پایایی پرسشنامه‎ها، در اجرای نهایی نیز محاسبه شده ‎است. در این محاسبه از روش"حذف گویه به شرط افزایش پایایی"استفاده شده است. بر اساس این روش، اگر حذف گویه‎ای ضریب پایایی را به مقدار قابل توجهی افزایش دهد، این گویه حذف می‎شود. در این پژوهش در برخی از پرسشنامه‎ها، با کاربرد این روش، گویه‎هایی حذف شدند. همچنین اعتبار عاملی پرسشنامه‎ها که صورتی از اعتبار سازه است (سرمد و دیگران، ۱۳۸۳) از طریق تحلیل عامل اکتشافی و تأییدی بررسی شد. در بخش‎های بعدی گزارش، نتایج به‎ دست آمده از تحلیل عامل اکتشافی هر یک از زیرمقیاس‎ها گزارش می‎شوند. از آنجا که در این فصل الگوی تحلیل عاملی تأییدی کل زیرمقیاسها ارائه خواهد شد، نتایج حاصل از تحلیل عامل تأییدی هر یک از زیرمقیاس‎ها در پیوستِ ب گزارش پژوهش، آورده شده‎اند. به استثنای مقیاس هویت که برای ارائه نمونه‎ای از روند کارِ تعیین اعتبار سازه پرسشنامه‎ها، نتایج هردو نوع تحلیل عاملی گزارش شده است.

