تهران: ۱۳۸۱. ↑

• . جبیب الله چاکرحسین، همان. ↑

• . Moncurolson, Dictatorship, democracy and Developmment, American-Political science Review, Vo 189, No, 3, September, 1993, p, 567. ↑

• . اصغر افتخاری؛ همان، ص ۲۶۷-۲۶۶. ↑

• . اصغر، افتخاری؛ همان، ص ۳۴۹-۳۴۸. ↑

• . اصغر، افتخاری؛ همان، ص ۳۵۲. ↑

• . اصغر، افتخاری؛ همان، ص ۳۵۴ـ۳۵۳ ↑

رهیافت عینی (علمی): مبتنی بر رویکرد اثبات‌گرایانه بوده و قائل به وجود یک «بهترین راه حل» است. تکثّر گروه‌ها (در جامعه مدنی) منجر به بهبود راه حل‌ها خواهد شد در غیر این صورت بروز نخبه‌گرایی و سلطه گروهی خاص (نخبگان یا اشرافیت) اجتناب ناپذیر است.
رهیافت ارزشی و هنجاری: ابسترهای بومی، ایدئولوژیک و ارزش‌ها منجر به تولید خط مشی می‌شوند.
رهیافت تجربه‌ای: بر اساس تجارب شخصی سیاستگذار (حقیقی یا حقوقی) است که در واقع می‌تواند منجر به هرج و مرج از نوع سازمان‌یافته شود. شرط موفقیت این رهیافت وجود تجربه مدیریتی مشترک در آن حوزه به منظور حدّاقل کردن تکثّر و هرج و مرج است.
رهیافت دموکراتیک: اکثریت سیاسی اجتماعی در عین احترام به اقلیت‌ها.
۲-۲-۴-۴- رهیافت‌های مدیریت زیست‌محیطی
آنچه در ادامه خواهد آمد دو رهیافت عمده خط مشی‌گذاری عمومی در عرصه محیط زیست‌ است. رهیافت‌های مذکور برگرفته از رویکرد شفریتز به حوزه خط مشی‌گذاری زیست‌محیطی در کتاب «مقدّمه‌ای بر خط مشی‌گذاری عمومی» است. تفکیک شفریتز از مدل‌های خط مشی‌گذاری زیست‌محیطی از جمله معدود الگوهای آکادمیک توسعه یافته در این زمینه است که البته با توجه به شرایط ایالات متحدّه آمریکا ارائه شده است:
رهیافت مدیریت زیست محیطی کنترل محور
زمانی که دولت فدرال در طی دهه​های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، به شکلی جدّی به سوی مسائل زیست​محیطی روی آورد، رهیافت تنظیمی فرماندهی و کنترل در خصوص حفاظت از محیط زیست به ابزاری استاندارد تبدیل شد که به کمک آن می​خواستند، مسائل مربوط به آلودگی (اعمّ از آب، هوا و خاک) را حل کنند. بر اساس رهیافت «فرماندهی و کنترل»، دولت اقدام به وضع استانداردهای اجباری نمود و نتایج را مورد رصد قرار داد تا مطمئن شود که استانداردها اجرا شده و عدم اجرای آنها با جریمه کردن، پاسخ داده می​شود.
