برای فرضیه اصلی تحقیق مدل معنی داری بدست آمده است. سطح معنی داری بدست آمده برای تاثیر متغیر اعتماد سازی بر روی رضایت مشتریان، کوچک تر از پنج صدم می باشد، که به همین دلیل، با اطمینان ۹۵ درصد فرض H₀ رد و فرض H₁تایید می شود و این تاثیر معنی دار می باشد، در نتیجه فرضیه تحقیق پذیرفته می شود. شدت تاثیر برابر ۲/۶۳ درصد می باشد، با توجه به علامت بتا مشاهده می شود که جهت این تاثیرمثبت می باشد. ضریب تعیین نیز برابر ۳۹۹/۰ می باشداین به این معنی می باشد که متغیر اعتماد سازی حدود ۴۰ درصد

تغییرات متغیر رضایت مشتریان را پیش بینی می کند.
۲- تعهد بانک ملی درارائه خدمات بر رضایت مشتریان بانک ملی بندرانزلی تاثیر مثبت می گذارد.
تعهد برروی رضایت مشتریان بانک ملی تاثیر نمی گذارد :
تعهد برروی رضایت مشتریان بانک ملی تاثیر می گذارد :

جدول۴-۱۵) آزمون رگرسیون بین تعهد و رضایت مشتریان
برای فرضیه فرعی دوم تحقیق مدل معنی داری بدست آمده است. سطح معنی داری بدست آمده برای تاثیر متغیر تعهد بر روی رضایت مشتریان، کوچک تر از پنج صدم می باشد، که به همین دلیل، با اطمینان ۹۵ درصد فرض H₀ رد و فرض H₁تایید می شود و این تاثیر معنی دار می باشد، در نتیجه فرضیه تحقیق پذیرفته می شود. شدت تاثیر برابر ۶/۶۹ درصد می باشد، با توجه به علامت بتا مشاهده می شود که جهت این تاثیرمثبت می باشد. ضریب تعیین نیز برابر ۴۸۴/۰ می باشد این به این معنی می باشد که تعهد حدود ۴۸ درصد تغییرات رضایت مشتریان را پیش بینی می کند.
۳- ارتباطات بر رضایت مشتریان بانک ملی بندرانزلی تاثیر مثبت میگذارد.
ارتباطات برروی رضایت مشتریان بانک ملی تاثیر نمی گذارد :
ارتباطات برروی رضایت مشتریان بانک ملی تاثیر می گذارد :

شکل ۸: مدل مفهومی ارتباطی زیرساخت الکترونیک با سایر اجزای شهر ۵۴
شکل ۹: مدل مفهومی ارتباط زیرساخت، خدمات و شهر الکترونیکی ۵۵
شکل ۱۰: بسترهای مهم زیرساخت الکترونیک ۵۶
شکل ۱۱: نمایی از پورتال شهر الکترونیک کیش ۷۳
شکل ۱۲: نمایی از پورتال شهر الکترونیک مشهد ۷۴
شکل ۱۳: نمایی از پورتال شهر الکترونیک همدان ۷۶
شکل ۱۴: تعامل بین کنشگران اصلی مدیریت شهر در شهر الکترونیک ۸۲
شکل ۱۵: مدل تحقیق ۸۳
شکل ۱۶: پراکندگی سنی افراد نمونه آماری ۹۸
شکل ۱۷: درصد مالکیت شخصی کامپیوتر ۹۹
شکل ۱۸: میزان آشنایی شهروندان با کامپیوتر ۹۹
شکل ۱۹: میزان شرکت شهروندان در دوره‌های آموزشی ICT 100
شکل ۲۰: مقایسه روش های دریافت آموزش ICT در بین شهروندان (درصد) ۱۰۰
شکل ۲۱: مقایسه مکانهای استفاده شهروندان از اینترنت ۱۰۱
شکل ۲۲: میزان تمایل شهروندان به استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در زندگی شهری ۱۰۲
شکل ۲۳: میزان اعتماد شهروندان به فناوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطاتی ۱۰۲
شکل ۲۴: سرانه فناوری اطلاعات و ارتباطات، ایران و سایر کشورها ۱۰۶
شکل ۲۵: نمودار مقایسه‌ای زیرساخت تکنولوژیکی ICT همدان، ایران و سایر کشورها ۱۱۰
شکل ۲۶: نمودار مقایسه‌ای شاخص زیرساخت تکنولوژیکی ICT ایران و سایر کشورها، گزارش اکونومیست ۱۱۲
شکل ۲۷: نمودار مقایسه‌ای شاخص سرمایه انسانی ایران و سایر کشورها ۱۱۴
فهرست جداول
جدول ۱: مقایسه مدلهای مختلف سنجش آمادگی الکترونیک ۴۸
جدول ۲: مؤلفه‌ها و شاخص‌های بکار گرفته شده در مدل CID 49
جدول ۳: ویژگیهای فضاهای شهری و فضاهای الکترونیکی ۵۶
جدول ۴: شاخص آمادگی دولت الکترونیک: ۲۵ کشور برتر دنیا و ایران ۶۶
جدول ۵ : شاخص آمادگی دولت الکترونیک ایران در سالهای ۲۰۰۵ و ۲۰۰۸ ۶۷
جدول ۶: رتبه‏بندی کشورها بر اساس شاخص آمادگی الکترونیکی موسسه اکونومیست ۶۷
جدول ۷: جایگاه ایران بر اساس شاخص آمادگی الکترونیکی طی سه سال گذشته ۶۸
جدول ۸: برترین شهرهای الکترونیک دنیا در سال ۲۰۰۷ ۷۰
جدول ۹: برترین شهرهای الکترونیک دنیا طی سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ ۷۱
جدول ۱۰: وضعیت شهر تهران بر مبنای شاخص‌های ارزیابی شهرهای برتر دنیا ۷۲
جدول ۱۱: وضعیت شاخصهای عمومی (ارزیابی زندگی الکترونیکی) ۷۷
جدول ۱۲: وضعیت شاخص‌های زیرساخت‌های کسب و کار الکترونیکی (سازمان الکترونیکی) ۷۷
جدول ۱۳: وضعیت شاخص‌های دولت الکترونیکی ۷۸
جدول ۱۴: توزیع فراوانی انتخاب گزینه‏ها توسط شهروندان ۹۶
جدول ۱۵: سرانه بودجه فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشورهای منتخب و مقایسه با ایران ۱۰۵
جدول ۲۰: مقادیر بیشینه و کمینه زیرساخت فناوری اطلاعات در کشورهای دنیا در مقایسه با شهر همدان ۱۰۸
جدول ۱۷: شاخص‌های زیرساخت تکنولوژیک فناوری اطلاعات و ارتباطات در شهر همدان ۱۰۹
جدول ۱۸: وضعیت زیرساخت تکنولوژیک فناوری اطلاعات و ارتباطات، همدان، ایران و سایر کشورها ۱۰۹
جدول ۱۹: وضعیت زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشورهای منتخب و مقایسه با ایران ۱۱۱
جدول ۲۰: وضعیت شاخص سرمایه انسانی در کشورهای منتخب و مقایسه با ایران ۱۱۳

