- کلر، به ‌روش تیتره کردن با نیترات نقره (ریچاردز، ۱۹۵۴)،
- کربنات و بی کربنات، از طریق تیتره کردن با اسید سولفوریک و سولفات به روش تیتر کردن با ای .دی. تی .آ (ریچاردز، ۱۹۵۴) ،
- اندازه گیری میزان آهک نمونه ها به روش تیتراسیون برگشتی اسید کلریدریک با هیدروکسید سدیم (ریچاردز، ۱۹۵۴).

فصل چهار

نتایج و بحث

فصل چهار

 

نتایج و بحث

 

۴-۱ مطالعات میدانی و جمع آوری داده های خاک در ارزیابی کیفی تناسب اراضی

ابتدا با بهره گرفتن از عکس های هوایی منطقه و نقشه ‌های توپوگرافی و زمین‌شناسی محدوده مطالعاتی و واحدهای فیزیوگرافی در منطقه شناسایی و تشخیص داده شد. سپس در هر واحد فیزیوگرافی چندین پروفیل حفر شد و ویژگی های محل پروفیل ها از قبیل شیب، پستی و بلندی، وضعیت زهکشی، مقدار سنگریزه خاک، نوع استفاده از زمین، گیاهان بومی منطقه، ماده مادری، وضعیت فرسایش و همچنین ویژگی های مربوط به هر پروفیل از قبیل بافت، ساختمان، رنگ، ضخامت و درجه پایداری خاک تعیین شد. سپس از هر افق یک نمونه خاک تهیه شده و پس از خشک کردن و عبور از الک ۲ میلیمتری برای انجام آزمایش ‌های مختلف آماده گردید. نحوه قرار گرفتن افق ‌های ژنتیکی بر اساس راهنمای نقشه ‌برداری خاک (Soil Survey Staff, 1993) بررسی شده و خاک‌ ها بر اساس دو روشِ جامع طبقه ‌‌بندی خاک آمریکایی(SoilTaxonomy, 1999) با کمک آخرین کلید آن(Key to Soil Taxonomy, 2010) و روش جهانی طبقه بندی خاک (WRB^[47],2006) طبقه ‌بندی ‌شد.

۴-۲ طبقه بندی خاک ها ( Soil Classification )

هدف از طبقه بندی خاکها سهولت در بخاطر سپردن مشخصات مهم خاکها، گرد آوری اطلاعات جامع از خصوصیات آنها، درک رابطه خاکهای مختلف با یکدیگر و محیط آنها، تعیین استعداد ذاتی و قابلیت استفاده آنها جهت گسترش عملیات عملیات زراعی و عمرانی و مقایسه خاکهای مختلف با یکدیگر می باشد .
برای رسیدن به این اهداف با توجه به واحدهای فیزیوگرافی اراضی، مواد مادری تشکیل دهنده خاک و خصوصیات پروفیلی خاک از قبیل افق های شناسایی سطحی و زیرسطحی، رنگ، بافت، ساختمان، میزان و تمرکز موادی از قبیل رس، گچ و آهک، وضعیت زهکشی، وجود و یا عدم وجود شرایط ماندابی و ایجاد حالت احیایی و ماتلینگ و با توجه به نتایج آزمایشگاهی پروفیل های شاهد و رژیمهای حرارتی و رطوبتی، خاکها به روش جامع طبقه بندی خاک (Keys to Soil Taxonomy, 2010 ) طبقه بندی و با سیستم طبقه بندی بین المللی(World Reference Base for Soil Resources, 2006 ) هماهنگ گردیده است.
در این طبقه بندی، صفات و عواملی در نظر گرفته شده است که در تشکیل خاکها و رشد گیاه مؤثر بوده و قابل اندازه گیری می باشد و از این میان عاملی که در رشد گیاه نقش مؤثری دارد انتخاب شده است. بر این اساس خاکهای منطقه مورد مطالعه در سه راسته Inceptisols ، Entisols و Mollisolsقرار گرفته اند.
۴-۲-۱ راسته انتی سول ( Entisols)
انتی سول ها خاک هایی هستند که نشانه از تکامل افقهای پیدایشی در آنها دیده نمی شود یا بسیار کم است. این خاکها به اندازه ای کم در معرض عاملهای خاکساز قرار گرفته اند که یا افقی را نشان نمی دهند ( لیکن نیاز گیاه را تامین می کنند یا دست کم توان انجام آن را دارند) و یا دارای اپی پدونهای اکریک، آلبیک یا هیستیک هستند و یا افق های ساده ای دارند که توسط فعالیت انسان به وجود آمده است. در منطقه مورد مطالعه اپی پدون خاکهای این راسته اکریک می باشد.
آنچه در گام نخست دارای اهمیت است عامل هایی است که توسعه و تکامل خاک را در زمینهای تر، زمینهای آبرفتی، زمینهای شنی، زمینهای مرتفع سنگی و نهشته های غیر یکپارچه گوناگون محدود می سازد که در ادامه به مواردی از آن اشاره می شود:
- از بین رفتن مواد به شکل توده ای یا به اشکال دیگر فرسایش ممکن است با سرعتی مساوی یا بیش از سرعت تشکیل اکثر افق های ژنتیکی صورت پذیرد. شیبهای تند برای انجام این عمل مناسبند، حرکت یا خیزش خاک می تواند بر روی شیبهای نزدیک به ۲ درصد نیز صورت گیرد.
-پدیده انباشتگی ممکن است مواد تازه ای را با همان سرعت و یا سریعتر از آن که این مواد بتوانند درون افقهای پدوژنتیکی عجین شوند به سطح خاک بیفزایند. این فرایند بر روی دشتهای سیلابی، دلتاها، پایین شیبها، نواحی ته نشین شده و زمینهای ساحلی مجاور تالابها رخ می دهد. عدم تحرک پلاسمای خاک در مواد بی اثر، در مواد فلاکوله شده سرشار از کر بناتها و در رسوبات بسیار سیلیسی از تفکیک و متمایز شدن پروفیل به وسیله ایلویشن جلوگیری می کند.
- پایداری استثنایی برخی از مواد اولیه در برابر هوازدگی، مانند سنگ بستر کوارتزیتی، متمایز شدن افقها را به تاخیر می اندازد. اشباع شدن با آب و یا حتی فرو رفتن در زیر آب برای مدت طولانی مانع توسعه و گسترش افقهای خاک می گردد. در این راسته، پنج زیر راسته بسته به ویژگی ها و عوامل وجود دارد اما در منطقه مورد مطالعه دو نوع از آنها در دو سری مجزا مشاهده شده است که اینگونه تعریف می شوند:

 

1. 1. فلوونت ها ( Fluvents ) خاکهای آبرفتی رسی و لومی (بافت ریز تر از شنی ریز لومی) با تکامل پروفیلی بسیار ساده می باشند. نامنظم بودن میزان مواد آلی با عمق یکی از مشخصات آنهاست. در رسوبات آبرفتی جدید تشکیل می شوند و چون این خاک ها اغلب در معرض سیلاب ها هستند لذا نیمرخ خاک مطبق بوده حاکی از تناوب ترسیب و خشکی است. در منطقه مورد مطالعه به دلیل وجود رژیم رطوبتی یوستیک در زیرگروه Typic Ustifluvents طبقه بندی می شود.