اگرچه شواهدی مبنی بر این موضوع وجود دارد که این سیاست​ها، پرداختن به بسیاری از روشن​ترین مسائل زیست​محیطی که در دهه ۱۹۷۰ شایع بودند را کمک کرده است اما انتقادهای فراوانی نیز علیه استفاده از ساز و کار فرماندهی و کنترل وجود دارد. در این میان مهمترین انتقادها به این مباحث باز می​گردد که رهیافت مذکور در دستیابی به اهداف خویش فاقد اثربخشی بوده و در نتایجی که بدست آورده نیز ناکارآمد بوده است. این انتقادها به افزایش میزان توجه به رهیافت​های جایگزین نسبت به مدیریت زیست​محیطی به ویژه راه حل​های بازار- محور برای حل مسائل زیست​محیطی منتهی شده است. (شفریتز، ۲۰۰۸، ص ۴۶۵)

رهیافت مدیریت زیست محیطی بازار محور
در قلب رهیافت​های بازار محور نسبت به مدیریت زیست​محیطی این مفروضه وجود دارد که محرّک​ها و بازدارنده​های اقتصادی از کارآمدی و اثربخشی بیشتری در تولید نتایج حفاظتی برای محیط زیست نسبت به مقررات انعطاف ناپذیر برخوردارند. این سیاست​ها بر تغییرات یا مجوزهای قابل معامله در بازار به عنوان اهرم​هایی تکیه دارند که برای انگیزش آلوده​کنندگان محیط زیست طراحی شده​اند تا در جست و جوی راه​هایی برای محدود کردن آلودگی​ها باشند به نحوی که هم با منافع شخصی آنها سازگار باشد و در عین حال اهداف زیست​محیطی را نیز تأمین کند. بر اساس این رهیافت، افراد یا بنگاه​ها از نظر قانونی ملزم به رعایت استانداردهای زیست​محیطی نیستند، در عوض به کمک محورها یا بازدارنده​های اقتصادی تشویق می​شوند تا میزان آلودگی را کاهش دهند. این ساز و کارهای پیشرانه اقتصادی را می​توان در سه مقوله عمده تقسیم​بندی نمود:
هزینه​ها یا معافیت​های مالیاتی: این نوع هزینه​ها/ مالیات​ها، مستقیم​ترین روش بازاری برای حفاظت از محیط زیست است. در این روش، دولت میزانی از معافیت برای آلودگی را برای افراد یا بنگاه​ها در نظر می‌گیرد که مساوی میزان خسارتی است که در اثر انتشار گازهای آلوده کننده از سوی آنها به محیط زیست وارد می​شود. این هزینه​ها به منظور کاهش میزان آلودگی از طریق الزام بنگاه​ها به آوردن آنها در فهرست هزینه فعالیت​هایشان است. بنابراین، هزینه​های اجتماعی رفتار تخریب کننده محیط زیست به بخشی از هزینه انجام کار تجاری تبدیل می​شود. اساس این رهیافت جهت کاهش آلودگی از طریق ارائه محرّک​هایی به آلوده کنندگان محیط زیست برای صرفه​جویی از راه آلودگی کمتر، طراحی شده است.
مجوزهای معافیت قابل معامله^[۶۱]: این مجوزها با هدف مدیریت آلودگی از طریق ایجاد بازارهایی برای معامله حق آلودگی، طراحی شده​اند. در این روش معافیت​هایی برای یک واجد جغرافیایی از سوی مدیران سیاسی آن منطقه جغرافیایی (مثلاً شوراها/ کنگره)، تعیین می​شوند. سپس میزان کل این معافیت​ها، در میان بنگاه‌های آن منطقه جغرافیایی به شکل مجوزهایی برای آلودگی (اجازه برای آلوده ساختن تا حدّی معین) توزیع می​گردد. این مجوزها به دارنده آن اجازه قانونی می​دهند که تا حدّی معین محیط را آلوده سازند و چنانچه از این مجوزها استفاده نکنند می​توانند آنها را به فروش برسانند. امکان خرید و فروش مجوزها، مشوق​هایی اقتصادی برای بنگاه​ها محسوب می​شود که میزان آلاینده​های خود را کاهش دهند و موجب افزایش درآمد خویش گردند.
یارانه​ها: دولت​ها می​توانند مشوق​ها و محرک​هایی اقتصادی را برای رفتارهای دوستد
اران محیط زیست از سوی افراد و بنگاه​ها بوجود آورند. یک دولت از طریق پرداخت​های مستقیم می​تواند طرف​های درگیر در موضوع را تشویق نماید تا به فعالیت​هایی دست بزنند که خسارت کمتری به محیط زیست وارد می​سازد. این رهیافت یارانه​ای، دولت​ها را ملزم به شناساندن رفتارهای ارزشمند و تعیین میزانی از ارزش اقتصادی متناسب با آن رفتارها می​نماید.