فصل اول:
کلیات تحقیق

فصل اول: کلیات تحقیق

‏
بیان مسأله
اطلاعات و اطلاع‌رسانی، مهمترین ابزار استراتژیک برای مدیریت و اداره صحیح همه واحدهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی محسوب می‌گردد. در این راستا شهرها با توجه به عمق وظایف و پیچیدگی روابط اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی عصر تعاملی حاضر، از اهمیتی دو چندان برخوردارند. به دلیل اهمیت اطلاعات در فرایند تصمیم‌گیری، فناوری اطلاعات در جهان با سرعت چشمگیری در حال توسعه است و تمامی فعالیت‏های روزمره بشر را تحت تأثیر قرار داده است. در حوزه شهری، شهرها و شهرداریهای الکترونیکی یکی پس از دیگری در حال ظهور هستند و در آینده‌ای ‌ نزدیک ارائه خدمات شهری را کاملاْ دگرگون می‌کنند. شهرها و دولت‏های الکترونیک دستاوردهای بشر عصر حاضر، حاصل انقلاب فناوری اطلاعات و ارتباطات هستند. شهرها و دولت‏های الکترونیک که در کشور ما به عنوان مقوله‏های نسبتاً جدیدی شناخته می‏شوند، چندین سال است که در بسیاری از شهرها و کشورهای دنیا به تحقق پیوسته‏اند. امروزه دانشمندان و متخصصین، روی آوردن به شهرها و دولت‏های الکترونیک را گریزناپذیر می‏دانند. شهرهای ایران نیز در این میان مستثنی نیستند. با توجه به این موضوع، مقوله مهم و حیاتی، نحوه روی آوردن ما به این شهرهاست. اگر قدری به عقب برگردیم و تجارب پیاده‏سازی شهر الکترونیک در کشور را بررسی کنیم خواهیم یافت که تجارب پیشین، تجارب موفقیت‏آمیزی نبوده‏‏اند. شهرهای الکترونیک کیش و مشهد به عنوان اولین تجارب شهر الکترونیک در کشور، تا کنون به بهره‏برداری و استفاده عملیاتی نرسیده‏اند.