 

1. 1. اورتنت ها (Orthent ) انتی سو لهای رسی و لومی هستند و این خاک ها در سطوح فرسایش یافته تشکیل می شود. در این خاک ها میزان مواد آلی با عمق به گونه ای منظم کاهش می یابد و در صورتیکه مشخصات خاک با سایر زیر راسته ها مطابقت نداشته باشد در این زیر راسته قرار می گیرد. در منطقه مورد مطالعه به دلیل وجود رژیم رطوبتی یوستیک در زیرگروه Typic Ustorthents طبقه بندی می شود.

 

۴-۲-۱-۱ سری کهشور:
این خاکها بعلت داشتن اپی پدون Ochric و نداشتن افق شناسایی زیرسطحی تا عمق ۱۰۰ سانتیمتری از سطح خاک و داشتن کربن آلی بیشتر از ۲/۰ درصد در عمق ۱۲۵ سانتیمتری و رژیم رطوبتی یوستیک, در زیرگروه Typic Ustifluvents قرار می گیرد و چون معدل درصد وزنی ذرات رس در عمق ۲۵ تا ۱۰۰ سانتیمتری خاک کمتر از ۱۸ و معدل درصد وزنی ذرات شن در همین عمق ۱۵ یا بیشتر می باشد و دارای بیش از ۴۰ درصد کربنات کلسیم بوده و رژیم حرارتی خاک Hyperthermic است در فامیل:
Coarse loamy, calcareous, hyperthermic
طبقه بندی می گردد .
۴-۲-۱-۲ سری پرچستان:
این خاکها بعلت داشتن اپی پدون Ochric و نداشتن افق شناسایی زیرسطحی تا عمق ۱۰۰ سانتیمتری از سطح خاک در راسته انتی سول قرار گرفته است. همچنین به دلیل نداشتن شرایط زیر راسته های دیگر و رژیم رطوبتی یوستیک در زیرگروه Typic Ustorthents قرار می گیرد و چون از عمق ۱۰ سانتیمتری, بیش از ۹۰ درصد سنگریزه مشاهده شده است و رژیم حرارتی خاک Hyperthermic است و در فامیل:
Fragmental, mixed, calcareous, hyperthermic
طبقه بندی می گردد.
۴-۲-۱-۳ سری خاک یار علی وند
خاک بسیار عمیق با بافت خاک سطحی عموما سنگین (silty clay loam) و ساختمان کلوخه ای (A) که بر روی لایه ای با بافت سنگین (silty clay loam) و با ساختمان فشراسته اولیه که به بزرگ مکعبی گوشه دار ضعیف میشکند. (C1) لایه فوق بر روی لایه ای با بافت سنگین (silty clay loam) با ساختمان فشراسته اولیه که به گوشه دار مکعبی متوسط ضعیف میشکند. همراه با مقدار بسیارکمی آهک ثانویه قرار گرفته است (C2). لایه های فوق بر روی لایه ای با بافت سنگین (silty clay loam) و با ساختمان فشرده قرار گرفته اند(C3). و رژیم رطوبتی یوستیک و رژیم حرارتی خاک Hyperthermic است و در فامیل:
Fine loamy, Carbonatic, hyperthermic, Typic Ustifluvent
طبقه بندی می گردد.
۴-۲-۱-۴ سری خاک خنگ اژدر
خاک بسیار کم عمیق با بافت خاک سطحی عموما سنگین (silty clay loam) و ساختمان کلوخه ای (A) که بر روی لایه محدود کننده با بیش از ۷۵ درصد سنگ وسنگ ریزه قرار گرفته است.
Fragmental, mixed, hyperthermic, Typic Ustortents
۴-۲-۱-۵ سری منقار
خاک بسیار عمیق با بافت خاک سطحی عموما سنگین (silty clay loam) و ساختمان کلوخه ای (A) که بر روی لایه ای با بافت بسیار سنگین (silty clay) و با ساختمان فشراسته. (C1) لایه فوق بر روی لایه ای با بافت سنگین (silty clay loam) با ساختمان فشراسته اولیه که به گوشه دار مکعبی بزرگ ضعیف میشکند. همراه با مقدار بسیارکمی آهک ثانویه قرار گرفته است (C2). لایه های فوق بر روی لایه ای با بافت سنگین (silty clay loam) و با ساختمان فشراسته قرار گرفته اند(C3).
Fine, mixed, hyperthermic, Typic Ustifluvent
۴-۲-۲ راسته اینسپتی سول ( Inceptisols)
اینسپتی سولها خاک های نارسی هستند که خصوصیات پروفیلی ضعیف تری را نسبت به خاکهای رسیده نشان می دهند و تشابه نزدیک خود را با مواد مادری نگه می دارند. گرچه اینسپتی سو لها به گونه ای وسیع در ﮔستره شگفت آوری از رژیمهای محیطی و طیف کاملی از مواد مادری در دنیا پخش شده اند لیکن ویژگی خاکهای نارس را نشان می دهند. هیچ توصیفی از وضعیت این خاکها که بیان کننده واقعی همه اینسپتی سولها باشد وجود ندارد لیکن چند ویژگی برجسته از آنها را می توان برشمرد:
۱)پایداری زیاد مواد مادری
۲)موقعیت زمین نما به گفته دیگر زمینهای شیب دار یا نواحی گود
۳)سطوح زمین به اندازه ای جوان است که گسترش تکامل خاک را محدود می کند
در خاکهای این راسته در منطقه مورد مطالعه اپی پدون Ochric و افق های شناسایی Cambic وCalsic مشاهده شده است. همچنین در منطقه مورد مطالعه به دلیل وجود رژیم رطوبتی یوستیک خاک های این راسته، در زیر راسته Ustepts قرار گرفته اند. خاکهای تشخیص داده شده در این راسته به شرح زیر است :
۴-۲-۲-۱ سری میانگران
این خاکها بعلت داشتن اپی پدون اکریک (Ochric) و افق مشخصه زیر سطحی کلسیک (Calsic)با مرز بالایی در محدوده ۱۰۰ سانتیمتری سطح خاک و واکنش شدید خاک با اسید کلریدریک سرد و رژیم رطوبتی یوستیک, در زیرگروه Typic Calciustepts قرار می گیرند و چون معدل درصد وزنی ذرات رس در عمق ۲۵ تا ۱۰۰ سانتیمتری خاک ۳۵ تا ۶۰ درصد می باشد و دارای بیش از ۴۰ درصد کربنات کلسیم بوده و رژیم حرارتی خاک Hyperthermic است این خاک در فامیل:
Fine, calcareous, hyperthermic
طبقه بندی می گردد.
۴-۲-۲-۲ سری ایذه

نیکوئی برازش

 

ضرایب مدل گمپرتز

 

مدل

 

 

 

MAE

 

r

 

SE

 

P

 

R²

 

c

 

b

 

a

 

 

 

۴۲/۰

 

۹۹/۰

 

۳۶/۳

 

۰۰۰۱/۰>

 

۹۸/۰

 

(۰۰۰۱/۰>)4685/11

 