در سطوری که در پی می‎آیند، پیش از بیان مشخصات هر یک از پرسشنامه‎‎ها و ویژگی‎های روان‎سنجی آنها، رویه اجرای ابزارهای پژوهش، توضیح داده خواهند شد.
۱ـ۴ـ۳ رویه اجرای پرسشنامه‎ها
پس از تدارک نهایی پرسشنامه‎ها، با مراجعه به دفتر تحقیقات سازمان آموزش و پرورش شهرتهران، مجوز اجرای پرسشنامه‎ها با اعمال محدودیت‎هایی اخذ شد. بدین‎ترتیب که سه سؤال از پرسشنامه‎ای که رفتار مشکل‎آفرین را براساس گزارش نوجوان می‎سنجید و چهار سؤال از پرسشنامه‎ای که رفتار مشکل‎آفرین نوجوان را بر اساس گزارش والدین اندازه‎گیری می‎کرد، به دلیل اینکه محتوای آنها به فعالیت جنسی و مصرف مواد مربوط بود، مجوز اجرا در مدارس راهنمایی را دریافت نکردند و از مجموعه سؤالات حذف شدند.
به‎دنبال اخذ مجوز از دفتر تحقیقات، با مراجعه به مناطق آموزش و پرورش، فهرست اسامی مدارس راهنمایی دولتی دخترانه و پسرانه سه منطقه ۱، ۱۳ و ۱۹ دریافت شد. در مراجعه به مدارس منتخب، در جلسه‎ای با مدیر مدرسه پس از برقراری ارتباط مؤثر و بیان توضیحاتی در باب پژوهش، در ابتدا در مورد اجرای پرسشنامه‎های نوجوانان در کلاس، هماهنگی‎های لازم صورت گرفت و در وهله بعد، برای اجرای پرسشنامه‎های والدین، جلسه‎ای تعیین ‎شد تا مراقب اصلی نوجوان، یعنی، کسی که مسئولیت امور روزمره او را دارد ـ که در فرهنگ ما به‎طور عمده مادران عهده‎دار چنین مسئولیتی هستند ـ در آن جلسه حضور یابند.
کلیه پرسشنامه‎های نوجوانان در کلاس به‎طور گروهی و بدون ذکر نام اجرا شدند (قبلاً هر پرسشنامه بر اساس نام دانش‎آموز در دفتر کلاس، کدگذاری شد).
هر نوجوان، دفترچه‎ای حاوی هفت پرسشنامه دریافت می‎کرد. در ابتدای هر دفترچه، راهنمایی تعبیه شده بود تا شرکت‎کنندگان به‎طور کلی با تحقیق آشنا شوند و از محرمانه بودن نتایج آن مطمئن شوند. با این حال، در ابتدا پس از ایجاد ارتباط با دانش‎آموزان، به‎طور شفاهی نیز در باب تحقیق و اینکه نتایج آن محرمانه است، لزومی به ذکر نام نیست، اطلاعات فردی به صورت کلی تفسیر خواهد شد و اینکه پاسخگویی به پرسشنامه‎ها ارتباطی به رابطه نوجوان با مدرسه ندارد و در نتایج تحصیلی آنها بی‎تأثیر است، توضیحاتی داده می‎شد و پس از کسب موافقت دانش‎آموزان، پرسشنامه‎ها اجرا می‎گردید. برای جلوگیری از خستگی دانش‎آموزان، در صورت نیاز وقت استراحتی به آنها داده می‎شد. زمان پاسخگویی به کلیه پرسشنامه‎ها به‎طور متوسط ۵۵ دقیقه بود.
در مورد مراقبان اصلی نوجوان (عمدتاً مادران)، در جلسه‎ تعیین‎شده پس از برقراری ارتباط، مادران دفترچه‎ای حاوی چهار پرسشنامه دریافت می‎کردند. در ابتدای هر دفترچه، راهنمایی قرار شده بود تا شرکت‎کنندگان به‎‎طور کلی با تحقیق آشنا شوند و از محرمانه بودن نتایج آن مطمئن شوند. با این حال، به‎طور شفاهی نیز در باب تحقیق و این که نتایج آن محرمانه است، لزومی به ذکر نام نیست (قبلاً پرسشنامه ـ ها بر اساس کد دانش‎آموز، کدگذاری شده بود)، اطلاعات فردی به صورت کلی تفسیر خواهد شد و اینکه پاسخگویی به پرسشنامه‎ها ارتباطی به رابطه آنها با مدرسه ندارد و در نتایج تحصیلی فرزندان آنها بی‎تأثیر است، توضیحاتی داده می‎شد و پس از کسب موافقت والدین، پرسشنامه‎ها اجرا می‎گردید. والدینی که سواد کافی برای پاسخگویی به پرسشنامه‎ها را داشتند، خود به تکمیل آنها اقدام کردند. در این گروه از مادران، زمان پاسخگویی به‎طور متوسط ۴۰ دقیقه بود، اما در مورد والدین بی‎سواد و کم سواد، آزمونگر سؤالات را برای آنها می‎خواند و بدین‎ترتیب پرسشنامه‎ها تکمیل می‎شدند.
۲ـ۴ـ۳ پرسشنامه جمع‎آوری اطلاعات
برای دستیابی به اطلاعات جمعیت‎شناختی، پرسشنامه‎ هایی حاوی مواردی از مشخصات فردی و خانوادگی هم برای نوجوانان (۱۵مورد) و هم برای والدین (۲۰مورد) تدارک شد که هر دو گروه آنها را تکمیل کردند
بر اساس اطلاعات به‎ دست آمده از پرسشنامه‎های جمع‎آوری اطلاعات، از مجموع ۶۱۳ دانش‎آموز (۵۱ درصد دختر و ۴۹ درصد پسر)، ۳۳ درصد به منطقه ۱، ۳۳ درصد به منطقه سیزده و ۳۴ درصد به منطقه نوزده تعلق داشته‎اند. ۸۸ درصد از دانش‎آموزان و ۵۵ درصد از والدین متولد تهران و ۱۲درصد دانش‎آموزان و ۴۵
درصد والدین در شهرستان تولد یافته‎اند. ۹۱ درصد از والدین شرکت‎کننده را مادران (۸۶ درصد خانه دار، ۵۱ درصد دارای تحصیلات دبیرستانی و دیپلم) و ۹ درصد را پدران (۶۰ درصد دارای شغل آزاد، ۴۲ درصد دارای تحصیلات دبیرستانی و دیپلم) تشکیل داده‎اند. ۸۳ درصد از خانواده‎ها، تا پنج نفر عضو داشته‎اند.۸۳ درصد از دانش‎آموزان هم در خانواده با پدر، مادر و خواهران و برادران زندگی کرده‎اند.
۳ـ۴ـ۳ بافت خانواده
همان‎طور که پیش‎تر بیان شد (فصل یک: تعریف‎های مفهومی و عملیاتی متغیرها)، در پژوهش حاضر، بافت خانواده بر حسب متغیرهای (۱) دل‎مشغولی والدین در مورد زندگی نوجوان، (۲) والدگری مثبت، (۳) ارتباط
والد ـ نوجوان و نهایتاً (۴) حمایت خانواده عملیاتی شده است. هم والدین و هم نوجوانان کلیه مقیاس‎های مربوط به چهار نشانگر را تکمیل کردند.
برای کلیه مقیاس‎های والدگری، سؤالات مشابهی برای گزارش‎های نوجوان و والد مورد استفاده قرار گرفت، لکن متناسب با گزارش‎دهنده، فقط تطبیق‎های جزئی در بیان سؤال داده شد. برای مثال، جمله “وقتی با مادرم صحبت می‎کنم، او به من گوش می‎دهد"(گزارش نوجوان) به جمله"وقتی فرزندم با من صحبت می‎کند، من به او گوش می‎دهم"تغییریافت.
الف) مقیاس شیوه‎های والدگری
دل‎مشغولی والدین در مورد زندگی نوجوان و والدگری مثبت با بهره گرفتن از مقیاس"شیوه‎های والدگری” گورمن ـ اسمیت و دیگران (۱۹۹۶، اقتباس از شوارتز و دیگران، ۲۰۰۵) اندازه‎گیری شدند.
زیرمقیاس دل‎مشغولی والدین (گزارش نوجوان: ۱۱سؤال و گزارش والد: ۲۱ سؤال) میزان رغبت والدین و نگرانی آنها را در باره زندگی نوجوان می‎سنجد. پاسخ‎ها بر مبنای مقیاس لیکرت درجه‎بندی شده‎اند. نمره ـ های بالاتر در این زیرمقیاس مبیّن رغبت و نگرانی بیشتر والدین است (برای مثال، “وقتی خانه نیستید، آیا والدین‎تان می‎دانند که با چه کسانی بیرون هستید؟").
زیرمقیاس والدگری مثبت (گزارش نوجوان: ۱۰سؤال؛ گزارش والد: ۹ سؤال) میزان استفاده از پاداش ـ های مثبت و تشویق رفتار مناسب از سوی والدین را می‎سنجد. پاسخ‎ها بر مبنای مقیاس لیکرت سه درجه‎ای (تقریباً هرگز، ۱؛ بعضی اوقات، ۲؛ بیشتر اوقات، ۳ ) درجه‎بندی شده‎اند (برای مثال،"وقتی شما کاری انجام داده باشید که والدین‎تان دوست دارند یا آن را می‎پسندند، آیا آنها به شما لبخند می‎زنند؟").
گورمن ـ اسمیت و دیگران (۱۹۹۶)، پایایی زیرمقیاس‎ها را ۶۸/۰ تا ۸۱/۰ گزارش کرده‎اند. این زیرمقیاس‌ها در چندین پژوهش مورد استفاده قرارگرفته‎اند (برای مثال، شوارتز و دیگران۲۰۰۶؛ شوارتز و دیگران ۲۰۰۹). این پژوهشگران پایایی زیرمقیاس‎های مذکور را ۷۵/۰ تا ۸۹/۰ گزارش کرده‎اند.
در ادامه، به نتایج به‎ دست آمده در باب پایایی و اعتبار عاملی این زیرمقیاس‎ها در اجرای نهایی خواهیم پرداخت.
۱ـ الف) پایایی زیرمقیاس‎های دل‎مشغولی والدین و والدگری مثبت
پایایی دو زیرمقیاس از مقیاس شیوه‎های والدگری با بهره‎گیری از روش آلفای کرونباخ (حذف سؤال به شرط افزایش پایایی) محاسبه شد. پایایی زیرمقیاس دل‎مشغولی والدین (گزارش نوجوان) با حذف سؤالات ۱،۲،۳، ۶۲/۰ و برای گزارش والد ۷۴/۰ به‎ دست آمد. همچنین پایایی زیرمقیاس والدگری مثبت برای گزارش نوجوان ۶۲/۰ و برای گزارش والد ۶۶/۰ حاصل شد.
۲ـ الف) تحلیل عاملی اکتشافی زیرمقیاس دل‎مشغولی والدین
با بهره گرفتن از روش تحلیل عاملی اصلی، ساختار عاملی زیرمقیاس دل‎مشغولی والدین (گزارش نوجوان) مورد بررسی قرار گرفت. این زیرمقیاس بر اساس نتایج به‎ دست‎آمده از تحلیل پایایی با ۸ سؤال وارد تحلیل عامل اکتشافی شد. اولین تحلیل عاملی نشان داد که یکی از سؤال‎ها (سؤال ۷) دارای بار عاملی کمتر از ۳/۰ است. کلاین (۱۹۹۷، ص.۵۲) اظهار می‎دارد که بار عاملی ۳/۰ مبیّن این است که ۹ درصد واریانس توسط عامل تبیین می‎شود و این مقدار به اندازه‎ای بزرگ است که بار عاملی چشمگیر باشد، برای همین با حذف سؤال ۷، زیرمقیاس مجددا با ۷ سؤال تحلیل عاملی شد که در اینجا نتایج تحلیل دوم گزارش می‎شود (جدول۱ـ۳).
جدول ۱ـ۳٫ تحلیلی عامل اکتشافی زیرمقیاس دل‎مشغولی والدین (گزارش نوجوان)