در همین راستا سازمان آمار و فناوری اطلاعات شهرداری همدان چندی است که مسئولیت پیاده‏سازی شهر الکترونیک در شهر همدان را بر عهده گرفته است. لذا با توجه به مطرح شدن موضوع پیاده‏سازی شهر الکترونیک در شهر همدان و با توجه به تجارب ناموفق پیشین در کشور، به نظر می‏رسد پیاده‏سازی موفق این پروژه در شهر همدان نیازمند تأمل و تعمق بیشتری است. انجام مطالعات امکان‏سنجی پیاده‏سازی شهر الکترونیک یکی از فعالیت‏هایی است که تعیین می‏کند آیا با توجه به شرایط فعلی شهر، امکان تحقق شهر الکترونیک وجود دارد یا نه. در واقع بهتر اینست تا با درس گرفتن از تجارب ناموفق گذشته، مبالغ هنگفتی از سرمایه‏های کشور صرف بی‏تجربگی و به آزمون و خطا گرفتن پروژه‏ها نشود. با توجه به همین موضوع در این پروژه سعی خواهیم کرد تا امکان پیاده‏سازی شهر الکترونیک همدان از جنبه‏ه ای مختلف بررسی گشته و نهایتاً راهکارهای عملی برای پیاده‏سازی پروژه در شهر همدان ارائه گردد. در این راه از تجارب شهرهای الکترونیک موفق در کشورهای مختلف دنیا نیز کمک گرفته خواهد شد.
پس از بررسی امکان تحقق شهر الکترونیک در شهر همدان، خواهیم کوشید تا اثرات پیاده‏سازی شهر الکترونیک را بر ارائه خدمات مختلف شهری- با تکیه بر خدمات شهرداری- بررسی کنیم. همواره یکی از مشکلات اصلی پیش روی استفاده از فناوری‏های نوین ارتباطی و اطلاعاتی-که شهرهای الکترونیک زاییده آنها هستند- عدم آگاهی مردم و همچنین مدیران از فواید این فناوری‏هاست. شکی نیست که اگر مزایای پیاده‏سازی شهر الکترونیک به خوبی برای شهروندان تشریح شود و همه شهروندان آشنایی نسبی با این مقوله پیدا کنند، دیگر این شهروندان هستند که خواهان تحقق هرچه زودتر شهر الکترونیک خواهند بود. همچنین از طرف دیگر اگر مدیران شهری با شهر الکترونیک و محاسن آن آشنا شوند، قطعاً با برنامه‏ ریزی به سمت این مقوله حرکت کرده و در این راه به مشارکت با یکدیگر خواهند پرداخت. در کل می‏توان گفت در صورت تشریح و تبیین اثرات شهر الکترونیک بر کیفیت ارائه خدمات شهری، کار پیاده‏سازی و تحقق شهر الکترونیک تسهیل خواهد شد.
پیشینه تحقیق
در سالیان اخیر در ایران فعالیت‌های پراکنده و وسیعی در عرصه فناوری اطلاعات توسط دانشگاه‏ها و مراکز گوناگون آموزشی و صنعتی صورت گرفته است. اولین اقدامات سازمان‌یافته و فراگیر در این زمینه، به ماه‌های آغازین سال ۱۳۸۱ معطوف می‌شود که طی آن طرح توسعه کاربری فن‌آوری اطلاعات (تکفا) در کشور تدوین و تصویب شد.