(۰۰۰۱/۰>)3670/1

 

(۰۰۰۱/۰>)0521/34-

 

SFC_f(T,SFA)

 

 

 

*. مخلوط­هایی از FHPO و SBO
اختصارها: SFA، اسیدهای چرب اشباع؛ SFC، محتوای چربی جامد؛ SMP، نقطه ذوب لغزشی، P، سطح اطمینان مدل؛ SE، خطای استاندارد؛ r، ضریب همبستگی بین داده ­های آزمایشی و پیش بینی شده؛ MAE، میانگین خطای مطلق. اعداد داخل پرانتز سطح معنی داری (P) هر یک از ضرایب مدل گمپرتز را نشان می­دهد.
اُسپینا-ای و همکاران (۲۰۱۰)، معادله چند جمله ای از نوع درجه دو را به منظور مدل­سازی SFC20، به صورت تابعی از دو متغیر مستقل دما و اسید استئاریک ارائه کردند. مدل­های درجه دو ممکن است منحنی­های SFC که به صورت سیگموئیدی ­هستند را به درستی شرح ندهند. همچنین فرمانی (۱۳۹۳) مدل گمپرتز دو متغیره به منظور مدل کردن SFC به صورت تابعی از هر دو متغیر دما و محتوای چربی اشباع ارائه کردند. مدل پیشنهادی وی و داده ­های آزمایشی با R² برابر با ۹۸/۰ و میانگین خطای مطلق %۰۰/۱ برازش شد.

شکل ۴-۹: نمودار سه بعدی SFC آزمایشی (نمودار پراکنش) و پیش بینی شده (خطوط) مخلوط­های دوتایی FHPO و SBO که به روش آنزیمی اینتراستریفیه شده ­اند.
۴-۲-۲-۳-۱٫ اعتبار سنجی مدل دو متغیره SFC_f(T,SFA)
در بررسی صحت یک مدل ریاضی باید داده ­های آزمایشی دیگری غیر از داده های آزمایشی که در ساخت مدل به کار گرفته شده، استفاده گردد. داده ­های آزمایشی با مقادیر محاسبه شده از مدل­ها مقایسه می­شوند تا از کارایی مدل مورد نظر اطمینان حاصل گردد. در تأیید کاربرد مدل گمپرتز دو متغیره (معادله (۴-۹))، SFC مخلوط­های سه تایی و دوتایی ساخته شده از جزء پالم اولئین و یا سویای کاملاً هیدروژنه استفاده شد و نیکویی برازش آنها ارزیابی شد.
ارزیابی صحت مدل دو متغیره برای مخلوط­ سه تایی پالم اولئین، روغن کلزا و آفتابگردان که به طریق آنزیمی اینتراستریفیه شده بود (فرمانی و همکاران، ۲۰۰۶)، نشان داد مدل قادر است SFC مخلوط­ سه تایی حاوی جزء پالم اولئین که دارای مقدار بالایی از اسید پالمتیک است، با میانگین خطای مطلق %۲۲/۰ پیش بینی کند. ضریب همبستگی بالایی (۹۹/۰) بین مقادیر آزمایشی و پیش بینی شده بدست آمد. میانگین خطای مطلق بدست آمده برای مخلوط مورد نظر کمتر از میانگین خطای مطلق محاسبه شده برای مدل دو متغیره ارائه شده در این تحقیق است (%۴۲/۰). MAE کمتر و ضریب همبستگی بالاتر حاصل از ارزیابی صحت مدل دو متغیره برای مخلوط سه تایی مذکور، نشان دهنده دقت بالای مدل در پیش بینی متغیر وابسته (SFC) می­باشد (شکل ۴-۱۰، a). علاوه بر مخلوط سه تایی ذکر شده، در مخلوط­ دوتایی اینتراستریفیه شده آنزیمی ساخته شده از پالم اولئین و روغن کانولا (فرمانی و همکاران، ۲۰۰۹) مقادیر آزمایشی با مقادیر پیش بینی شده نیز به خوبی برازش شد (شکل ۴-۱۰، b). مدل قادر به پیش بینی SFC­ مخلوط مذکور با میانگین خطای مطلق %۲۱/۰ و ضریب همبستگی (۹۹/۰) است. بطور کلی ارزیابی صحت معادله (۴-۹) برای مخلوط­های ساخته شده از پالم اولئین که به روش آنزیمی اینتراستریفیه شده بودند، نشان داد که توانایی مدل در پیش بینی منحنی SFC این مخلوط­ها بسیار بالا می­باشد. قدرت بالای مدل در پیش بینی مقادیر SFC مخلوط­های سه تایی و دوتایی حاوی جزء پالم اولئین، ممکن است به دلیل تشابه ساختاری با مخلوط­ دوتایی پالم اولئین کاملاً هیدروژنه و روغن سویا که در ساخت مدل دو متغیره در این تحقیق استفاده شده است، باشد. در اعتبارسنجی مدل دو متغیره نهایی، به منظور بررسی تأثیر نوع واکنش در قدرت پیش بینی مدل SFC_f(T,SFA)، از مخلوط­های دوتایی و سه تایی محتوای پالم اولئین که به طریق شیمیایی اینتراستریفیه شده بودند نیز استفاده شد. نتایج بررسی نشان داد میانگین خطای مطلق مدل SFC_f(T,SFA) مربوط به مخلوط­ دوتایی ساخته شده از پالم اولئین و روغن کانولا (فرمانی و همکاران، ۲۰۰۹) و مخلوط­ سه تایی حاوی روغن پالم، روغن هسته پالم و آفتابگردان (نورلیدا و همکاران، ۲۰۰۲) به ترتیب %۱۰/۰ و %۳۰/۰ است (شکل ۴-۱۱، g، h). میانگین خطای مطلق کمتر بدست آمده برای مخلوط­­های دوتایی و سه تایی حاوی پالم اولئین، اینتراستریفیه شده به روش شیمیایی، نشان دهنده دقت بالای مدل در پیش بینی مقادیر SFC در این محصولات می­باشد. علاوه بر بررسی­های صحت مدل برای مخلوط­های حاوی جزء پالم اولئین، اعتبارسنجی معادله (۴-۹) برای مخلوط­های محتوی سویای کاملاً هیدروژنه، از جمله مخلوط­­ دوتایی سویای کاملاً هیدروژنه و روغن کانولا و مخلوط­ سه تایی سویای کاملاً هیدروژنه، آفتابگردان و روغن کلزا، که در ساخت آنها از هر دو روش شیمیایی و آنزیمی استفاده شده بود، مورد ارزیابی قرار گرفت (فرمانی و همکاران، ۲۰۰۷). ضریب همبستگی و میانگین خطای مطلق مدل برای مخلوط­ دوتایی سویای کاملاً هیدروژنه و روغن کانولا، اینتراستریفیه شده به روش آنزیمی، به ترتیب برابر با ۹۹/۰ و %۷۶/۰ بودند (شکل ۴-۱۰، d). MAE مدل دو متغیره برای نوع شیمیایی مخلوط برابر با %۵۱/۰ می­باشد (شکل ۴-۱۰، e). همچنین MAE مدل توصیفی برای مخلوط سه تایی سویای کاملاً هیدروژنه، آفتابگردان و روغن کلزا، اینتراستریفیه با روش­های آنزیمی یا شیمیایی، به ترتیب برابر با %۶۰/۰ و %۵۲/۰ بودند. (شکل ۴-۱۱، c، f). ضریب تعیین بالا و میانگین خطای مطلق کمتر مخلوط­های دوتایی و سه تایی حاوی جزء پالم اولئین و یا سویای کاملاً هیدروژنه، اینتراستریفیه با هر دو روش آنزیمی یا شیمیایی نشان داد مدل SFC_f(T,SFA) توانایی بالایی در پیش بینی SFC تمامی مخلوط­های مذکور دارد.