رهیافت​های پیش گفته در خصوص مدیریت بازار محور محیط زیست از نظر ابزارهای مورد استفاده جهت دستیابی به نتایج مطلوب زیست​محیطی، متنوعند با این حال در یک اصل با یکدیگر مشترکند: ارائه قدرت انتخاب به بازیگران زیست‌محیطی. از یک بنگاه که شیوه​ای را انتخاب می​کند تا از آن طریق گازهای الاینده خود را کاهش دهد و مجوزها آلودگی خود را به فروش برساند تا مصرف کننده​ای که بطری خود را برای گرفتن ۵ سنت به فروشنده باز می​گرداند همگی در چارچوب رهیافت​های بازار محوری هستند که با ارائه محرک​های اقتصادی، از مقررا انعطاف​پذیر دست می‌کشند. محرک​های اقتصادی یاد شده بر روی این اصل متمرکز هستند که افراد و بنگاه​ها دارای رفتارهای عقلانی بوده و در پی حداکثر کردن سود می​باشند. (همان، ص ۴۶۶)
نقد رهیافت بازار محور خط مشی گذاری زیست محیطی
در اینجا این باور گسترده وجود دارد که دنبال کردن درآمد پولی، افراد و بنگاه​ها را به سوی رفتارهایی می‌کشاند که بر منابع خاکی، هوایی و ابی کره زمین تأثیر تخریبی دارد. دولت برای پیشگیری از چنین تخریب​های زیست​محیطی از قدرت قانون برای محدود کردن انواع کنش​ها و رفتارهای تخریب کننده کیفیت محیط زیست استفاده نموده است. قوانین کلیدی همچون، قانون هوای پاک، و قانون آب پاک، شرکت​ها را ملزم می​سازد تا استانداردهای دولت را رعایت نمایند یا مشمول مجازات گردند. در حالی که این قوانین، پرداختن به مسائل عمده زیست​محیطی را ممکن ساخته​اند اما به دلیل عدم انصاف و پر هزینه​بودنشان، مورد انتقاد قرار گرفته​اند. به دلیل طرح چنین انتقادهایی بود که یک رهیافت جایگزین برای حفاظت از محیط زیست که به پول نه فقط به چشم یک مشکل بلکه به مثابه راه حلی برای مسائل زیست​محیطی می​نگریست، ظاهر گردید.
خط مشی​های زیست​محیطی بازار محور به جای استفاده از قدرت قانون برای الزام افراد به انجام اقداماتی برای حفاظت از محیط زیست، از تمایل افراد به حداکثر کردن درآمد پولی به عنوان موتور تلاش​های حفاظتی استفاده می‌کند. این رهیافت در اصل، از انسان به عنوان موجودی با رفتار عقلانی استفاده می​کند و تقاضا برای بدست آوردن سود مالی را به فرصتی برای حفاظت محیط زیست تبدیل می​نماید. ساز و کارهایی همچون ایجاد بازارهایی برای معامله حق آلودگی بر روی الگوهای رفتاری فرد برای دستیابی به اهداف مطلوب سیاست​ها، تکیه دارند. منتقدان چنین رفتارهایی در خصوص مدیریت زیست​محیطی به متناقض​نمای بهره​گیری از طمع انسان برای دستیابی به اهداف متعالی حفاظت و نگهداری از محیط زیست اشاره دارند.