۴-۱۰-۱) عدم صراحت حقوق بشر جهانی در ممنوعیت ها ۹۹
۴-۱۰-۲) ادامه‌ی حیات انسان ۹۹
۴-۱۰-۳) عامل حقیقی اجرای حقوق بشر سلطه های سیاسی غالب اند. ۱۰۰
۴-۱۰-۴) حقّ حیات جنین ۱۰۰
۴-۱۰-۵) زندگی با کرامت یا رفاه ۱۰۰
۴-۱۰-۶) حقوق در جنگ ۱۰۱
۴-۱۰-۷) هوا و محیط سالم ۱۰۱
۴-۱۰-۸) حقوق خانواده ۱۰۲
۴-۱۰-۹) حفظ کرامت انسان پس از مرگ ۱۰۲
۴-۱۰-۱۰) کودکان نامشروع ۱۰۲
۴-۱۰-۱۱) حقّ آزادی ۱۰۳
۴-۱۰-۱۲) مساوات انسان‌ها ۱۰۳
۴-۱۱) تعامل فقه و عرفان از دیدگاه علاّمه‌ی جعفری ۱۰۵
۴-۱۲) دیدگاه فقهی علاّمه در ارتباط با ژنوم انسانی ۱۰۷
۴-۱۳) جمع بندی ۱۱۳
نتیجه گیری ۱۱۵
فهرست منابع ۱۱۸
ABSTRACT: 69
چکیده
بررسی دیدگاه‌های فقهی علاّمه جعفری
به وسیله‌ی:
زهرانیکدارشد
پژوهش حاضر به روش توصیفی تحلیلی انجام شده و هدف آن بررسی دید گاه های فقهی علاّمه‌ی جعفری است. سؤال اصلی این است که دیدگاه‌های فقهی علاّمه‌ی جعفری بر چه مبنایی قرار دارد؟ در پاسخ چنین سؤالی باید گفت: استاد اگر چه در میان دانشجویان و حوزویان چهره ای فلسفی و احیاناً ادبی و عرفانی داشت، مع الوصف یک مجتهد جامع الشرایط بود و از بیست و سه سالگی به فتوای خود عمل می‌کرد. خفض و تواضع علمی و فقهی ایشان در حدّی بود که اکثر مردم اساساً ازتفحّص فقهی ایشان بی اطّلاع بودند. حال آن که علاّمه‌ی جعفری در حوزه‌ی معارف فقهی و حقوق اسلامی نیز همانند سایر عرصه ها باریک بینی‌ها، ژرف اندیشی‌ها و اندیشه های بدیع داشت که اندکی از آن به جامعه عرضه شد. علاّمه مبنای احکام فقهی را آیات و روایات اسلامی می‌دانست و به تخصّصی و کاربردی شدن فقه تأکید زیادی داشت.
واژه‌ی های کلیدی: علاّمه‌ی جعفری ، دیدگاه، فقه، تفحّص، عرفان
مقدمه
تاریخ بستر «ظهور و افول» و «طلوع و غروب» پدیده های مختلفی است، لیکن در این میان پدیده هایی در حوزه‌ی حیات انسانی رخ می‌دهد که نمی‌توان و نمی‌بایست به آسانی از کنار آن گذشت و آن را به تاریخ سپرد.
از میان انبوه پدیده هایی که در ساحت انسانی به وقوع می‌پیوندد، ظهور شخصیّت های ویژه و خاص، از جمله وقایعی هستند که بایستی در کنار آن‌ها سکنی گزید، بدان خیره شد و عمق و بطن آن‌ها را دریافت. یکی از شخصیّت های اسلامی که در ایران معاصر به تکاپوی چندین ساله در فضای فرهنگی همت گماشته و آثار و ثمرات متعدّدی را به ارمغان آورده است، استاد علاّمه محمدتقی جعفری می‌باشد.
شخصیّت، زندگی، احوال و آثار، منش و بینش و اندیشه و عمل علاّمه نکته هایی را فرا راه طالب فهم و تأمل قرار می‌دهد که می‌تواند دستگیر راهرو و راه دانش و بینش و ارزش باشد.
علاّمه‌ی جعفری از جمله شخصیّت هایی هستند که جهت فهم عصر خود و اقتضائات آن، در تلاش بودند، تا بنیادها، مبادی، لوازم و پیامدهای تفکّر و عمل جهان معاصر را دریابند، بر روح عصر خود اشراف داشته باشند. از این‌که ایشان غیر از مطالعه‌ی صدها و هزاران کتاب فلسفی و عرفانی، به مطالعه‌ی تحقیق در بیش از چهار هزار جلد کتاب فلسفه و عرفان و رمان و فقه وغیره همّت گماشته‌اند، مؤیّد تلاش ایشان در جهت زمان شناسی و فهم عصر خویشتن بوده است.
روش و منش، بینش و دانش و فضایل والایی که این دانشمند در خود جمع کرده، جزء نوادر و نوابغ نمی‌توان جایی یافت، استعداد عالی، درک فوق العاده، فکر نقّاد، حافظه‌ی قوی، روح پر نشاط، استقلال در اندیشه، اعتماد به نفس، حقیقت جویی، روبرویی شجاعانه با آراء گوناگون، اعراض از تقلید و اعتدال در انتخاب رأی از جمله خصوصیاتی است که در وی بارز و نمایان است. هستی شناسی، معرفت پژوهی، شناخت فلسفه‌ دین، مطالعه و تحقیق در فلسفه‌ حیات، تعلیم و تربیت، کاوش های کلامی و اعتقادی مانند مکاتب فلسفی ـ اجتماعی غرب، بررسی مبانی فقهی و حقوقی، بررسی مباحث فیزیک نظری و مبانی معرفت شناختی ریاضیات، توجّه به علوم طبیعی، تمدّن شناسی، مطالعه در فلسفه‌ تاریخ، شناخت مضامین و مفاهیم عرفانی و پاره ای ازعلوم دیگر در عرصه گاه، براق اندیشه این متفکّر متعهّد و جولانگاه زورق فکری اوست ودر بسیاری از این حوزه ها و عرصه ها سعی بر ارائه‌ آرای مستقل و نظریه های منحصر به فرد داشته است.
علاّمه‌ی جعفری برای روشن ساختن مسأله ای با آن چنان جامعیتی برخورد می نمود که درباره‌ی آن موضوع ده ها مبحث با ارزش دیگر مطرح می‌کرد. با وجود آن که وی به طور وسیع و گسترده و به شیوه‌ای دقیق و عمیق مسایل فلسفی و کلامی را مورد بحث و بررسی قرار می‌داد و در این مقوله به مسایل و مطالب تازه ای دست می‌یافت و متوجّه زوایایی خاصّ می‌گردید که دیگران از آن غفلت داشته‌اند و در واقع می‌توان او را صاحب نظر در حکمت نظری دانست امّا از پژوهش در مباحث فقهی غافل نبود. با توجّه به این‌که پژوهش های متعدّدی در زمینه‌ی دیدگاه‌های فلسفی و کلامی، هستی شناسی استاد انجام گرفته امّا به دیدگاه‌های فقهی ایشان کم تر پرداخته شده، از اینرو پژوهش موردنظر سعی دارد علاوه بر بررسی زندگینامه و شخصیّت و آثار این استاد بزرگوار به بررسی دیدگاه‌های فقهی ایشان بپردازد.