الف: آغاز نزول وحی
در مورد چگونگی آغاز نزول قرآن و رسالت پیامبر اکرم^(ص) روایات متعددی ذیل آیه اول سوره علق ذکر شده است. برخی از این روایات با هیچ یک از اصول اعتقادی اسلام سازگاری نداشته و از شک و تردید حضرت محمد^(ص) نسبت به رسالت و نبوت خود خبر داده از جمله آنچه الدر المنثور از بخارى، مسلم، ابن جریر و… از طریق ابن شهاب از عروه بن زبیر از عایشه روایت کرده ‏است که:
اولین روزنه‏اى که از وحى به روى رسول خدا(ص) باز شد، این بود که در عالم رؤیا در خواب چیزهایى مى‏دید که چون صبح روشن در خارج واقع مى‏شد.سپس علاقه به خلوت و تنهایى در دلش انداخته شد، و (غالباً) تنها در غار حرا به سر مى‏برد، تا آنکه شبى که در غار حرا بود، فرشته خدا حق را بر او نازل کرد، و بدو گفت: “اقرأ” رسول خدا(ص) پاسخ داد: من خواندن بلد نیستم. رسول خدا (ص) فرمود: آن فرشته مرا گرفت و فشارى بر من وارد آورد، به طورى که تاب و توانم از دست رفت آن گاه رهایم کرد، و دوباره گفت:” اقرأ” گفتم من خواندن بلد نیستم. بعد از سه بار گفت: ” اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَ رَبُّکَ الْأَکْرَمُ الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ … ^[۴۰۵]“. پس رسول خدا(ص) این سوره را گرفت، و برگشت.در ادامه ابراز ناراحتی و هراس پیامبر(ص) از این واقعه و تسلی دادن خدیجه(س) و بردن حضرت نزد ورقه بن نوفل و گفتگوی بین آنها می آید تا این که ورقه پیامبر را از پیامبری اش آگاه می کند:
«ورقه گفت: این همان شریعتی است که خدا بر موسایش نازل مى‏کرد، اى کاش زنده مى‏ماندم تا آن روزى که قوم تو از مکه بیرونت مى‏کنند… هیچ پیامبرى نیاورده مثل آنچه تو آورده‏اى، مگر آنکه مورد دشمنى قومش قرار گرفته و من اگر آن روز تو را دریابم یاریت خواهم کرد ، چیزى نگذشت که ورقه از دنیا رفت و مدتى وحى تعطیل شد.»^[۴۰۶]
علامه(ره) می گوید:«این داستان که در روایات آمده خالى از اشکال و بلکه اشکالها نیست، زیرا اولاً به رسول خدا(ص)، نسبت شک در نبوت خود داده و گفته که: آن جناب احتمال داده آن صدا و آن شخصى که بین زمین و آسمان دیده و آن سوره‏اى که به او نازل شده همه از القائات شیطانى باشد و ثانیاً به وى نسبت داده که اضطراب درونیش زایل نشد، تا وقتى که یک مرد نصرانى- ورقه بن نوفل- که خود را به رهبانیت زده بود به نبوتش شهادت داد، با اینکه خداى تعالى در باره آن جناب فرموده:” قُلْ إِنِّی عَلى‏ بَیِّنَهٍ مِنْ رَبِّی”^[۴۰۷] و چگونه ممکن است چنین کسى از سخنان یک نصرانى تحت تاثیر قرار گیرد و براى آرامش خاطرش محتاج به آن باشد. مگر در آن سخنان چه حجت روشنى بوده؟ و مگر خداى تعالى در باره آن جناب نفرموده:” قُلْ هذِهِ سَبِیلِی أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى‏ بَصِیرَهٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِی”^[۴۰۸]و آیا اعتماد کردن به قول ورقه بصیرت است؟ و…آیا وضع سایر انبیاء هم بدین منوال بوده، و آنجا که خداى تعالى مى‏فرماید: “إِنَّا أَوْحَیْنا إِلَیْکَ کَما أَوْحَیْنا إِلى‏ نُوحٍ وَ النَّبِیِّینَ مِنْ بَعْدِهِ”^[۴۰۹] امت این انبیا هم اعتمادشان به نبوت پیغمبرشان براى این بوده که مثلا پیر مردى همانند ورقه گفته است که نوح پیغمبر است و یا هود و صالح پیغمبرند؟ قطعاً پایه تشخیص نبوت یک پیغمبر اینقدر سست نیست. بلکه حق این است که نبوت و رسالت ملازم با یقین و ایمان صد در صد شخص پیغمبر و رسول است. او قبل از هر کس دیگر یقین به نبوت خود از جانب خداى تعالى دارد، روایات وارده از ائمه اهل بیت (علیهم السلام) هم همین را مى‏گوید. ^[۴۱۰]
طبری روایت مذکور را با این تفاوت آورده است که بعد از این که جبرئیل بشارت رسالت را به پیامبر(ص) دادند ایشان تصمیم به پرتاب کردن خود از کوه گرفتند!^[۴۱۱]
فخر رازی روایتی در این باره نیاورده است^[۴۱۲].
ابوالفتح رازی و طبرسی روایتی آوردهاند که مضمون کلی آن با روایت مذکور یکی است اما ایشان هیچ نقد و توضیحی در این باره ندارند^[۴۱۳].
آیت اله مکارم ذیل این روایت میگوید:
«البته در بعضی از کلمات مفسرین یا کتب تاریخ، مطالب ناموزونی درباره این فصل از زندگی پیامبر(ص) به چشم میخورد که مسلماً از احادیث مجعول و اسرائیلیات است مثل اینکه: پیغمبر بعد از ماجرای نخستین نزول وحی بسیار ناراحت شد و ترسید که القائات شیطانی باشد! یا اینکه چند بار تصمیم گرفت خود را از کوه به زیر پرتاب کند! و امثال این لاطائلات که نه با مقام شامخ نبوت سازگار است نه با آنچه در تاریخ از عقل و درایت فوقالعاده پیامبر و مدیریت و شکیبایی و تسلط بر نفس ایشان ثبت شده است. به نظر میرسد اینگونه روایات ضعیف و رکیک ساخته و پرداخته دشمنان اسلام است و …»^[۴۱۴]
افسانه ی غرانیق نمونه ای دیگر از این مورد است که مفسرانی آن را نقد کرده اند.^[۴۱۵]
بخش ششم: جمع بندی
اسرائیلیات زیر مجموعه ای از روایات جعلی است که پیدایش و گسترش آن از سوی غیر مسلمانان به ویژه یهود می باشد. یهود به دلیل دیدگاهی که به معارف دین و مقامات معنوی انسانی داشتند و برای ارضاء روحیه ی برتری جویی و سلطه طلبی خود به قداست شکنی از انبیاء الهی و تحریف حقایق و شعائر پرداختند.