شکل ۴-۱۰: اعتبارسنجی مدل SFC_f(T,SFA): نشانگرها و خطوط به ترتیب SFC آزمایشی و پیش بینی شده مخلوط­های اینتراستریفیه شده آنزیمی a: سه تایی پالم اولئین/کلزا/آفتابگردان، b: دوتایی پالم اولئین/کانولا، c: سه تایی سویای کاملاً هیدروژنه/ کلزا/آفتابگردان، d: دوتایی کانولا/سویای کاملاً هیدروژنه را نشان می­دهد (فرمانی و همکاران، ۲۰۰۶، فرمانی و همکاران، ۲۰۰۷ و فرمانی و همکاران، ۲۰۰۹).
شکل ۴-۱۱: اعتبارسنجی مدل SFC_f(T,SFA): نشانگرها و خطوط به ترتیب SFC آزمایشی و پیش بینی شده مخلوط­های اینتراستریفیه شده شیمیایی e: دو تایی کانولا/سویای کاملاً هیدروژنه، f: سه تایی سویای کاملاً هیدروژنه/ کلزا/آفتابگردان، g: دوتایی پالم اولئین/کانولا، h: سه تایی پالم/آفتابگردان/هسته پالم را نشان می­دهد (فرمانی و همکاران، ۲۰۰۶، فرمانی و همکاران، ۲۰۰۷ و نورلیدا و همکاران، ۲۰۰۲).
۴-۲-۲-۴٫ مدل سازی SMP به صورت تابعی از ساختار اسید چرب
تغییرات ساختار تری آسیل گلیسرولی بر اثر فرایند اینتراستریفیکاسیون، تغییرات نقطه ذوب را موجب می­ شود (ریبیرو و همکاران، a2009). با توجه به اینکه اینتراستریفیکاسیون جداگانه دو چربی مختلف با داشتن ساختار TAG مختلف، اما ساختار اسید چرب یکسان به ساختار TAG مشابه و در نتیجه به خصوصیات فیزیکی مشابهی منتهی می­ شود (فرمانی، ۱۳۹۳)، بنابراین بررسی روابط ریاضی بین اسیدهای چرب سازنده تری آسیل گلیسرول در­ مخلوط­های اینتراستریفیه و نقطه ذوب آنها، منطقی و کاربردی به نظر می­رسد. همانطور که در جدول (۴-۴) نشان داده شده است در سطح معنی داری کمتر از %۰۱/۰ ارتباط مثبت و قوی بین اسیدهای چرب اشباع نظیر پالمتیک و استئاریک اسید (۹۳/۰r>) و ارتباط منفی و قوی بین اسیدهای چرب غیر اشباع نظیر اولئیک، لینولئیک و لینولنیک اسید وجود دارد. (۹۵/۰r>).
در تحقیق حاضر، علاوه بر تعیین مقدار SMP از طریق محاسبه نقطه عطف منحنی­های SFC_f(T) که قبلاً بطور کامل شرح داده شده است، از دیگر مدل­های رگرسیونی جهت پیش بینی مقادیر نقطه ذوب لغزشی مخلوط­های دوتایی FHPO و SBO، اینتراستریفیه به روش آنزیمی، استفاده شده است. در تعیین بهترین مدل پیش بینی کننده SMP مخلوط­های اینتراستریفیه شده FHPO و SBO به صورت تابعی از اسیدهای چرب، همانطور که در مدل سازی SFC نیز ذکر شد، از رگرسیون خطی چندگانه جهت بررسی تأثیر همزمان اسیدهای چرب سازنده مخلوط­ها بر روی متغیر پاسخ استفاده شد. مدل­های رگرسیونی خطی چندگانه به صورت تابعی از اسیدهای چرب سازنده مخلوط­های اینتراستریفیه و یا کل اسیدهای چرب اشباع و کل اسیدهای چرب غیر اشباع ارائه و نیکوئی آنها مورد بررسی قرار گرفت (جدول (۴-۱۱)). به منظور گزینش بهترین مدل با کمترین خطا، علاوه بر مدل­های رگرسیونی خطی چندگانه، انواع مدل­های سیگموئیدی به صورت تابعی از SFA نیز ارائه و نیکوئی برازش آنها ارزیابی شدند (جدول (۴-۱۱)).
شکل (۴-۱۲) منحنی SMP را به صورت تابعی از SFA نشان می­دهد که همانند منحنی SFC_f(SFA) سیگموئیدی بوده و از مجانب پائین شروع و سرانجام به مجانب بالا می­رسد. بنابراین منحنی SMP_f(SFA) چربی­های اینتراستریفیه دوتایی FHPO و SBO می ­تواند با بهره گرفتن از انواع توابع سیگموئیدی مدل شود (جدول (۴-۱۱)).
در زمینه مطالعات مربوط به مدل سازی نقطه ذوب چربی­ها، فرمانی و همکاران (۲۰۰۷) تابع خطی­ای با ۹۹/۰<R² به منظور تعیین رابطه بین میزان کل اسیدهای چرب اشباع و نقطه ذوب لغزشی مخلوط­های سه تایی^[۲۱۵] سویای کاملاً هیدروژنه^[۲۱۶]، روغن کلزا^[۲۱۷] و آفتابگردان که به طریق آنزیمی اینتراستریفیه شده بود را گزارش کردند. فاسینا و همکاران (۲۰۰۸) با بهره گرفتن از داده ­های بدست آمده از اندازه گیری خصوصیات ذوبی و آنتالپی ذوب^[۲۱۸] ۱۲ روغن گیاهی توسط دستگاه گرماسنجی پویشی افتراقی، به رابطه خطی بین ویژگی­های ذوبی (شروع دمای ذوب، نقطه اوج دمای ذوب و آنتالپی ذوب) و اسیدهای چرب تک غیراشباعی و چند غیراشباعی با ۹۱/۰= R² دست یافتند. نتایج حاصل از تحقیقات آنها برخلاف نتایج بدست آمده از تحقیق حاضر، ارتباط ضعیفی را بین خصوصیات ذوبی و اسیدهای چرب اشباع (۲۷/۰= R²) گزارش کرد.
جدول ۴-۱۱: بررسی مدل­های رگرسیونی در تعیین مناسب ترین مدل SMP مخلوط­های اینتراستریفیه شده FHPO و SBO به صورت تابعی از ساختار اسید چرب

 

 

مدل­های پیشنهادی

 

شاخص­ های نیکوئی برازش مدل­ها

 

 

 

r

 

R²

 