فصل اول
کلیات
۱- کلیات
۱-۱- بیان مسأله
آیت الله محمّدتقی جعفری یکی از دانشمندان صاحب نظر در فلسفه، عرفان، تحلیل جهان بینی‌ها، انسان شناسی، مولوی شناسی و تفسیر نهج البلاغه است و احاطه ی ایشان بر مسایل فقهی وحقوقی اسلام تا حدودی ناشناخته مانده است. از دلایل این امر، رسالت فرهنگی ایشان در عرصه‌ی اجتماع و دانشگاه پس از پایان تحصیلات در حوزه‌ی علمیّه ی نجف اشرف در چهار دهه پیش بوده است. بنا به ضرورت زمان، علاّمه به رفع نیازهای فرهنگی دانشگاهیان و جامعه‌ی علمی کشوردر زمینه‌ی معارف اسلامی و جهان بینی‌ها اهتمام ورزید. حال آن که علاّمه‌ی جعفری در حوزه‌ی معارف فقهی و حقوقی اسلام نیز همانند سایر عرصه ها باریک بینی‌ها، ژرف اندیشی‌ها و اندیشه های بدیع داشت که اندکی از آن به جامعه عرضه شد (فاطمی، ۱۳۷۹ ، ص۲۰۵). با توجّه به آثار زیادی که از علاّمه برجای مانده و ضرورت توجّه به علم فقه، جایز است ابتدا اشاره‌ای به فقه و هدف و اهمّیت آن داشته باشیم: فقه در لغت به معنای فهم است، و علم فقه، علمی است که در مورد احکام و تکالیف شرعی عملی مردم گفت وگو می‌کند. به عبارت دیگر فقه عبارت است از: علم به احکام شرعی فرعی از روی دلیل‌های تفصیلی آن‌ها (شهید ثانی، ۱۳۷۶ ، ص۱۰) بنابراین، فقه، مطلق دانستن احکام نیست، بلکه دانستن استدلالی احکام است؛ یعنی دانستن از روی ادلّه و وسایط در اثبات آن‌ها نه وسایط در ثبوت (گرجی، ۱۳۷۵ ، ص۷). از آن جا که هدف از قانونگذاری خداوند متّعال، سامّان بخشیدن به زندگی مادّی و معنوی انسان‌ها می‌باشد، فقیه تلاش می‌کند مدلول و معنای واقعی خطابات را که کاشف و حاکی از احکام الهی هستند، به درستی دریابد و بتواند در مقام عمل، عینیت بخش دریافت و ارائه‌ احکامی‌گردد که آن احکام دایرمدار مصالح و مفاسد واقعی و نفس الامری هستند. فقیه با بهره جستن از ملکه ی اجتهاد، به دنبال آن است که حکم فعل مکلّف را از ادلّه‌ی تفصیلی استنباط کند؛ تا پاسخگوی همه‌ی نیازمندی‌های تکلیفی انسان در زمینه‌های زندگی فردی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در دنیا و زمینه ساز سعادت او در آخرت باشد. تامین عدالت اجتماعی که فلسفه‌ بعثت انبیاء الهی و ارسال کتب آسمانی است و پیوند دادن آن با اصلاح، تربیت و تزکیّه‌ی فرد و اجتماع، هدف فقه است که فقیه عمر خویش را در پی تحقق آن می‌گذارد. (فیض ، ۱۳۸۹ ، ص۱۸) و البته در این راه مصلحت های اجتماعی و فردی همواره مدنظر فقیهان بوده و به قول امام محمّد غزالی مصالح پنج گانه:
مصلحت دین، مصلحت نفس، مصلحت عقل، مصلحت ناموس، مصلحت مال در سراسر فقه نمود و بروز داشته و همه‌ی احکام و مقرّرات فقه، ضامن حفظ و بقای این مصلحت هاست ( به نقل ازشهید ثانی ، پیشین، ص۲۸).
این نکته به روشنی قابل درک است که علم فقه پس از معرفت خدای تعالی شریف ترین و برترین علوم است؛ زیرا رابطه‌ی علم فقه نسبت به اعمال و رفتار مردم، از هر علم دیگری بیش‌تر و نیرومندتر است. چه، بوسیله علم فقه است که اوامر و نواهی خدای تعالی شناخته و امتثال می‌شوند. و نیز آن چه به وسیله‌ی فقه دانسته می‌شود یعنی احکام و قوانین الهی، پس از معرفت خداوند برترین معلومات است. و در عین حال این فقه است که امور زندگی مردم را سامان بخشیده و مایه‌ی کمال و پیشرفت نوع انسان می‌گردد. برای اهل تحقیق روشن است که فقهاء با تحمّل زحمات طاقت فرسای خویش در طول تاریخ توانستند این میراث گران بها را به سلامت به دست ما برسانند (خوئینی ، ۱۳۹۰ ، ص۱۰) با توجّه به اهمّیت فقه قابل ذکر است که از استاد جعفری دو اثر فقهی در نجف اشرف به نام های الامر بین الامرین و الرضاع که تقریرات درس دو تن از مراجع برجسته ی نجف اشرف است و کتاب منابع فقه رادر سال ۱۳۴۹ ش، ارائه کرده که جلد نخست از رسایل فقهی دربردارنده‌ی یازده رساله‌ی فقهی است که شش رساله‌ی اوّل از کتاب منابع فقه گرفته شده و با اندکی اصلاحات، مجدّدا چاپ شده است. (فاطمی ، ۱۳۷۷ ، ص۲۰۵). مهم ترین مباحث یاد شده ی استاد شامل: طهارت اهل کتاب ، ذبایح اهل کتاب، عدم انحصار زکات در موارد نه‌گانه ، قاعده‌ی لاضرر و لاضرار ، حلیت و حرمت گوشت انواع حیوانات ، حقوق حیوانات در فقه اسلامی ، کیفر سرقت در اسلام، مقایسه‌ی حقوق بشر از دیدگاه غرب و فقه و حقوق اسلامی ، بحثی درباره امر به معروف و نهی از منکر ، حرمت سقط جنین ، مسؤولیت مدنی ناشی از جرم کودکان بزهکار در فقه و حقوق اسلامی. از آن جایی که اندیشه‌ی فقهی استاد نسبت به سایر دیدگاهایشان کم تر مورد توجّه قرار گرفته این پژوهش سعی دارد به بررسی دیدگاه‌های فقهی ایشان بپردازد.
سوال اصلی
دیدگاه‌های فقهی علاّمه‌ی جعفری بر چه مبنایی قرار دارد؟
۱-۱-۲) فرضیه های تحقیق
۱) علاّمه‌ی جعفری دارای اندیشه‌ی فقهی است.
۲) علاّمه‌ی جعفری از قواعد فقهی ( به صورت کاربردی ) در موضوعات سوال و موارد مستحدثه استفاده می‌کرد.
۳)علاّمه‌ی جعفری با روش فقها مبنی بر بررسی آراء علمای گذشته در درس خارج فقه، میانه ای نداشت.
۱-۱-۳) اهداف تحقیق
۱) بررسی دیدگاه‌های فقهی علاّمه‌ی جعفری