علامه طباطبایی(ره) در این باره می گویند: افراط برخی در پذیرش حدیث- که بر خلاف صریح عقل و صریح قرآن است- باعث شد یهودیان مشتى کفریات مخالف عقل و دین را به صورت روایات در دست و دهان آنان انداخته و به کلى حق و حقیقت را از یادشان ببرند و اذهانشان را از معارف حقیقى منصرف نمایند. بطورى که مى‏بینید(یهود) براى معارف دین جز حس هیچ اصل ثابتى قائل نبوده و براى مقامات معنوى انسانى از قبیل نبوت و ولایت و عصمت و اخلاص، هیچ پایه و اصلى جز وضع و اعتبار نمى‏شناسند و با آنها معامله اوهام دائر در مجتمع اعتبارى انسانى کرده‏اند که جز قرار داد و نام‏گذارى، حقیقت دیگرى که بدان متکى باشد، ندارند. در نتیجه نفوس انبیاء کرام را با سایر نفوس عوام که چون، اسباب بازى ملعبه هوى و هوسها قرار مى‏گیرد و به خساست و جهالت مى‏کشاند قیاس نموده‏اند، غافل از اینکه میان این دو، از زمین تا آسمان فرق است^[۴۱۶].
در روایات مربوط به آفرینش و اقوام و اماکن می بینیم این روایات از جهتی در پی فضیلت تراشی برای یهودیان و تظاهر به برتری علمی آنان است و از طرفی درصدد توجیه و تنزیه اعمال قوم یهود می باشد.چنانچه شهید مطهری(ره) تحریف و قلب حقایق را از کارهای اساسی یهود و انگیزه ی جاعلان یهودی را از افسانه ی عوج ابن عنق و عمالقه، رد زیرکانه ی انتقاد قرآن از قوم یهود دانسته است. ^[۴۱۷]
علامه^(ره) نفوذ اسرائیلیات در میان روایات را حقیقتی انکارناپذیر میدانند، لذا به بررسی آن ها عنایت ویژه ای دارند. ایشان در بررسی علل اختلاف روایات داستانی، زمینه های پیدایش و گسترش اسرائیلیات را مطرح می کنند و در تقسیم بندی دلایل نقلی به اقسام اسرائیلیات اشاره دارند.
ایشان- مانند اغلب محققان- شیوع اسرائیلیات در روایات داستانی به ویژه داستان انبیاء را بیشتر می دانسته اند. علامه(ره) از معدود عالمانی است که در تفسیر، به نقل مستقیم از تورات اهتمام داشته و با مقایسه تورات با قرآن کوشیده است استواری در قرآن و انحراف در تورات را بنمایاند.^[۴۱۸] مانند داستان هابیل و قابیل^[۴۱۹] ، داستان حضرت ابراهیم(ع)^[۴۲۰]، داستان حضرت نوح(ع)^[۴۲۱]، داستان حضرت موسی (ع)^[۴۲۲]. در مواردی نیز به تاثیرپذیری روایات از تورات اشاره کرده اند؛ مانند: آفرینش حوا از دنده ی آدم (ع)^[۴۲۳] و داستان حضرت داود(ع) و همسر اوریا.^[۴۲۴]
علامه در داستان های قرآن برای روایت آحاد حجیتی قائل نیست مگر آن که همراه با قرائن علم و اطمینان آور باشد.^[۴۲۵] ایشان با این مبنا بسیاری از روایات اسرائیلی را رد کرده اند، از جمله؛ عروج موسی (ع) توسط جبرئیل و برگرفتن سامری از جای پای اسب جبرئیل برای حیات بخشی به مجسمه ی گوساله.^[۴۲۶]
ایشان در داستان آفرینش و اقوام و اماکن از معیار؛ قرآن، عقل سلیم، علم و تاریخ قطعی بیشتر استفاده کرده اند و در داستان انبیاء و ملائکه معیار قرآن، سنت قطعی، عصمت و شأن نبی و عقل برای ایشان مهمتر می نماید. البته قرآن هماره معیار بی بدیل علامه^(ره) در آسیب شناسی و نقد روایات است. هرچند روش علامه بر نقد متن روایات استوار است اما از نقد سند روایات اسرائیلی غافل نیست و کعب الاحبار و وهب ابن منبه را مهمترین راویان اسرائیلی می داند.
علامه(ره) به شدت از ترویج روایات اسرائیلی می پرهیزد به این نحو که؛ اهم آنها را با دقت و حساب شده مطرح می کند تا به نقادی آن ها بپردازد، در مواردی نیز تنها به وجود روایات ذیل آیه اشاره می کند ولی به دلایلی از جمله ضعف روایت و پیشگیری از طولانی شدن بحث^[۴۲۷] یا بی ارتباط بودن آن با هدف تفسیر^[۴۲۸]، از نقل آنها خوداری می کند.
در بین تفاسیر بررسی شده، المیزان از نظر قدرت و دقت در نقد اسرائیلیات بی نظیر بود.
در این تحقیق بررسی مجزای اسرائیلیات درباره ی قرآن به این دلیل انجام شد که این روایات در باب معجزه ی حضرت موسی(ع)^[۴۲۹] و قرآن به نحو معناداری پررنگ بود؛ اسرائیلیات درباره ی عصای حضرت موسی(ع) بسیار مبالغه آمیز ودر جهت تقویت جنبه ی اعجاز آن و درباره ی «قرآن» درصدد تضعیف وجه اعجاز آن بود؛ سعی در تردید پیامبر در وحیانی بودن آن، تردید افکنی در دریافت و ابلاغ درست آن، اثبات عدم مصونیت وحی از تصرف و تحریف یعنی همان نکاتی که تورات و انجیل را بی اعتبار کرد.
علامه(ره) درباره ی عجایب داستان عصای حضرت موسی(ع) معتقدند بیشتر عجایب آن در قرآن ذکر نشده و دلیلی جز استبعاد بر رد آنها نیست. همچنان که قبول آنها محتاج به حسن ظن زیادی است…بیشتر آنها بلکه همه ی آنها روایاتی اند که به دلیل ارسال ، وقف یا ضعف سند یا جهات دیگر قابل قبول نیستند، صرف نظر از تعارضی که بین آنهاست؛ پس چشم پوشی از آنها بهتر است.^[۴۳۰]
فصل پنجم:
نقل به معنا در روایات تفسیری
بخش اول: مفهومشناسی و پیشینه
نقل به معنا در اصطلاح به معنی نقل محتوای یک خبر، بدون اصرار بر واژهها و تعابیر آن است^[۴۳۱].