SE

نمودار (۴-۱). نمودار فراوانی نمادها ۱۴۰
چکیده
ادبیات، از دیرباز به عنوان وسیله‏ای برای بیان احساسات، ادراکات و نظریه‏های فردی و جمعی مورد استفاده قرار می‏گرفته است. شاعران و نویسندگان از ادبیات و شعر برای بیان مضامین فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و … استفاده کرده و از این طریق ذهن مخاطب را با افکار و اندیشه‏های خویش آشنا می‏سازند. یکی از شاخه‏های ادبیات، ادبیات دفاع مقدس است که در سال‏های جنگ تحمیلی در ایران جلوه بیشتری پیدا نمود و شاعران به سرودن اشعاری با مضامین شهادت‏طلبی، میهن‏پرستی، ایثار و … پرداختند. برخی شاعران گیلان، که در حیطه‏ی ادبیات دفاع مقدس به فعالیت پرداختند، در آثار خود از یک سری نمادهای بومی و محلی که مخصوص این خطّه (گیلان) می‏باشد، به عنوان نمادهایی برای مبارزه، شهادت، شهیدان، وطن و … استفاده کردند. در این پژوهش بر آنیم تا آثاری از «بهمن صالحی»، «غلامرضا رحمدل» و «عبدالرضا رضایی‏نیا»، سه شاعر گیلانی دفاع مقدس را که در سروده‏های خود از نمادهای بومی و محلی استفاده کرده‏اند، را مورد تحلیل و بررسی قرار داده و هدف شاعر از به‏کار گیری این نمادها را به دست آوریم. در این پایان‏ نامه به این نتیجه‏رسیدیم که نمادهایی مشترک شاعران چون «میرزا»، «جنگل»، «رنگ سبز» و … به عنوان نمادهایی بومی و محلی در اشعار این شاعران به چشم می‏خورد که واژه «میرزا» و «جنگلی»، بیشترین بسامد را در بین سایر نمادها برخوردار است.

کلیدواژه‏ها: نماد، ادبیات بومی، ادبیات دفاع مقدس، گیلان.
فصل اول
کلیات تحقیق
۱ کلیات تحقیق
۱-۱مقدمه
نماد، یکی از قسمت‏های مهم در ادبیات محسوب می‏شود که شاعران از اشخاص، اشیاء، لغات و … به عنوان شاخصی برای بیان مطلب یا موضوعی استفاده می‏کنند، به طوری که خواننده با مواجه شدن با نماد، از ظاهر کلمات به مفهومی که ماورای آن است دست می‏یابد.
نمادها، دارای انواع مختلفی هستند، مانند نمادهای اسطوره‏ای که مربوط به یک ملت و قوم هستند، در ایران رستم، سهراب، سیاوش، ققنوس، هما و … هر یک نمادی از شجاعت، مظلومیت، پاکی، سعادت، بلندی و … می‏باشند. نمادهای استعاری، مانند روباه که نماد انسان‌های حیله‌گر و شیر که نماد انسان‌های شجاع است. نمادهای دینی و مذهبی، مانند صلیب که نماد مسیحیت، و اذان که نماد اسلام است. یکی از نمادهای مطرح شده در ادبیات، نمادهای بومی هستند که مربوط به یک خطّه یا یک اقلیم هستند، نمادهایی چون برنج در گیلان، لباس‏های بومی هر منطقه و … از این جمله‏اند. در این پژوهش در پی آنیم تا نمادهای بومی را در اشعار دفاع مقدس شاعران «بهمن صالحی»، «غلامرضا رحمدل» و «عبدالرضا رضایی‏نیا»، به دست آوریم و به این نتیجه برسیم که شاعران برای بیان مفهومی که در ذهن دارند از چه نمادهای بومی مربوط به منطقه گیلان استفاده نموده‏اند.
این پایان‏ نامه در پنج فصل، تهیه و تنظیم شده است. فصل اول به کلیات تحقیق اختصاص یافته و در آن مضامینی چون بیان مسأله، سوالات و فرضیه‏ها، اهمیت و ضرورت تحقیق، و … ذکر شده است.
فصل دوم به بنیاد نظری اختصاص دارد و در آن مفاهیمی چون، ادبیات، ادبیات پایداری، ادبیات دفاع مقدس،‏ نماد، انواع آن و … و در فصل سوم به معرفی شاعران و کتاب‏های بررسی شده در این پایان‏ نامه قید گردیده است. فصل چهارم به تحلیل اشعار و ارائه شواهدی از کتاب‏ها در مورد نمادهای بومی اختصاص یافته است. در این فصل، کتاب‏ها به ترتیب بررسی شده و در هر کتاب، به اختصار نمادهای بومی استخراج و شاهد مثال‏ها، ذکر گردیده‏اند.
روش ارجاع در این قسمت، به صورت (نام نویسنده کتاب، سال چاپ: شماره صفحه) می‏باشد. در فصل پنجم، به بیان نتیجه‏ و ارائه پیشنهاد پرداخته‏ام.
۱-۲بیان مسأله
شعر دفاع مقدس به خاطر دو ویژگی معناگرایی و تصویرگرایی نمادها، به آن توجه‏ی خاصی شده است و همین دو ویژگی مبهم و ادبی باعث شد تا نمادها در سازوکار شعر دفاع مقدس به شکل کارآمد مورد توجه قرار گیرند. در این میان شاعران گیلانی دفاع مقدس نیز با به کارگیری نمادهای بومی، تداعی‏های پر رمز و راز را در حوزه های تمثیلی با زمینه‏های فرهنگی، آیینی و تاریخی ایجاد نمودند که بسیار قابل توجه است. حوزه‏ی نمادین شعر دفاع مقدس، آنگاه که عناصر نمادین خود را از محیط پیرامون وام می گیرد به گسترش و تقویت هویت و معرفت می پردازد و کلام را از سطحی تک بُعدی و نازل به سطحی عالی ارتقا می‏دهد. در این میان استفاده از نمادهای آیینی تاریخی- بومی ضمن زاویه گیری مفهومی خاص، فرهنگ بومی را با ملّیت و دین پیوند می زند و به آن غنای بیشتری می بخشد. مطالعه مجموعه اشعار شاعران دفاع مقدس گیلان نکات ویژه ای را در تصاویر و زبان این قسم شعر نشان می دهند که احتمالا ناشی از رنگ و حس نمادهای بومی کاربرده‏ی این شاعران است:
«میرزا
سر بریده اش را برداشته بود.
با انبوه گیسوانش پریشان
- جنگلی
هو هو زنان در باد-
رستاخیز شورانگیز شهیدان؛
جمال جلیل جنگیان بر اسب هاشان در باران …» (رضایی نیا، ۱۳۹۱: ۹).
یا «توفنده و غرنده، غرنده و توفنده
با خشم «خزر» پویا/ با درد «ارس» زنده
می آمد و
می آمد و
می آمد و
می آمد
ملحق به مسیر او
پس نهر پرآکنده …» (صالحی، ۱۳۶۷: ۱۴۰).
یا: «ای چشمه های روشن پرواز
بر قله‏های معراج
بر بیکران سرخ شگفتن
ای رویش بلند صداهاتان
بر تافته ز جنگل گیلان
ایمانتان صلابت البرز
جنگل، حدیث عشق را تفسیر می کند» (رحمدل، ۱۳۷۲: ۱۵).
این نمادهای بومی در کنار نمادهای دینی، عرفانی و تاریخی اشعارشان را به شیوه‏ای شعر دفاع مقدس بر دو ارزش تکیه دارد: نخست دفاعی بودن و دیگر مقدس بودن آن است که این دو ارزش آن را از شعر جنگ و شعر مقاومت متمایز می‏کند.
۱-۳ سوالات تحقیق