در حالی که تمایل فرد به گرد آوردن ثروت، ممکن است شیوه​ای زشت برای حفظ کره زمین پنداشته شود، قدرت پول در واداشتن مردم به تغییر شیوه عمل خویش، بسیار مؤثر است. اگر بخواهیم با زبان خط مشی​های زیست​محیطی بازار محور سخن بگوییم، باید بگوییم که طمع، می​تواند سبز باشد. اما باز این پرسش را مطرح می​کنند که آیا طمع به واقع می​تواند ابزاری برای ایجاد تغییرات مثبت زیست​محیطی باشد؟ (همان، ص ۴۷۱)
۲-۲-۵- مطالعات تطبیقی جایگاه (ساختاری) محیط زیست
مطالعات تطبیقی در عرصه علم، راهگشای افق‌های نو و تلفیق نظریات بدیع بوده است. به کمک این نوع بررسی‌ها، چشم‌انداز‌های وسیع برای درک عملکرد سازمان‌های ادرای در جوامع مختلف میسّر می‌گردد. با به کارگیری رویکرد تطبیقی می‌توان نتیجه گرفت که چه مقوله‌هایی «اشتراکات» و چه جنبه‌هایی «اختلافات» میان مدل‌های مدیریت دولتی را تشکیل می‌دهند و فرهنگ‌ها و محیط‌های مختلف چه اثراتی بر آنها به جای می‌گذارند. مطالعات تطبیقی تلاشی است جهت بهره‌گیری از شیوه‌هایی که در نظام‌های دولتی دنیا، پاسخ داده‌اند و می‌توان با الگوبرداری از آنها برای مشکلات داخلی راه‌ حل ‌های دیگران را تجربه کرد. (الوانی، ۱۳۸۶، ص ۱۹)
هر کشوری دارای متولی خاص امور زیست‌محیطی و مرتبط با منابع طبیعی خود می‌باشد. بسته به نوع نظام حاکمیتی و جایگاه محیط زیست در آن، نهاد متولی امور محیط زیست در کشورهای مختلف شأن و اهمیت متفاوتی دارند. در برخی کشورها،‌ این نهاد به صورت یک وزارتخانه مستقل فعالیت می‌کند و در بسیاری دیگر به صورت یک معاونت زیر نظر مستقیم عالی‌ترین مقام اجرایی آن کشور (رئیس جمهور یا نخست‌وزیر). البته کشورهایی نیز وجود دارند که نهاد زیست‌محیطی مربوطه در آنها دارای جایگاه پایین‌تری (در مقایسه با وزارتخانه مستقل یا معاون قوه مجریه) است. در جدول زیر بر اساس اطلاعات مستخرج از پایگاه اینترنتی سازمان ملل متحد جایگاه و نهاد زیست‌محیطی کشورهای مختلف با یکدیگر مقایسه شده است:
جدول شماره ۲-۱۳: مقایسه تطبیقی- نهادی جایگاه محیط زیست در کشورهای مختلف

سال ۱۱ هجری شهادت مادری یگانه
سالهای کودکی بروز دانش وسیع و اعجاب انگیز در دوران طفولیت
سال ۳۰ هجری شرکت در مشایعت ابوذر علیرغم نهی عثمان
سال ۳۶ هجری شرکت در جنگ جمل در رکاب پدر
سال ۳۷ هجری شرکت در جنگ صفین در رکاب پدر
سال ۴۰ هجری شهادت مظلومانه پدر
آغاز امامت
سال ۴۱ هجری نرمش قهرمانانه تاریخی (صلح با معاویه)
سال ۵۰ هجری شهادت مظلومان
نخستین نواده پیامبر اسلام در نیمه ماه رمضان سال سوم هجری دیده به جهان گشود^[۹].پیامبر اکرم نام وی را از سوی خداوند متعال حسن نامید^[۱۰].پیامبر (صلّی الله علیه وآله و سلم) او و برادرش حسین را بسیار دوست می‌داشت و می‌فرمود: «آنکه حسن و حسین را دوست بدارد، مرا دوست داشته است و آنکه این دو را دشمن بدارد، با من دشمنی کرده است»^[۱۱]
در سال دهم به همراه پدر و مادر و برادر در کنار پیامبر در مباهله‌ی با مسیحیان نجران شرکت نمود، درحالی‌که بیش از ۷ سال نداشت.^[۱۲]
پس از ۷ سال زندگی در کنار پیامبر، در سال یازدهم هجری پیامبر اکرم (صلّی الله علیه وآله و سلّم) بال عروج به آسمان گشود^[۱۳]. غم فراغ پدر هنوز در دل‌ها زنده بود که مادر گرامی‌اش در همان سال به شهادت رسید.^[۱۴]
پس از آن در کنار پدر، قریب به بیست و پنج سال شاهد غصب خلافت پدر، غربت و مظلومیت وی بود. اما در همین دوران کودکی‌اش گهگاه جلوه های عصمت و علم آسمانی‌اش نمایان می‌گردید.