این اصطلاح در مقابل نقل به الفاظ قرار دارد که در آن راوی، حدیث را همانگونه که به او رسیده، بدون هیچگونه تغییر لفظی نقل میکند. نقل به معنا در حدیث یکی از پدیده های انکارناپذیر تاریخی به شمار میرود. طبق اقوال رسیده از پیامبر اکرم(ص) علاوه بر تأیید و تشویق مسلمانان از سوی حضرت برای کتابت و نقل به لفظ^[۴۳۲] روایات، نقل به معنا نیز جایز بوده است^[۴۳۳]. اغلب صحابه حدیث را از روی نوشته نمیخواندند و به ذهن میسپردند، بدیهی است روایت را نقل به معنا میکردند. سیره بزرگان صحابه نیز بر این منوال بوده است. چنانچه آوردهاند که عبداله بن مسعود و انس و ابی الدارداء وقتی حدیثی را نقل میکردند از عباراتی نظیر «شبیه ذا»، «نحو ذا»، «کما قال رسولالله» و … استفاده میکردند^[۴۳۴]. اما پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، خلفای سهگانه و برخی از صحابه با طرح دلایل و ایجاد موانعی نقل و نگارش حدیث را ممنوع کردند. دلایلی چون جلوگیری از اختلاف افتادن بین مسلمین^[۴۳۵] ، ترس از نسبت دادن خلاف به پیامبر(ص)^[۴۳۶]، کافی بودن قرآن و در نتیجه عدم نیاز به حدیث^[۴۳۷]، ترس از اختلاط حدیث با قرآن و پرداختن به غیر قرآن^[۴۳۸] و ایجاد موانعی مثل تحت فشار گذاشتن برخی صحابه به دلیل نقل حدیث^[۴۳۹] !
حتی نقل شده ابوبکر روایاتی را که در اختیار داشت از بین برد^[۴۴۰].
از نظر محققان هیچیک از دلایل یاد شده علت اصلی ممنوعیت نقل و نگارش حدیث نبوده^[۴۴۱] و این ممنوعیت با حوادث سیاسی آن عصر ارتباط داشته است از جمله آنکه هدف مهم مانعان، از بین رفتن احادیثی از پیامبر درباره فضایل و رذایل اشخاص بود^[۴۴۲].
بنابراین عامل شیوع نقل به معنی، منع کتابت حدیث میباشد چنانچه علامه میفرماید:
«در صدر اسلام مقام خلافت از ثبت حدیث و کتابت آن شدیداً مانع بود. هر جا ورقه و لوحی که حدیثی در آن نوشته شده بود به دست میآورد توقیف کرده، میسوزانید و این قدغن تا آخر قرن اول هجری یعنی تقریباً نود سال ادامه داشت. این رویه راه نقل به معنا را بیش از حد ضرورت به روی روات و محدثین باز کرد.»^[۴۴۳]
البته موضع شیعه از آغاز همواره جواز نگارش حدیث بود^[۴۴۴]. لذا این مشکل در روایات شیعی کمتر دیده میشود.
بخش دوم: جواز و عدم نقل به معنا
در مورد جواز نقل به معنا در حدیث، اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی آن را مطلقاً منع کردهاند، بعضی فقط نقل به معنای مترادف را اجازه دادهاند، عدهای آن را در طبقه صحابه جایز شمردهاند، گروهی هم گفتهاند به شرط آنکه معنای حدیث به طور کامل رسانده شود و نقل به معنا موجب سقوط روایت از حجیت نگردد، جایز است^[۴۴۵].
رأی صحیح و مشهور میان امامیه قول اخیر میباشد. همانطور که اشاره شد سیره صحابه نیز چنین بوده است. فرزند شهید ثانی (م ۱۰۱۱ ق) میفرماید: جایز است نقل به معنا … آگاهی نیافتیم بر مخالفی در این مسئله از اصحاب امامیه، آری برخی از اهل خلاف در آن مخالفت کردهاند که برای آنان دلیلی که قابل اعتنا باشد، نیست.^[۴۴۶]
بند اول: ادله مخالفان
مخالفان نقل به معنا به دلایلی از جمله احادیثی از پیامبر اکرم(ص) و ائمه(ع) استناد کردهاند که در آنها در نقل به الفاظ حدیث تأکید فرمودهاند که روایات زیر از آن جمله اند:
- پیامبر خدا(ص) فرمودند: خدا رحمت کند کسی را که حدیثی از ما شنیده، آن را حفظ کند؛ سپس آن را به کسی که از او فهیمتر است برساند^[۴۴۷].
- پیامبر خدا(ص) فرمودند: خدا شاداب و نورانی گرداند بندهای را که گفته مرا شنیده، حفظ کند و به دیگران برساند؛ چه بسا نگهبان و رساننده فقهی که خودش فقیه نیست و چه بسا فقیهی که نگهبان و رساننده فقه به فقیهتر از خودش است^[۴۴۸].
- علی بن ابراهیم به سند خودش از ابوبصیر نقل میکند که امام صادق(ع) درباره آیه ۱۸ سوره زمر فرمود: مراد کسی است که حدیثی را میشنود و همانطور که شنیده، بدون زیاده و نقصان آن را برای دیگران نقل میکند^[۴۴۹].
بند دوم: ادله ی موافقان
طرفداران نقل به معنا دلایل بیشتری بر جواز نقل به معنا اقامه کردهاند:
الف) قرآن کریم، گاه سرگذشت و حادثهای را با الفاظ و عبارات گوناگون مطرح میکند. صاحب معالم میفرماید: خداوند یک داستان را با الفاظی گوناگون نقل کرده و بدیهی است که آن داستان به غیر عربی یا به یک عبارت واقع شده است و این دلیل بر جواز نسبت به گوینده است، گر چه لفظ متفاوت باشد^[۴۵۰].
ب) از مهمترین ادله، روایات بسیاری است که در منابع حدیثی فریقین آمده است؛ از جمله:
- حدیث عبداله بن سلیمان الکیمه لیس؛ راوی به پیامبر(ص) عرض میکند: من روایاتی را از شما میشنوم، اما نمیتوانم آنها را همانگونه که شنیدهام برای دیگران نقل کنم؛ بلکه دچار کاستی و فزونی میشوم. حضرت فرمودند: اگر حلالی را حرام و حرامی را حلال نکنید و معانی را برسانید، مانعی ندارد^[۴۵۱].
- محمدبن مسلم میگوید به امام صادق(ع) عرض کردم: من از شما حدیث شنیده، اما در مقام نقل دچار زیاده و نقصان میشوم. امام(ع) فرمود: اگر در صدد انتقال معانی باشد، اشکالی ندارد^[۴۵۲].