 

1. 1. زمینه پیدایش نماد و از جمله نمادهای بومی در شعر دفاع مقدس چیست؟

 

1. 1. نمادهای شعر دفاع مقدس شاعران گیلانی بیشتر در کدام قلمرو معانی مشاهده می شوند؟

 

1. 1. کدام ضرورت باعث استفاده‏ی شاعران از نمادها می شود؟

 

۱-۴ اهمیت و ضرورت تحقیق
با توجه به موضوع پایان نامه که به اشعار شاعران گیلان در حوزه ی نمادهای بومی می‏پردازد، تحقیق قابل توجهی صورت یافته است و این تحقیق می‏تواند آغازی برای این راه باشد.
۱-۵ پیشینه‏ی تحقیق

 

فرضیه‌های تحقیق

فرضیه اصلی:
بین استراتژی تقسیم سود و کارایی شرکتهای قلمرو تحقیق رابطه وجود دارد
فرضیات فرعی:
۱٫بین بازده دارایی و استراتژی تقسیم سود رابطه وجود دارد
۲٫بین بازده سهام و استراتژی تقسیم سود رابطه وجود دارد
۳٫بین نسبت کیو توبین و استراتژی تقسیم سود رابطه وجود دارد
۴٫بین کارایی تحلیل پوششی داده ها و استراتژی تقسیم سود رابطه وجود دارد

قلمرو تحقیق

 

قلمرو زمانی

محدوده زمانی تحقیق، اطلاعات مالی مربوط به سالهای مالی ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۲ شرکتهای خودروسازی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.

قلمرو موضوعی

محدوده موضوعی تحقیق در زمینه حسابداری و حیطه کارایی مالی می باشد که به بررسی رابطه بین استراتژی تقسیم سود و کارایی مالی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌پردازد.

قلمرو مکانی

قلمرو مکانی تحقیق شامل شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد.

تعریف متغیرهای تحقیق

متغیرهای مستقل:
متغیرهای تحقیق حاضر در دو گروه مستقل و وابسته به قرار زیر می باشند.
متغیر مستقل: نسبت های استراتژی تقسیم سود
سیاست تقسیم و استراتژی های طراحی آن از جمله وظایف مدیریت مالی است که تاثیر قابل ملاحظه ای بر ساختار سرمایه شرکت و قیمت گذاری سهام آن دارد . تبیین نظری مبانی مرتبط با بحث، از موضوعات مورد نظر این مجموعه است که در تحقق اهداف استراتژیک مالی شرکت سودمند است
متغیر وابسته:کارایی مالی
کارآیی عبارت است ازنسبت بازده واقعی بدست آمده به بازدهی استاندارد و تعیین شده(مورد انتظار) یا نسبت مقدار کاری که انجام می‌شود به مقدار کاری که باید انجام شود. (مهام و دیگران، ۱۳۸۷)
از جمله مقیاس‌هایی که برای تعریف و ارزیابی بهره‌وری ارائه شده‌اند، مقیاس‌های کارآیی هستند. مقیاس‌های کارآیی، نهاده‌ها یا منابع یک سازمان را با کالاها و خدمات نهایی که تولید می‌شوند، مقایسه می‌کنند. کارآیی به نسبت کمیت خدمات و تولیدات ارائه شده به هزینه مالی یا نیروی کار که برای ارائه آنها لازم است اشاره دارد. با این حال این مقیاس و شیوه ‌اند‌ازه‌گیری بهره‌وری، میزان رضایت مشتری یا میزان دسترسی به هدف مطلوب را اندازه نمی‌گیرد. برای مثال مقیاس‌های کارآیی نسبت تعداد افراد درمان‌شده را به نفر ساعت کار پزشکان نشان می‌دهد؛ حال آنکه مقیاس‌های اثربخشی طوری طراحی شده‌اند که نشان ‌دهند؛ از کل بیماران تحت درمان چه تعداد در معالجه موفق بوده‌اند.‌

نخستین سابقه و مدارک مربوط به کارسنجی به سال ۱۷۶۰ م، بر می‌گردد؛ زمانی که یک فرانسوی به نام ژان برونه بررسی‌هایی در مورد عملیات انجام شده در ساخت سنجاق برای اصلاح فعل و انفعالات آن انجام می‌داد. حتی صد سال قبل از مدیریت علمی نیز صاحبان صنایع فرانسه و انگلیس برای تعیین استانداردهای عملکرد(کارآیی) و اصلاح فعل و انفعالات، از نوعی اندازه‌گیری کار استفاده می‌کردند. با شروع دوره نهضت مدیریت علمی در اوایل سالهای ۱۹۰۰ م، فردریک وینسل، تیلور، فرانک و لیلیان گیلبریث، به منظور افزایش کارآیی کارگران درباره تقسیم کار، بهبود شرایط کار و تعیین زمان استاندارد کار(سنجش کارآیی)، مطالعاتی را انجام دادند(مهام و دیگران، ۱۳۸۷)
متغیرهای تعیین کننده کارایی مالی عبارتند از:
الف)ستانده ها:
۱٫هزینه های سالانه
۲٫میزان حقوق پرداختی
۳٫میزان مالیات پرداختی
۴٫سایرپرداخت های سالانه
۵٫بازده سرمایه
ب)داده ها
۱٫میزان فروش
۲٫وام ها و تسیلات دریافتی
۳٫مقدار سهام فروخته شده
۴٫میزان سود سهام
۵٫حقوق صاحبان سهام
ومتغیرهای تعیین کننده استراتژی تقسیم سود عبارتند از:
۱٫سود هر سهم
۲٫نسبت قیمت به درآمد
۳٫نسبت پرداخت سودسهام
۴٫نسبت قیمت به ارزش دفتری

ساختار پایان‌نامه

این تحقیق در پنج فصل ارائه شده است.

بکارگیری دانش: یکی از چالش های اصلی مرتبط با بکارگیری دانش این حقیقت است که دانش با استفاده کاربران فرایندهای کاری و تغییرات محیط سازمانی، تغییر کرده و تکامل می یابد. لذا تمامی نقش ها و ساختارهای سازمانی باید این تغییرات مداوم را مد نظر قرار داده و تأثیر محیط را بر آن نادیده نگیرند. از دیگر نکاتی که در بکارگیری دانش باید مد نظر قرار داد این است که در برخی مواقع دانشی که در دسترس کارکنان است، دانشی است که به اندازه لازم مرتبط با مسئله پیش روی سازمان نیست و باید همیشه بر این نکته تأکید داشت که دسترسی کارکنان به دانش به اندازه ای مهیّا باشد که زمینه را برای بکارگیری به موقع دانش فراهم کند.