از آن جمله نقل شده است که :
شخصی از ناحیه معاویه به صورت ناشناس به محضر امیرالمؤمنین رسید که سؤالاتی را بپرسد و وی را بیازماید حضرت او و غرضش را شناخت و برملا کرد و سپس وی را به حسنین راهنمایی کرد. او نزد امام حسن × آمد اما حضرت بدون آنکه او چیزی بپرسد، ابتدا سؤالاتش را بیان کرد و سپس به یک یک سؤالاتش پاسخ فرمود. امام این‌گونه فرمود:
آمده ای که بپرسی بین حقّ و باطل چقدر فاصله است؟ بین زمین و آسمان چقدر مسافت است؟ مغرب از مشرق چقدر دور است؟ قوس قزح چیست؟ مخنّث کیست؟ و آن ده چیزی که بعضی از بعضی سخت‌ترند چیست؟
گفت: بله!
امام فرمود: میان حقّ و باطل چهار انگشت فاصله است، هر چه را به چشم دیدی حق است و به گوش خود باطل بسیار می‌شنوی. بین آسمان و زمین به اندازه‌ی دعای مظلوم و نگاه چشم فاصله است و …^[۱۵]
در دوره‌ی عثمان و در سال ۳۰(ه ق) ابوذر، صحابی بزرگوار رسول خدا (صلّی الله علیه وآله و سلّم) مورد غضب عثمان قرار گرفت. وی ابوذر را با همه فضائلی که تاریخ‌نویسان و محدثان برایش گفته‌اند^[۱۶] به ربذه تبعید کرد. هنگامی که عثمان تصمیم به تبعید وی گرفت دستور داد کسی از مردم مدینه و مسلمانان وی را بدرقه نکند، با او خداحافظی نکنند، سخنی با او نگویند^[۱۷] ؛ و مروان حکم مأمور اجرای این دستور شد، اما امیرالمؤمنین (×) به همراه حسنین (علیهما السلام) و برادرش عقیل و چند نفر دیگر برای تودیع او بیرون آمدند وبی اعتنا به دستور عثمان و حضور مروان به دلداری ابوذر و قوت قلب دادن به او پرداختند واو را به مقاومت و پایداری نصیحت کردند.

امام حسن × نیز با او سخن گفت و وی را به صبر و شکیبایی دعوت کرد و به دوری از دنیا سفارش نمود.
در سال ۳۶ هجری امام حسن × به همراه پدر از مدینه به سوی بصره رفت تا آتش جنگ جمل را که مثلث عایشه، طلحه و زبیر آن را بر افروخته بودند خاموش نماید؛ لذا آن حضرت پیش از ورود به بصره به همراه عمّار به کوفه رفت و علیرغم مخالفت‌های ابوموسی اشعری حاکم کوفه توانست نه هزار نفر را برای جنگ بسیج کند.^[۱۸]
در سال ۳۷ هجری نیز پس از تشجیع موثر او برای شرکت مردم در جنگ صفین^[۱۹] چنان در میدان نبرد جان فشانی کرد که امیرالمؤمنین (×) از یارانش خواست تا او و برادرش را از ادامه جنگ بازدارند.^[۲۰]
در سال چهلم هجری و در شب ۲۱ رمضان المبارک روح بلند امیرالمؤمنین (×) به عرش الهی پیوست، و بدین ترتیب امامت امام مجتبی × در حالی آغاز گردید که داغ دیگری بر قلبش نقش بسته بود.