نرم افزارهای spss یکی از نرم افزار های متداول برای تعیین پایایی با یکی از روش های فوق و معمولا روش الفای کرونباخ می باشد. از انجا که روش الفای کرونباخ از سایر روشها بهتر می باشد در این تحقیق جهت تعیین پایایی پرسشنامه از ضریب الفای کرونباخ استفاده شده است. برای تعیین ضریب پایایی از ۲۰۰ پرسش نامه توزیع شده، ۱۷۰ پرسش نامه در تحلیل مورد استفاده قرار خواهد گرفت. آلفای کرونباخ مقدار محاسبه شده برابر در رضایت شغلی ۹۲/۰ و برای متغیر ویژگیهای مدیریتی ۸۹/۰ بدست آمد که بر اساس اصول روش تحقیق، مقدار مطلوبی تلقی می شود.

۳-۵- روایی پرسشنامه
به منظور برآورد روایی پرسشنامه از روش محتوا استفاده شده است. روایی محتوا، روایی است که به طور معمول برای بررسی اجزای تشکیل دهنده ی ابزار اندازه گیری بکار برده می شود. روایی محتوای یک ابزار اندازه گیری به سوال های تشکیل دهنده آن بستگی دارد. اگر سوال های ابزار، معرف ویژگی ها و مهارت های ویژه ای باشد که پژوهشگر قصد اندازه گیری آنها را داشته باشد. آزمون دارای روایی محتوا است. روایی محتوای یک آزمون، به طور معمول توسط افراد متخصص در موضوع مورد مطلعه تعیین می شود. از این رو، روایی محتوا به قضاوت داوران بستگی دارد. (سرمد و همکاران، ۱۳۷۶: ۱۷۱)
بدین منظور در این تحقیق تعداد ۲۰۰ پرسشنامه بین تنی از مدیران و معلمان به بررسی رابطه صلاحیت و ویژگی های مدیریتی مدیران با رضایت شغلی معلمان در واحد های آموزش و پرورش شهرستان تنگستان مورد بررسی و اصلاح، پرسشنامه نهایی با تعداد ۱۷۰ گویه مورد تایید قرار گرفت، و بدین وسیله روایی محتوایی پرسشنامه نیز از نظر اساتید متخصص مورد قبول واقع گردید.
۳-۶- اعتبار پرسشنامه
برای بررسی اعتبار پرسشنامه، شاخص های استخراج شده دسته بندی و پس از ویرایش در قالب پرسشنامه اولیه برای بررسی اعتبار محتوا در اختیار صاحب نظران قرار گرفت. پس از بررسی نظرات و پیشنهادات استاد راهنما و مشاور، تغییرات لازم در فرم اولیه ایجاد و فرم های نهایی آزمون تهیه گردید.
برای اجرای پرسشنامه نهایی روی نمونه آماری مورد مطالعه، پس از برقراری هماهنگی های لازم با مدیران و معلمان شهرستان تنگستان اجرای پرسشنامه شروع و در مدت یک ماه پرسشنامه ها اجراء و گردآوری گردید. در نهایت پرسشنامه های گرد آوری شده کد گذاری شده و داده ها برای ورود به رایانه آماده گردیدند. سرانجام داده های آماری با بهره گرفتن از نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
۳-۷- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
ضریب آلفای کرونباخ برای مقیاس توانمندسازی زنان سرپرست و آزمون اعتبار عاملی پرسش نامه نیز با کمک تحلیل عاملی تأییدی و با بهره گرفتن از نرم افزار spss استفاده خواهد شد.
در نهایت تحلیل لازم انجام و در صورت لازم باید اقدامات اصلاحی جهت بهبود عملکرد در آن شاخص را معین نمود. یک نکته اینکه در نتایج عملکرد، معمولاً رویکرد و دیدگاه حاکم مورد توجه خاص قرار می‌گیرد.
۳-۸- جامعه نمونه آماری
نمونه آماری شامل مدیران و معلمان در واحدهای آموزش و پرورش است. نمونه گیری به روش تصادفی ساده صورت گرفته است. بدین منظور در این تحقیق تعداد ۲۰۰ پرسشنامه بین تنی از مدیران و معلمان به بررسی رابطه صلاحیت و ویژگی های مدیریتی مدیران با رضایت شغلی معلمان در واحد های آموزش و پرورش شهرستان تنگستان مورد بررسی و اصلاح، پرسشنامه نهایی با تعداد ۱۷۰ گویه مورد تایید قرار گرفت، و بدین وسیله روایی محتوایی پرسشنامه نیز از نظر اساتید متخصص مورد قبول واقع گردید.
۳- ۸-۱- قلمرو موضوعی تحقیق
باتوجه به شاخص های بررسی رابطه صلاحیت و ویژگی های مدیریتی مدیران با رضایت شغلی معلمان لذا قلمرو موضوعی تحقیق مورد نظر بررسی رابطه صلاحیت و ویژگی های مدیریتی مدیران با رضایت شغلی معلمان در واحد های آموزش و پرورش شهرستان تنگستان خواهد بود.
۳-۸-۲- قلمرو مکانی تحقیق
این تحقیق شامل بررسی رابطه صلاحیت و ویژگی های مدیریتی مدیران با رضایت شغلی معلمان در واحد های آموزش و پرورش شهرستان تنگستان خواهد بود. قلمرو زمانی :قلمرو زمانی تحقیق در سال ۱۳۹۲ خواهد بود.
۳-۹- حجم نمونه
در تحقیق حاضر ویژگی های مدیریتی مدیران با رضایت شغلی معلمان که با تکمیل پرسشنامه تهیه شده پژوهشگر، به بررسی شاخص های موجود در رابطه با صلاحیت ویژگی های مدیریتی مدیران با رضایت شغلی معلمان خواهند پرداخت.
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها
۱-۵- روش اجرا
تحقیق حاضر از نوع تحقیقات علی و همبستگی (رابطه ای) است که برای اجرای آن از روش معمول روش پرسشنامه (پیمایش)  سود برده خواهد شد و در این روش به مصاحبه و درخواست همکاری در زمینه تکمیل نمودن پرسشنامه ها از معلمان و مدیران واحدهای آموزش و پرورش پرداخته خواهد شد. داده های به دست آمده مربوط به ویژگی های مدیریتی مدیران با رضایت شغلی معلمان است که داده ها لازم برای این تحقیق با مصاحبه جداگانه هر یک از این افراد استخراج خواهد شد. بعد از آن به تعیین متغیرها و شاخص ها  می پردازیم. پس از استخراج داده ها متغیر ها لازم در هر ستون به صورت جداگانه نوشته و هر ردیف به یک فرد اختصاص داده و اطلاعات جمع آوری خواهد شد و سپس مبادرت به کدگذاری آن اطلاعات و ورود آنها به کامپیوتر برای تجزیه و تحلیل می کنیم.
از نظر واحد تحلیل و مشاهد این تحقیق درصدد بررسی بررسی رابطه صلاحیت و ویژگی های مدیریتی مدیران با رضایت شغلی معلمان در واحد های آموزش و پرورش شهرستان تنگستان و متغیرها درسطح فردی مورد سنجش قرار می گیرد بنابراین نتایج در همین سطح توصیف و تحلیل خواهد شد پس واحد تحلیل و واحد مشاهده در سطح (فرد) است ابزار مشاهده مصاحبه با معلمان و مدیران در واحدهای آموزش و پرورش می باشد.
۴-۲- تجزیه و تحلیل توصیفی اطلاعات
این بخش از تجزیه و تحلیل اطلاعات مربوط به اطلاعات توصیفی واحدهای آموزش و پرورش شهرستان تنگستان می باشد. جدول زیر اطلاعات مربوط به فراوانی و درصد میزان پاسخگویی به پرسشنامه می باشد.
جدول شماره: (۴-۱) نمودار ستونی تحصیلات و فراوانی پاسخگویان مورد مطالعه

شکل ۱-۷ : تاثیرات آنژیوتانسین ۲ روی قلب ۳۵
شکل ۱-۸ : مراحل زنجیره پلی مراز ۴۰
شکل ۱-۹ : ژل الکتروفورز ۴۳
شکل ۱-۱۰ : روش SSCP 46
شکل ۳-۱ : تصویری از الکتروفورز محصول PCR نمونه های مورد مطالعه بر روی ژل آگاروز ۶۵
شکل ۳-۲ : تصویری از آنالیز SSCP روی ژل پلی آکریل آمید ۶۶
شکل ۳-۳ : تشخیص جهش ۴۳۶۰C>T با بهره گرفتن از تکنیک SSCP و تعیین توالی ۶۷
شکل ۳-۴ : تشخیص جهش ۴۵۴۳T>C با بهره گرفتن از تکنیک SSCP و تعیین توالی ۶۷
شکل ۳-۵ : هم ردیفی نوکلئوتید برای تغییر ۴۳۶۰C>T 68