منشاء چرخه حیات دانش: فرایند دانش در دانش تولید شده، مشوق مدیران به تصمیم گیری در جو آزاد سازمانی می گردد. چهارچوب چرخه حیات دانش قدرت سازمان دهی رابه مدیران در سازمان ها عطا می کند تا دانش را به توان در عمل تبدیل نماید. اما مرز دانش بدون فضای باز و آزادی اندیشه، از سطح افراد تجاوز نمی کند تا چه رسد به اینکه به عمل تبدیل شود. به عبارت ساده تر دانش در محدوده ای زندانی شده، به حالت رکود و ایستا در می آید و مدیریت آن نیز در خلاء شکل نمی گیرد (برگرن، ۱۳۸۵). چرخه حیات دانش یک چهارچوب ادراکی است که دقت مدیران دانش را در چرخه زندگی دانش توسعه داده، همراه با درک حیات دانش، چرخه یادگیری سازمانی را درک و تجربه می نماید و به مفهوم و نقش پردازش دانش و دانش مدیریت پی می برند. چرخه زندگی دانش از چرخه یادگیری دانش ناشی شده و به آن بازخورد می دهد، چرخه های یادگیری سازمان و حیات دانش هر دو پایه پردازش دانش بوده و زمینه آنها در روانشناسی انسانی خواه فردی و خواه جمعی فراهم شده است. این آلترناتیو از مبانی دانش مدیریت به عنوان فرایند و رشته مشخص محسوب می شود. چرخه یادگیری سازمانی سه
مرحله را از هم متمایر نموده، عمل، کشف و انتخاب را همراه با مفهوم، تفسیر فعالیت ها، نظارت و ارزشیابی به وسیله مدیران را در پی دارد.

۲-۱۱-۱۰- مدل استراتژی مدیریت دانش SECI^[47]

تولید دانش یک فرایند حلزونی متعامل بین دانش ضمنی و تصریحی است. تعاملات این دو نوع دانش منجر به تولید دانش جدید می شود. ترکیب این دو گروه درک چهار الگوی تبدیل دانش را ممکن می سازد. در ادامه ویژگی های چهار مرحله این فرایندهای تبدیل دانش را تشریح می کنیم. هر چهار شیوه تبدیل می تواند به عنوان فرایندهای متعالی شناخته شود. مدل SECI تنها یک طرح برای تولید دانش مطرح می کند و ایده خود تعالی را به طور کاملاً انتزاعی و مجرد بیان می کند. (Nonaka et al, 2000).
جدول۲- ۸ مدل SECI تعامل دانش نهفته و صریح

 

	به: دانش آشکار	به: دانش نهفته
از: دانش آشکار	ترکیب	درونی سازی
از : دانش نهفته	برون سازی	اجتماعی کردن

اجتماعی کردن^[۴۸]: اجتماعی کردن با اشتراک گذاشتن دانش ضمنی در بین افراد سرو کار دارد. اصطلاح اجتماعی کردن تأیید می کند که دانش ضمنی به واسطه فعالیت های مشترک مانند با هم بودن و در یک محیط زندگی کردن انتقال می یابد نه از طریق دستورالعمل های مکتوب یا شفاهی. سال های طولانی کارآموزی به نوآموز اجازه می دهد تا طریقه های دیگر فکر کردن و احساس کردن را درک کند. بنابر این دریک موقعیت خاص دانش ضمنی می تواند به اشتراک گذاشته شود. البته تنها در صورتی که فرد این آمادگی را در خودش ایجاد کند که دانش ضمنی را فرا بگیرد. به طور خلاصه خودتعالی، چارچوبی برای به اشتراک گذاشتن دانش ضمنی افراد است. در عمل، اجتماعی کردن کسب دانش از طریق مجاورت فیزیکی است. فرایند فراگیری دانش به طور زیاد از طریق تعامل مستقیم با مشتریان و تأمین کنندگان ایجاد و فراهم می شود. راه دیگر فراگیری دانش ضمنی رفتن در داخل سازمان است. اطلاعات در محل انجام کار در داخل سازمان قابل دست یابی است و آخرین اطلاعات قابل دسترسی در آنجا متمرکز می شود. انتشار دانش ضمنی یک خصوصیت دیگر اجتماعی کردن است. فرایند انتقال نظرات به همکاران و زیردستان به طور مستقیم موجب به اشتراک گذاشتن دانش افراد وایجاد یک مکان یا فضای مشترک می شود.
بیرونی کردن^[۴۹]، بیرونی کردن بیان دانش ضمنی و انتقال آن به شکل های قابل درک برای دیگران است. به اصطلاح افراد مرزهای درونی و بیرونی خود را گسترش می دهند. در حین فرایند بیرونی کردن، فرد خود را درگیر گروه می کند بنابر این عضو گروه می شود. مجموعه نظرات و تفکرات افراد با هم ترکیب و به نظرات و عقاید گروه می پیوندد، این شکل خود تعالی کلیدی در ادغام نظرات گروه و تبدیل د انش ضمنی به دانش تصریحی است. در عمل بیرونی کردن به دو طریق انجام می شود (زارعی، ۱۳۸۷).
روشن و شفاف کردن دانش ضمنی (که این تبدیل دانش ضمنی به دانش تصریحی است) با فنونی سر و کار دارد که بیان نظرات و یا تصورات فرد به صورت لغات و مفاهیم و زبان تمثیل (از قبیل استعاره ها و قیاس ها و…) کمک می کند.
عامل دوم با انتقال دانش ضمنی به مشتریان یا متخصصان به شکل هایی که به سهولت قابل درک باشد، سرو کار دارد. لازمه این عامل استدلال های مؤثر قیاسی و استقرایی می باشد.
ترکیب^{[۵۰]</ sup> ترکیب شامل تبدیل دانش تصریحی به شکل های پیچیده تری از این نوع دانش است. مباحث اصلی در ترکیب فرایندهای ارتباط، اشباع و سیستمی کردن دانش است. در عمل مرحله ترکیب بر سه فرایند استوار است (زارعی، ۱۳۸۷).
گرفتن و ادغام کردن دانش تصریحی جدید ضروری است. این شامل گردآوری دانش بیرونی شده مانند داده های عمومی از داخل یا بیرون سازمان و سپس ترکیب این داده ها است. انتشار دانش تصریحی بر اساس فرایند انتقال این شکل دانش به طور مستقیم به وسیله ارائه ها و جلسات است. در این جا دانش جدید بین اعضای سازمان پخش می شود. ویرایش یا فرایندی کردن دانش تصریحی قابلیت استفاده از آن را بالا می برد مانند اسناد و مدارکی از قبیل طرح ها، گزارشات و اطلاعات بازار.
درونی کردن[۵۱]، درونی سازی دانش در واقع تبدیل دانش تصریحی به دانش ضمنی سازمان است. در درونی سازی لازم است فرد دانش مربوط به خود را درون دانش سازمان تشخیص دهد و همچنین خودش را در یک کل گسترده تر دریابد. یادگیری از طریق انجام دادن، آموزش دیدن و تمرین کردن موجب می شود که افراد به قلمرو دانش گروه و تمام سازمان دست یابی داشته باشند. در عمل درونی سازی بر دو بعد تکیه دارد که عبارتند از: دانش تصریحی در فعالیت و عمل قرار گرفته است. بنابراین فرایند درونی سازی دانش عملی کردن مفاهیم و روش ها در مورد راهبردها، تکنیک ها، نوآوری و ترقی و پیشرفت است، برای مثال برنامه های آموزشی در سازمان های بزرگ به افراد جدید در درک خود سازمان شان به عنوان یک کل کمک می کند. با بهره گرفتن از تجربیات و شبیه سازی به عنوان عاملی برای شروع یادگیری و انجام فرایندها می‌توان به دانش تصریحی شکل بخشید. در یادگیری بدین‌طریق مفاهیم و روش‌های جدید در موقعیت‌های مجازی را می‌توان یاد گرفت. به طور خلاصه مدل SECI یک فرایند پویایی را توصیف می‌کند که در آن دانش ضمنی و تصریحی در حال مبادله و انتقال هستند. فضای مشترک یک مفاهیم استعاری را برای مدل SECI و تبدیل پویای دانش فراهم می‌کند. در درون این فضای مشترک زمان واقعی برای تولید دانش از طریق خود تعالی قابل دست یابی است.
تولید دانش و خصوصیات چهار نوع فضای مشترک: متناسب با چهار مرحله مدل SECI چهار نوع مکان وجود دارد. هر طبقه یک مکان خاص مناسب با هر چهار شیوه تبدیل توصیف می کند. این مکان ها جایگاه هایی برای مراحل مشخص چرخه حلزونی دانش است. هر مکان یک فرایند تبدیل ویژه ای را فراهم می­ کند و بدین وسیله فرایند تولید دانش را سریع تر می کند (زارعی، ۱۳۸۷).}