احمدی و فضائلی فر

۱۳۹۲

به بررسی و تحلیل محتوای کتاب‌های آموزش حرفه و فن دوره‌ی راهنمایی بر اساس شاخص‌های کارآفرینی پرداختند و نتایج آن‌ها نشان داده است که در هر سه کتاب آموزش حرفه‌وفن بیش‌ترین میزان فراوانی مربوط به شاخص خلاقیت و نوآوری بوده و کم‌ترین میزان فراوانی مربوط به شاخص تحمل ابهام در کتاب‌های آموزش حرفه‌وفن سال اول، دوم و سوم دوره‌ی راهنمایی می‌باشد.

۴

آزاده دهقان پور و سیدمنصور مرعشی

۱۳۹۰

در پژوهشی درزمینه بررسی کتب درسی تعلیمات اجتماعی دوره ابتدایی از منظر میسان توجه به کارآفرینی به این نتیجه رسیدند که در مطالعات اجتماعی پایه سوم به بعد اقتصادی توجه زیادی شده است به مؤلفه اجتماعی و عقلانی در حد متوسط پرداخته ‌شده است و به بعد عاطفی خیلی کم‌توجه شده است و به مؤلفه سازمانی در بیشتر مباحث توجه شده است. در مطالعات پایه چهارم ابتدایی بیشترین توجه به مؤلفه عقلانی بوده است و میزان توجه به مؤلفه‌های اجتماعی، سازمانی، اقتصادی در حد متوسط پرداخته ‌شده است به بعد عاطفی بسیار کم‌توجه شده است. در مطالعات پایه پنجم ابتدایی بیشترین توجه به بعد عقلانی شده است و میزان توجه به مؤلفه‌های اقتصادی و اجتماعی در حد متوسط می‌باشد و به مؤلفه‌های سازمانی و عاطفی کمتر توجه شده است؛ که با توجه به تغییر کتب مطالعات اجتماعی مقطع ابتدایی امکان مقایسه با این پژوهش امکان‌پذیر می‌باشد.

۵

دکترمصطفی علیمیری، دکترابوالقاسم عربیون، امیر لاری

۱۳۹۰

در پژوهشی باهدف تحلیل محتوای کتاب‌های مدل آموزش کارآفرینی (KAB) از بعد میزان توجه به نگرش کارآفرینانه اجر اشد. نتایج نشان داد که درمجموع کتاب‌های مدل ، (KAB) ،۷۱۹مرتبه به بعد شناختی نگرش کارآفرینانه توجه شده که از این تعداد، ۲۷۱ مرتبه (۳۹/۶۷ درصد) همراه با توجه به بعد عاطفی نگرش کارآفرینانه و ۱۱۷ مرتبه (۱۶/۲۷ درصد) علاوه بر دو بعد شناختی عاطفی به بعد رفتاری نگرش کارآفرینانه نیز توجه نموده است.همچنین در این کتاب‌ها ۸۲ مرتبه به مؤلفه خلاقیت، ۱۴۰ مرتبه به مؤلفه فرصت شناسی، ۱۸ مرتبه به مؤلفه اعتمادبه‌نفس، ۳۹ مرتبه به مؤلفه توفیق طلبی و ۴۴۰ مرتبه به مؤلفه ریسک‌پذیری در بعد شناختی توجه شده است.

۶

جعفری مقدم و آرزو سادات فخارزاده

۱۳۸۹

در موردبررسی تحلیل محتوای کتب فارسی مقطع ابتدایی درزمینه کارآفرینی انجام دادند به این نتایج دست یافتند که با بهره گرفتن از روش تحلیل محتوا، میزان توجه به نگرش کارآفرینانه در ابعاد شناختی، نگرشی و عاطفی در کتاب‌های فارسی دبستان، نتایج پژوهش نمایان گر آن بود که از مجموعه ابعاد بررسی‌شده نگرش کارآفرینانه در کلیه کتاب‌ها، خلاقیت و نوآوری از بیشترین و تشخیص فرصت از کمترین فراوانی برخوردار بود.

۷

نصر اله پور

۱۳۸۹

در پژوهشی به بررسی و تحلیل محتوای کتب درسی پایه پنجم دبستان با توجه به پرورش مهارت‌های کارآفرینی است و به روش توصیفی انجام‌شده است که ۴ کتاب تعلیمات اجتماعی، فارسی بخوانیم، فارسی بنویسیم و علوم تجربی پایه پنجم ابتدایی به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. نتایج نشان می‌دهد که مؤلفان به بعضی از مهارت‌ها مانند مهارت نوشتاری، ارتباطات کلامی، روابط انسانی و راه‌اندازی کسب‌وکار در کتب پنجم دبستان بیشتر توجه داشته‌اند و به برخی از مهارت‌ها مانند بازاریابی، تصمیم‌گیری، مدیریت کسب‌وکار و نظارت و ارزیابی محیط توجه کمتری داشته‌اند و به مهارت‌های فنی بیشتر از مهارت‌های مدیریتی توجه شده است.