شکل ۳-۶ : هم ردیفی نوکلئوتید برای تغییر۴۵۴۳T>C 65
شکل ۳-۷ : هم ردیفی پروتیین برای تغییر T207M 66
شکل ۳-۸ : هم ردیفی پروتیین برای تغییر M268T 66
شکل ۳-۹ : نتیجه Blastn برای جهش ۴۳۶۰C> T همولوگ با حیوان pan paniscus 67
شکل ۳-۱۰ : نتیجه Blastn برای جهش ۴۵۴۳T> C همولوگ با حیوان pan paniscus….. 67
عنوان فهرست جداول صفحه
جدول ۱-۱ : فعالیت های رسپتور نوع یک و دو آنژیوتانسین ۲ ۲۸
جدول ۱-۲ : مواد لازم جهت تهیه ژل SSCP با درصدهای مختلف ۴۵
جدول ۲-۱ : مشخصات بیماران ۵۵
جدول ۲-۲ : مشخصات پرایمر در این مطالعه ۵۹
جدول ۲-۳ : مقدار مواد مورد استفاده در مخلوط PCR در حجم Lµ۲۵ ۶۰
فصل اول:
مقدمه
۱
۱ بیماری­های قلبی:
بر طبق آمار منتشر شده بیماری های قلبی در سال ۲۰۱۲، هر ساله در آمریکا حدود ۷۹۵۰۰۰ نفر با حمله قلبی مجدد (عود کننده) مشاهده می شوند، و در هر ۴۰ ثانیه یک نفر از هر ۱۸ نفر در نتیجه حمله قلبی دچار مرگ می شود. سالانه میلیون ها دلار صرف هزینه های درمان بیماری های قلبی می گردد. اگرچه میزان مرگ و میر در بیماران قلبی کاهش یافته است، اما ظرفیت باقی مانده هنوز هم بالا است (۱).
۲ تعریف آترواسکلروزیس^[۱]:
تصلب شرایین یا سختی رگ ها (آترواسکلروزیس)، یک بیماری عروقی است و نوعی از آرتریواسکلروزیس (Arteriosclerosis) است که با رسوب لیپید و مواد دیگر بر روی دیواره داخلی برخی رگ ها مشخص می گردد. نتیجه این فرایند تشکیل پلاک های فیبری- چربی (آتروما)^[۲] بوده که با افزایش سن رفته رفته زیاد می شود و موجب تنگی رگ و یا دیگر عواقب می گردد (۲).
تصلب شرایین یکی از دلایل عمده مرگ و میر بزرگسالان در جوامع پیشرفته است، به طوری که در ایالات متحده آمریکا به تنهایی سالانه حدود ۱۱۲ میلیارد دلار هزینه در بر دارد (۳) .
آرتریواسکلروز یک اصطلاح کلی برای ضخیم‌شدن و سفتی دیواره شریانی است (تصلب شرایین). یک نوع آرتریواسکلروز، آترواسکلروز است این بیماری در شریانهای بزرگتر ایجاد می‌شود. در این بیماری عروق و رگ‌ها حالت ارتجاعی خود را از دست ‌می‌دهند و قطر عروق تغییر می‌کند. بالا بودن کلسترول خون، فشار خون بالا، عوامل ژنتیک و مصرف سیگار احتمالاً مهم‌ترین عوامل دخیل در ایجاد آترواسکلروز هستند. آترواسکلروز با ایجاد سکته قلبی و مغزی مهم‌ترین عامل مرگ ‌و میر در جوامع غربی است (۳).
آرﺗﺮیواﺳکلروز در ﻣﺮدان ﺷایع ﺗﺮ اﺳﺖ. افزایش میزان پراکسیداسیون لیپیدی از علل اصلی شروع و پیشرفت آرتریواسکلروز محسوب می‌گردد (۳).
۱- ۳ عواملی که در ایجادآترواسکلروزیس^[۳] نقش دارند:
۱-۳-۱ سلول های درگیر در آترواسکلروزیس:
آترواسکلروزیس یک بیماری چند مرحله ای است که با تجمع اندوتلیال محتوی ^[۴]ApoBشروع می شود (۴و۶).
تغییراتی مثل اکسیداسیون و هیدرولاسیون، فعالیت سلول های اندوتلیال را پیش می برد. این سلول ها مواد جاذب ترشح کرده که کموکاین^۳ نامیده می شود که با رسپتور های سطح منوسیت^۴ واکنش می دهند (۴و۶) .منوسیت ها به تنهایی با اینتگرین^۵ ها در سلول های اندوتلیال برهم کنش می دهند. بعد از اتصال، یک مرحله­ توقف اتفاق می افتد و سپس منوسیت ها به فضای زیراندوتلیال وارد می گردند (۴و۶).
ورود منوسیت ها به داخل اندوتلیال با ماکروفاژها متفاوت است. این مرحله با واکنش های ماتریکس داخل سلولی و سایتوکاین هایی مثل فاکتور محرک کلونی ماکروفاژی^[۵]و یکسری فاکتورهای نکروزی توموری^۲ صورت می گیرد (۴و۶).
LDL³ اکسیده، توسط رسپتورهای لاشخوری نوع A (SRA) ^۴ و CD36 در ماکروفاژها برداشت می گردد. استرهای کلسترول در ذرات apoB به کلسترول آزاد ^۵ هیدرولیز می گردد. کلسترول آزاد به داخل شبکه ی آندوپلاسمی رها شده و دوباره با استیل COA استری می گردد و به صورت استرهای کلسترول انتقال می یابد. انتقال هم توسط ACAT1⁶در ماکروفاژها صورت می­گیرد. ACAT1 در شکل گیری سلول های کف آلود^۷ در دیواره­ی شریان و گسترش آترواسکلروزیس شرکت دارد. تشکیل هسته­­های نکروزی و پوشش لیفی مانند^۸، توسط ماکروفاژها باعث آسیب شریان است (۴و۶).
متالوپروتئیناز­های ماتریکسی مشتق شده از ماکروفاژها (MMps)¹⁰ یک خانواده از پروتئین ها هستند که تخریب ماتریکس داخل سلولی (ECM)¹¹، را بر عهده دارند. که نتیجه­ تخریب، جدایی پلاک ها است. البته ماکروفاژها، باعث نازک شدن و افزایش آسیب پذیزی پلاک را از طریق آپوپتوز ^[۶]سلول های ماهیچه ای صاف، که کاهش شمار سلول های ماهیچه ای صاف است را نشان می دهند (۴و۷).
ماکروفاژها هم چنین آپوپتوز را در سلول های ماهیچه ای صاف با ترشح TNF-α ^[۷] و اکسید نیتریک تشدید می کنند. ماکروفاژها با ترشح TNF-β ممکن است مانع سلول های همسایه SMCs ^۳ در القاء سنتز کلاژن شوند. حتی بعد از جدایی پلاک، ماکروفاژها یک نقشی در ترشح فاکتور پروتوترومبیک بافتی^۴ که شکل گیری پلاک را سریع تر می کند بازی می کنند. هسته های نکروزی تولید شده در ترکیب آپوپتوزی، در افزایش تجمع ماکروفاژها نقش دارد. هسته های نکروزی هم چنین در التهاب و ایجاد لخته، جدایی پلاک ها و استرس های فیزیکی روی پوشش لیفی شکل شرکت دارد (۴و۶).
اکنون پذیرفته شده است که آترواسکلروزیس یک بیماری مزمن دیواره شریان است که هر دو سیستم ایمنی در آن درگیر است. سلول های دندریتیک^۵ یک جمعیت متفاوت از سلول ها هستند که از مغز استخوان مشتق شده اند و به طور اختصاصی در به دام انداختن و ارائه آنتی ژن به لنفوسیت های T⁶ نقش دارند. این سلول ها در از بین بردن آنتی ژن های داخل سلولی که با فاگوسیتوز^۷ و اندوسیتوز^۸ با واسطه رسپتور وارد می شوند، کارآمد هستند. سپس این سلول ها قطعه ای از آنتی ژن را نشان می دهند که به MHCII⁹ باند می شود و به وسیله ی سلول های T با CD4⁺ شناسایی می گردد. سلول های دندریتیک یکسری پیام های کمک تحریکی مثلB7-1 یاB7-2 که سلول  های T با ⁺CD4 را تحریک می کند، تولید می کنند. سلول های T و DCs به طور خوشه ای آرایش می یابند که اصولا در مناطق مستعد پلاک قرار دارند (۴و۵).
۱-۳-۲ اکسیداسیون و آترواسکلروزیس
نتیجه اختلال در عملکرد اندوتلیال، ضخامت دیواره ی رگ، در نتیجه رسوب مواد چربی و پلاک ها است (۲۳).
ارتباطی بین فاکتورهای خطر آترواسکلروزیس (ARFs)^[8]و افزایش تولید شریانی ROS² وجود دارد. بیشترین اهمیت این فاکتورها این است که موروثی هستند (۲۳).
ROS وRNS ^۳ باعث آزادسازی سیتوکروم C میتوکندریایی می شود. و مسیرهای مرگ طبیعی را پیش می برند. تولید موضعی RNS ممکن است با آسیب بافت شریانی همراه باشد (۲۳). سطوح بالای ROS در مسیر آپوپتوز طبیعی و آسیب بافتی در وضعیت های پاتوفیزیولوژیکی به عنوان یک قسمت تثبیت کننده پلاک های آترواسکلروزیس به شمار می رود (۲۳).
یک مکانیسم درگیر، در ox- LDL⁴ و NOS⁵ در رویداد آترواسکلروزیس پیشنهاد شده است:
ox-LDL، آزادسازی اینترلوکین ۱ از سلول های اندوتلیال و ماکروفاژها را تحریک می کند به علاوه NO، اتساع عروق^۶ و اثرات سایتوکاین ها و ملکول های چسبنده­ی مرتبط با آترواسکلروزیس را مهار می کند.
ox- LDL اختلال در عملکرد اندوتلیال را ایجاد می کند. رادیکال های اکسیژن ممکن است به طور غیر مستقیم دلیل اختلال در عملکرد اندوتلیال با کاهش NO می باشد (۸و۲۳).
به طور ویژه، سوپراکسیدها ی تولید شده سریع با NO واکنش داده که نتیجه­ آن تشکیل پراکسی نیتریت^[۹] و از دست رفتن فعالیت زیستی NO است (۸و۲۳).
ROS و پراکسی نیتریت می توانند تتراهیدروبیوپترین که کوفاکتور^۲ حساس برای NO سنتاز اندوتلیالی است را اکسید کنند و فعالیت آن را مهار کنند (۸و۲۳).
در رویداد آترواسکلروزیس و ایسکمی قلبی، NO نقش مهمی در جلوگیری از عملکرد نامناسب اندوتلیال بازی می کند و در مقابل رادیکال های اکسیژن محافظت می کند. NOهم چنین از آپوپتوز و اختلال در عملکرد میتوکندریایی جلوگیری می کند (۸و۲۳).
۱-۳-۳ التهاب و استرس های اکسیداتیو:
مطالعات روی سیستم ایمنی و افزایش فشار خون نشان دهنده یک ارتباط نزدیک بین نفوذ سلول  های التهابی و استرس های اکسیداتیو در بافت های قلبی است. در حقیقت یکی از مکانیسم های اصلی در سیستم RAAS که علت بیماری قلبی است، افزایش فشار خون با تولید گونه های اکسیژن فعال است (۲۰و۳۱).
رادیکال های آزاد می توانند با همه ی ملکول های زیستی برهم کنش داشته باشند. شامل لیپیدها، پروتئین ها، نوکلئیک اسید ها، کربوهیدرات ها و اکسید نیتریک (NO) که در رشد وتقسیم سلولی، که ماتریکس سلولی را افزایش می دهد نقش دارد نتایج تولید ROS روی شریان قلبی، آسیب سلولی و اختلال در عملکرد اندوتلیال است (۲۰و۳۱).
اخیر مکانیسم هایی که چگونه، RAAS ^[۱۰] به افزایش ROS کمک می کند مشخص شده است:

ترجمه
۱- خداوند فرزندان آنها را زیاد نکند و خداوند برکت به وجود پدر نیندازد.
شاعر ابن عیینه(وفات ۱۹۸ هـ ) نیز پسرعمویش خالد را نفرین‌ می‌کند و‌ می‌گوید:

۱-نَزَعَ اللهُ مِنْهُ صالِحَ ما
۲- فَلَعَمْرُ الْمُبادِرینَ اِلی مَکَ

اَعْطاهُ آمینَ عاجِلاً آمینا
هِ وِفْداً غادینَ اَوْ رائِحینا
(ابی الفرج اصفهانی؛ ۱۴۱۸: ۲۰/۲۹۰)

ترجمه
۱-خداوند هرآنچه که از اولاد صالح و چیزهای خوب به او بخشیده از او بگیرد.آمین هرچه زودتر آمین
۲- صبحگاهان یا شامگاهان برای عمر فرستادگان به سوی مکه پیغام رسان باشد.

و همچنین‌ می‌گوید:

۱-أَخالِدُ لا زالتِ مِنَ اللهِ لَعْنَهُ
۲- اَخالِدُ کانَتُ صُحْبَتُکَ ضَلالهً

عَلَیْکَ وَ اِنْ کَنْتَ ابْنِ عُمی وَ قائِدی
عَصْیتُ بِها رَبِّی وَ خالَفْتُ والِدی(همان؛ ۲۰/۲۹۲)

ترجمه
۱-ای خالد همواره لعنت خداوند برتو باد هرچند که پسرعمو و فرمانده ام هستی
۲- ای خالد همراهی باتو گمراهی است که با این کار پروردگارم را نافرمانی کردم و به مخالفت با پدرم برخاستم.
روح درونی شاعر که این نفرین و لعن از او صادر شده است بیانگر دلتنگی وی از دست خالد است که مجبور شده او را نفرین کندبه اینکه خداوند هرآنچه که از ما یه خوشی و راحتی به او داده از او بگیرد و به دنبال آن نفرینش‌ می‌کند و آمین‌ می‌گویدکه نشانگر عجله شاعر در برآورده شدن دعایش‌ می‌باشد.
در میان شاعران افرادی هستند که بر این باور بودند که خانواده معشوقه‌شان سبب جدایی آنها از معشوقه‌شان شده‌اند به همین خاطر عکس‌العمل آنها نفرین خانواده معشوقه است و بار عاطفی خود که همراه بایک رفتار دشمنی است بر سر آنها خالی‌ می‌کنند تا بلکه مقداری از شدت دلهره و نگرانی خود و دردی که احساس‌ می‌کنند بکاهد. نفرین آنها یک نوع آرامش درونی به آنها‌ می‌بخشد. بشاربن برد (وفات ۱۹۸ هـ ) هم خانواده معشوقه‌اش‌ را که مانع رسیدن او به (خشابه) شده‌اند را نفرین‌ می‌کند و‌ می‌گوید:

۱-وَ قَدْ نَهاکِ اُناسٌ لا صَفاً لَهُم
۲-قالُوا: حَرامٌ تَلاقینا، فَقَدْ کَذَبُوا

عیشٌ وَلا عَدِمُوا خَصْماً وَلافَلَجُوا
ما فِی الْتِزامٍ وَ لا فِی قُبلهٍ حَرَجُ(بشار بن برد؛‌۱۴۰۲:‌۲‌/‌۷۲‌)

ترجمه
۱-همانا افرادی تو را بر حذر داشتند زندگانی آنها خوش مباد و دشمنانشان نابود و فلج نشوند