یک سال بعد و در سال ۴۱ در پی نیرنگ‌های مختلف معاویه و تأثیر تبلیغات روانی وی در سپاه امام؛ سپاه امام × دچار تزلزل روحی شدید گردید. معاویه برخی از فرماندهان را خرید، در میان سپاه امام شایعات وسیعی پراکنده ساخت. نهایتاً سپاه امام چنان از هم گسیخت که برخی از سپاهیان امام به خیمه‌اش حمله کردند و وی را به شدت مجروح ساختند.
این حوادث امام را بر آن داشت علیرغم میل باطنی و به جهت حفظ مصالح مسلمین قرارداد صلح با معاویه را بپذیرد.
سرانجام در سال ۵۰ و در روز ۲۸ صفر امام به دستور معاویه وبواسطه همسرش جعده مسموم گردید و غریبانه به شهادت رسید.^[۲۱]
گفتار سوم : برگزیده ای از زندگی امام حسین ×
زندگانی امام (×)در یک نگاه
۴ هجری ولادت
۱۰ هجری شرکت در مباهله
۱۱ هجری از دست دادن پدر بزرگی بی همتا
آغاز حکومت ابوبکر
۱۱ هجری شهادت مادری یگانه
۱۳ هجری آغاز حکومت عمر
۲۴ هجری آغاز حکومت عثمان
۳۵ هجری آغاز حکومت امیرالمؤمنین
۳۶ و ۳۷ هجری شرکت در جنگ‌های جمل و صفین
۴۰ هجری شهادت پدر
۵۰ هجری شهادت برادرش امام حسن آغاز امامت
۶۰ هجری آغاز حکومت یزید بن معاویه
حرکت امام از مدینه به مکه ۲۸ رجب
خروج از مکه به سمت عراق در ۸ ذی‌حجه
۶۱ هجری شهادت روز دهم محرم
در سوم شعبان سال چهارم هجرت در خانه عصمت و عفت یعنی خانه فاطمه زهرا سلام الله علیها نوزادی به نام حسین بن علی بن ابیطالب به دنیا آمد.^[۲۲]
دوران کودکی را تا سن ۶ سالگی در کنار پیامبر گذراند محبت‌های ویژه پیامبر به حسین بن علی صفحات مختلفی از تاریخ را به خود اختصاص داده است لکن در سال ۱۱ هجری پیامبر اکرم (*) دار فانی را وداع گفت. چند ماهی نگذشت که حسین بن علی مادر خود را در بستر شهادت دید و در همان سال مادر گرامی‌اش به ملکوت قرب الهی پیوست. پس از آن به مدت ۲۵ سال شاهد خلافت ۳ خلیفه یعنی ابوبکر، عمر و عثمان بود تا اینکه در سال ۳۵ امیر المومنین به حکومت رسید^[۲۳]. از این پس خودش و برادرش حسن بن علی در کنار پدر چون سربازانی فدائی در هر صحنه ای که پدر صلاح می‌دید حاضر می‌گشتند. از جمله در ماجرای تبعید ابوذر به ربذه، در جنگ جمل، جنگ صفین و جنگ نهروان^[۲۴].
سال ۴۰ بود که پدر و امام خود را در شب ۱۹ ماه رمضان خون آلود و با فرقی شکسته در محراب مسجد دید و ۲ روز بعد در مراسم دفن او مخفیانه و شبانه شرکت نمود^[۲۵].
پس از آن به مدت ۱۰ سال در کنار برادر و امام خود یار و مدافع او بود. در جنگ از حمایت او دریغ نکرد و در سال ۴۱ در صلح قهرمانانه‌ی امام حسن کماکان از وی دفاع نمود و او را بر حق دانست^[۲۶].‌‌