۸

دکتر مهدی سبحانی نژاد و رضا همایی

۱۳۸۲

۱-در پژوهشی باهدف تحلیل میزان توجه به محتوای کتاب‌های درسی دوره راهنمایی کشور به انواع مؤلفه‌های فرهنگ کار و ابعاد سه‌گانه نگرش (عاطفی، شناختی، رفتاری) شش سؤال اصلی در این پژوهش موردبررسی قرارگرفته است؛ که یافته‌های پژوهش به شرح ذیل است:
۲-درمجموع کتاب‌های دوره راهنمایی به ترتیب در کتاب‌های حرفه‌وفن به ترتیب ۱۷۱ مرتبه توجه به مؤلفه‌های کار، تنها در ۳۱ درصد موارد به همه ابعاد نگرش فرهنگ کار توجه شده است. فرایند مذکور در کتاب تعلیمات اجتماعی از ۳۱۶ مرتبه توجه تنها ۴۱ درصد در کتاب‌های علوم تجربی و از مرتبه توجه فقط در ۷۸ مورد بوده است در کتاب‌های فرهنگ اسلامی، ادبیات فارسی ۳۰ و ۳۲ مرتبه به بعد شناختی مؤلفه‌های فرهنگ کار توجه شده است و به سایر موارد مذکور توجه نشده است.
۳-فرایند مذکور بر اساس سه‌پایه تحصیلی بیانگر آن است که در کتاب‌های پایه اول دوره راهنمایی، تنها ۳۰ درصد به مؤلفه‌های فرهنگ کار توجه شده است؛ و در کتاب‌های پایه دوم ۶۸ درصد و در کتاب‌های پایه سوم راهنمایی ۳۹ درصد به‌طور کامل به همه ابعاد نگرش کارآفرینانه توجه شده است.
۴-درمجموع کتاب‌های دوره راهنمایی ۵۹۸ مرتبه به بعد شناختی نگرش فرنگ کار، ۱/۶۵ درصد به بعد عاطفی و ۳/۳۶ درصد به‌به بعد رفتاری فرهنگ کار توجه شده است؛ که از این میان ۷/۳۸ درصد اشاره مستقیم و ۹/۶۰ درصد اشاره غیرمستقیم بوده است که نشان‌دهنده میزان توجه به فرهنگ کار در کتب مقطع راهنمایی است.

۹

یار علی و همکاران

۱۳۸۵

به بررسی سهم اثرگذاری محتوای کتاب‌های درسی اجتماعی دوره راهنمایی در ایجاد مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی می‌پردازد که نتایج نشان می‌دهد درمجموع کتاب‌ها ازنظر ایجاد و پرورش مهارت‌های ارتباطی غنی بوده و زمینه لازم برای رشد اجتماعی و ارتباطی دانش‌آموزان را فراهم می‌کند

۱۰

جناب دکتر عزت اله نادری و وهاب شهبازی

۱۳۷۳

در پژوهشی با عنوان بررسی محتوای کتاب‌های درسی تعلیمات اجتماعی و فارسی دوره ابتدایی ازنظر انطباق با اهداف راهنمایی شغلی در این دوره ازنظر رابرت هاپاک پرداخته‌اند که نتایج آن نشان داد که در همه کتاب‌های موردبررسی به‌طورکلی از ۴۲ شغل یا حرفه نام‌برده شده است که بین فراوانی آن‌ها تناسبی وجود ندارد بالاترین فراوانی مربوط به شغل آموزگاری و کمترین فراوانی مربوط به شغل قضاوت، زرگری، شکارچی، بزازی و مسگری است و از مشاغل معرفی‌شده ۵۴ درصد را مشاغل سنتی و ۴۶ درصد را مشاغل جدید تشکیل می‌دهد که از بین این مشاغل ۷۰ درصد را مشاغل مردانه و ۳۰ درصد مشاغل زنانه است. همچنین در تحلیل تصاویر موردبررسی قرارگرفته ۱۱ درصدد به مشاغل تأکید داشته‌اند و در بین تحلیل کلمات از ۱۰۶۰۵۰ کلمه موردمطالعه در کتاب‌ها ۶۵۰ کلمه در مورد مشاغل بوده است که ۶۱ درصد است.

حِصــن بــام، آســـمان کنــید امــــروز
معنی و مفهوم: امروز برای آتشی که مانند مرّیخ سرخ رنگ است و پرتوهای زرد آن که مانند درفشی از جنس آفتاب است، قلعه‌ای (آتشدانی) محکم بسازید که آسمان به منزله‌ی بام آن باشد.