۲-۱۱-۱۱- استراتژی مدیریت دانش کدگذاری و شخصی­سازی (Hansen et al, 1999)

در استراتژی کدگذاری که بر کامپیوتر تمرکز دارد، دانش در پایگاه اطلاعاتی ذخیره و به رمز درآورده می شود تا افراد سازمان بتوانند در مواقع مورد نیاز به سرعت به این اطلاعات دسترسی پیدا کرده و آن را مورداستفاده قرار دهند.
در سالهای اخیر، شرکتها راه های بسیاری را برای کدگذاری یا به رمز درآوردن، ذخیره سازی و استفاده مجدد از دانش توسعه داده­اند. یکی از این روشها، روش انتقال اطلاعات از فرد به مستندات است . در این روش، دانش از شخصی که در آن نقش داشته استخراج و سپس به منظور استفاده مجدد، مستقل از فرد ساخته می­ شود. این روش به
افراد مختلف امکان می­دهد بدون ارتباط با افرادی که به طور بنیادی در توسعه دانش موردنظر نقش داشته اند اطلاعات کدگذاری شده را جستجو و بازیافت کنند. استراتژی کدگذاری امکان دستیابی به استفاده مجدد از دانش را افزایش داده و بنابراین موجبات رشد تجارت را فراهم می کند. اما در مقابل، شرکتهای مشاوره­ای از قبیل گروه مشاوره­ای بوستون مکینزی بر استراتژی شخصی­سازی تاکید دارند. این شرکتها به موجب استراتژی دانش خود بر گفتگوی بین افراد تاکید دارند نه موضوعات دانش در پایگاه اطلاعاتی. دانشی که کدگذاری نشده و یا احتمال کدگذاری آن وجود ندارد در جلسات توفان فکری “Brain Storming"و مکالمات فرد با فرد مابین افراد ردوبدل می گردد. دراستراتژی شخصی سازی، مشاوران به طور دسته جمعی از طریق برگشت به مشکل و مورد توجه قراردادن آن به منظور یافتن راه حل، بینش عمیق­تری را نسبت به مشکل به دست می آورند. به طورخلاصه­، در این استراتژی دانش با افرادی که در توسعه آن نقش داشته گره خورده و افراد در ارتباط با یکدیگر از آن اطلاعات سهم می برند (Hansen et al, 1999).

۲-۱۲- جمع بندی

در این فصل مهمترین مسائل مرتبط با مدیریت دانش کارکنان و و مدلهای استراتژی مدیریت دانش بیان گردید. همچنین بخش اصلی این فصل را مرور جامع مدلهای مدیریت دانش تشکیل میدهد تا بتوان در فصول آتی، با بهره­ گیری از این مدلها به عنوان مدل مرجع، گردآوری و تحلیل داده ­ها را به انجام رسانیم. با توجه به مدلهای ذکر شده و برای جلوگیری از طولانی شدن پرسشنامه ANP در این پژوهش، در نهایت مدل SECI به عنوان مدل اصلی پژوهش انتخاب گردید تا یکی از استراتژیهای چهارگانه آن به عنوان استراتژی مدیریت دانش شهرداری تهران انتخاب گردد.

فصل سوّم روش­شناسی پژوهش

 

۳-۱- مقدمه

دستیابی به هدفهای علم یا شناخت علمی میسر نخواهد بود، مگر زمانی­که با روش­شناسی درست صورت پذیرد. به عبارت دیگر پژوهش از حیث روش است که اعتبار می­یابد نه موضوع پژوهش (سرمد و همکاران، ۱۳۸۰). متدولوژی هر پژوهش اساسی­ترین بخش آن پژوهش به شمار می­رود. چه بسا پژوهشات دامنه­دار و گسترده­ای که به علت اتخاذ متدولوژی نامناسب به نت
ایج قابل ملاحظه­ای دست نیافته­اند. در این فصل از پژوهش که در واقع زیربنای عملی پژوهش به شمار می­رود، به مواردی چون روش پژوهش، جامعه و نمونه آماری، ابزارهای گردآوری داده ­ها، پایایی و روایی ابزارها و تکنیک­های آماری مورد استفاده پرداخته خواهد شد تا بتوان با ساختاری مناسب، گردآوری و تحلیل داده ­ها را تحلیل نمود.

۳-۲- روش پژوهش

روش انجام این پژوهش از نظر ماهیت و اهداف به صورت کاربردی و از نظر شیوه انجام پژوهش به صورت تحلیلی – پیمایشی میباشد. هدف پژوهش های کاربردی توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص است. به عبارت دیگر، پژوهش های کاربردی به سمت کاربرد عملی دانش هدایت می­ شود. پژوهش کاربردی در جستجوی یک هدف علمی است و تأکید آن بر تأمین سعادت و رفاه توده مردم و بهبود محصول یا فرایند آزمون مفاهیم نظری در موقعیت­های مسائل واقعی است (خاکی، ۱۳۸۴) و از آنجایی که در این پژوهش در یک سازمان واقعی، عینی و زنده (پویا) صورت گرفته است و از نتایج آن می­توان به طور عملی استفاده کرد، یک پژوهش کاربردی می­باشد.
از سوی دیگر، روش پژوهش از لحاظ نحوه گردآوری داده ­ها نیز به انواع ذیل طبقه ­بندی می­شوند:
پژوهش های توصیفی که شامل؛ پژوهش های پیمایشی، تحلیلی، همبستگی و موردی و… می‌باشد.