آرایه‌های ادبی: مرّیخ استعاره از آتش است به خاطر سرخی آن، آفتاب عَلَم اضافه‌ی تشبیهی و استعاره از پرتوهای زرد آتش است. مرّیخ، آفتاب و آسمان با هم تناسب دارند. حصن استعاره از آتشدان است.
۵۱ - رومیــان چـــون عــرب فــرو گیــرنـد
قبــــله از رومیــــان کنیـــد امــــروز
معنی و مفهوم: چون شعله‌های روشن آتش، همانند سپاه روم به زغال‌های سیاه که به اعراب می‌مانند، حمله می‌کنند و بر آن‌ها غالب می‌شوند، امروز قبله‌ی خود را آتش قرار دهید.
آرایه‌های ادبی: رومیان استعاره از آتش و عرب، استعاره از زغال سیاه است. بیت تلمیحی به غلبه‌ی رومیان بر اعراب در صدر اسلام نیز دارد. بر پایه‌ی رومیان آرایه‌ی رد صدر الی العجز در بیت وجود دارد.
۵۲ - ران خـــورشـــید را بــــدان آتـــش
داغ شـــاه جــــهان کنیــــد امــــروز
معنی و مفهوم: امروز به وسیله‌ی این آتش، بر خورشید داغ و نشان شاه اخستان بگذازید و آن را به عنوان مرکبی برای شاه، نشان دار کنید.
آرایه‌های ادبی: ران خورشید اضافه‌ی استعاری است. خورشید به مرکبی مانند شده است که داغ و نشان مالکیّت شاه را بر آن می‌گذارند.
۵۳ - بـــازوی زهـــره را بـــه نیــل فلــک
بــوالمظــفر نشــــان کنیــد امــــروز
واژگان: زهره: ناهید، دومین سیّاره‌ی منظومه‌ی شمسی پس از عطارد و پیش از زمین قرار دارد. (معین) نیل: گیاهی است که عصاره‌ی آن را نیلج گویند و در رنگرزی به کار می‌برند.
معنی و مفهوم: از رنگ نیل گون آسمان، بر بازوی ستاره‌ی زهره، نام «ابوالمظفر» را خال کوبی کنید.
آرایه‌های ادبی: بازوی زهره اضافه‌ی استعاری است. نیل فلک اضافه‌ی تشبیهی است. مصراع دوم اشاره به رسم خال کوبی بر بازو دارد.
۵۴ - بحـر جــود، اخسـتان گــوهـر بخـش
شـــاه گیتــی سـتانِ کشــور بخـش
معنی و مفهوم: شاه اخستان دریای کرم و بخشش است که به اطرافیان گوهر می‌بخشد. او فاتح کل عالم است و به پادشاهان دیگر کشور هدیه می‌دهد.
آرایه‌های ادبی: بحر جود اضافه‌ی تشبیهی است. بین ستاندن و بخشیدن تضّاد وجود دارد.
بند پنجم:
کلمات قافیه: زمانه، چمانه، سه گانه و …
حروف اصلی قافیه: انه
حرف روی: ن
حروف الحاقی: ندارد
ردیف: بستانیم
۵۵ - داد عمــــر از زمـــانــه بســتانیـــم
جـــان بــه وام از چــمانــه بســتانیـــم
واژگان: چمانه: نیم کدوی منقّش که در آن شراب خورند. (آنندراج)
معنی و مفهوم: بیا تا داد عمر را از روزگار بستانیم و از عمر خویش به خوبی بهره ببریم و از جام شراب، شراب جان بخشی که خود به منزله‌ی روح و جان است، قرض بگیریم.
آرایه‌های ادبی: جان استعاره از شراب است. داد ستاندن کنایه از به خوبی بهره بردن است.
۵۶ - ســاقیــا، اســب چــارگــامــه بــران
تــا رکـــاب ســـه گــانــه بسـتانیـــم
واژگان: چارگامه: اسب رهوار و خوش رفتار باشد. (برهان) رکاب: پیاله‌ی هشت پهلو. (معین) سه گانه: سه جام و پیاله‌ی شراب خوری. (برهان)
معنی و مفهوم: ای ساقی، شراب را به سرعت به ما برسان تا شراب سه گانه‌ی بامدادی (ثلاثه‌ی غسّاله) را از تو بگیریم و بنوشیم.
آرایه‌های ادبی: چارگامه راندن کنایه از سریع تاختن است. اسب با رکاب ایهام تناسب دارد. چهار و سه با هم تناسب دارند. گانه و گامه جناس لاحق ساخته‌اند.
۵۷ - اســـب در تـــاز تـــا جــهان طــــرب
بــه ســر تـــازیـــانــه بســتانیـــــم
معنی و مفهوم: مرکب شراب را به سرعت برسان تا عالم شادی و عشرت را خیلی سریع فتح کنیم.
آرایه‌های ادبی: جهان طرب اضافه‌ی تشبیهی است. به سر تازیانه ستاندن کنایه از خیلی سریع و آسان فتح کردن است.
۵۸ - حسـب داریــم بــر خــزانــه‌ی عیـــش
همـــه نقـــد از خــزانــه بســتانیــــم
واژگان: حَسب: منحصراً. (معین) نقد: حاضر، مهیّا. (معین)
معنی و مفهوم: ما مخصوص و منحصر به عشرت و شادی هستیم؛ پس باید حق خود را به صورت نقد از این عشرت زندگانی بگیریم.
آرایه‌های ادبی: خزانه و نقد با هم تناسب دارند. خزانه‌ی عیش اضافه‌ی تشبیهی است.
۵۹ - سـاتکینــی دهیــم و جـــور خــوریــم
دورهــا در میــــانـــه بســـتانیـــــم
واژگان: ساتکین، قدح و پیاله‌ی بزرگ شراب خواری را گویند. (برهان)
معنی و مفهوم: بیا تا قدحی از شراب به حاضران بزم بدهیم و خود تا خطّ جور ساغر، باده بنوشیم و دورهای شراب را که در میانه‌ی مجلس به گردش درمی‌آید، بگیریم و بنوشیم.
آرایه‌های ادبی: دور و جور جناس مضارع دارند. جور به علاقه‌ی جز و کل مجاز از جام و جام به علاقه‌ی حال و محل مجاز از شراب است. جور خوردن کنایه از بسیار نوشیدن است.
۶۰ - یـک دو دم بــر ســه قـول کـاسـه‌گــری
چــار کــاس مُغـــانـــه بســتانیـــــم