بزرگترین مرکز جراحی لاپاراسکوپی در جنوب ایران
مرکز درمان چاقی در جنوب ایران
مرکز گردشگری درمانی
مرکز درمان از راه دور (تله مدیسین )
مرکز درمان شکاف کام در جنوب ایران
مرکز همیوپتی در جنوب کشور
مرکز درمان ناباروری وIVF  در جنوب ایران
مرکز گفتار درمانی و شنوایی سنجی
مرکزسلول های بنیادی  و ژن درمانی در جنوب ایران
مرکز ارتوپدی کودکان
مرکز جراحی پلاستیک و زیبائی
مرکز زنان وزایمان و اندوسکوپی زنان
مرکز زایمان فیزیولوژیک (زایمان در آب)
این مرکز همچنین دارای بخش های :
مراقبت های ویژه اطفال  (PICU)‌
مراقبت های ویژه نوزادان ( NICU )
اورژانس اطفال
درمانگاه تخصصی اطفال
جراحی اطفال
چشم اطفال
گوش و حلق و بینی
اورتوپدی اطفال
یورولوژی اطفال
نفرولوژی اطفال
پلاستیک اطفال
لاپاراسکوپی اطفال
جراحی پلاستیک و زیبائی
تست تعیین آلرژن و حساسیت ها
می باشد.
تصویر ۴-۴ : اتاق عمل در بیمارستان شیراز
منبع : خبرگزاری ایسنا
بخش اورژانس بیمارستان دارای قسمت های مختلف نظیر تزریقات و پانسمان، اتاق معاینه، اتاق عمل سرپایی و امکانات احیاء قلبی و ریوی ، نوارقلب و… بوده و به صورت ۲۴ ساعته آماده پذیرش بیماران می باشد.
بخش های پشتیبانی بیمارستان شامل :
درمانگاه های فوق تخصصی
آزمایشگاه
رادیولوژی
داروخانه
و….
آزمایشگاه بیمارستان شامل بخش های بانک خون، میکروب شناسی، پاتولوژی، سرولوژی و سایرتست های تشخیصی است که درطول ۲۴ ساعت آماده ارائه خدمات به بیماران بستری، سرپایی و اورژانس می باشد.
رادیولوژی بیمارستان جهت ارائه تمامی خدمات رادیولوژی، فلوروسکوپی، سونوگرافی های ساده و داپلراکوکاردیوگرافی و داپلر- فیتال اکو ازدستگاه های پیشرفته استفاده میکند.
این بیمارستان :
دارای  ۹ اتاق عمل فعال در کلیه رشته های تخصصی و فوق تخصصی بوده و با وجود پیشرفته ترین دستگاه ها امکان انجام اعمال جراحی بسیار مطلوبی را فراهم می کند.بخش های ویژه PICU و NICU با تجهیزات پیشرفته و باهمکاری پرسنل آموزش دیده ، مطلوبترین شرایط مناسبی را برای مراقبت ازبیماران فراهم می کنند.

بخش ویژه VIP با فوق تخصص های اورتوپدی اطفال، چشم اطفال ، گوش و حلق و بینی اطفال، نفرولوژی اطفال، پلاستیک اطفال وکاشت حلزون دارای امکانات و وسایل ویژه جهت رفاه حال بیماران و همراهان آنهاست.
۴-۸-۴ بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی اردیبهشت شیراز
بیمارستان اردیبهشت با همکاری و مشارکت اساتید و متخصصین برجسته علوم پزشکی شیراز در مساحتی در حدود ۲۲۰۰۰ متر مربع و ۱۰۰۰۰ متر مربع زیربنا و با ظرفیت ۱۰۰ تختخواب ساخته و در مرداد ماه سال ۱۳۸۲ مورد بهره برداری قرار گرفت. این بیمارستان در محیطی زیبا و مصفا در بلوار چمران شهر شیراز ساخته گردیده است . از ابتدای سال ۱۳۶۶ گروه پزشکی اردیبهشت در کنار هم گرد آمده و با نیت خدمت رسانی خالصانه در جهت معالجه و درمان مردم ، دست دوستی فشردند . این گروه که متشکل از سرشناس ترین اساتید و همکاران جامعه پزشکی است ، بنا را بر آن گزاردند تا با بهره گیری از آخرین دستاوردهای علمی و استانداردهای پزشکی جهان ، بیمارستانی مجهز با امکانات به روز و مطابق با آخرین تکنولوژی پیشرفته را جهت ارائه خدمات به مردم تأسیس نمایند .
تصویر ۴-۵ : بیمارستان اردیبهشت در شیراز
منبع : دانشکده علوم پزشکی
بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی اردیبهشت شیراز با مدیریتی مجرب و دقیق ، در کنار پرسنلی دلسوز و کار آزموده ، با یکصد تخت و مجهز به آخرین امکانات و تکنولوژی پیشرفته روز دارای بخش های تخصصی و فوق تخصصی زیر می باشد:
-          اورژانس شبانه روزی و اتفاقات
-          جراحی قلب باز

۰۰/۰

۴/۴۰۹

۴-۶-۳-رابطه خاک و تنوع زیستی و عناصر غذایی موجود در برگ پاییز

در جدول(پیوست۵) همبستگی خصوصیات شیمیایی و فیزیکی خاک در سطح اطمینان ۹۵ و ۹۹ درصد نشان داده شده است. فسفر با پتاسیم، چگالی ظاهری، درصد سنگلاخی هم­بستگی (۰۵/۰>p) نشان داد، پتاسیم با نیتروژن (۰۱/۰>p) و فسفر (۰۵/۰>p) رابطه مثبت و با C/N، درصد رطوبت، درصد آهک و pH رابطه منفی داشت. C/N با نیتروژن رابطه منفی (۰۱/۰>p)، و با درصد رطوبت، درصد کربن آلی (۰۱/۰>p) و درصد آهک (۰۵/۰>p) رابطه مثبت داشت. نیتروژن با فسفر، پتاسیم و درصد کربن آلی رابطه مثبت و با pH رابطه منفی داشت (۰۱/۰>p).
شاخص­ های تنوع زیستی به جز یکنواختی که در سطح اطمینان ۹۵ درصد با شاخص شانون همبستگی داشت، در سطح اطمینان ۹۹ درصد با هم همبستگی نشان دادند. خصوصیات خاک مانند درصد شن، سنگلاخی، چگالی ظاهری، میزان فسفر، پتاسیم و نیتروژن قابل جذب در سطح اطمینان ۹۵ یا ۹۹ درصد دارای هم بستگی مثبت با شاخص­ های تنوع زیستی بودند و فاکتورهای دیگر مانند اسیدیته، هدایت الکتریکی، درصد آهک دارای همبستگی منفی با شاخص­ های تنوع زیستی بودند. درصد رطوبت با شاخص­ های تنوع به جز شاخص غنا منهینگ همبستگی منفی داشت و درصد سیلت نیز با شاخص شانون همبستگی مثبت و با شاخص مارگالف و فی هم­بستگی منفی نشان داد. شاخص­ های غنا در سطح اطمینان ۹۵ درصد با فسفر برگ پاییز هم­بستگی مثبت نشان دادند. سطح تاج پوشش درخت و ارتفاع کل در سطح اطمینان ۹۵ درصد با شاخص غنا و تنوع رایطه منفی نشان دادند (پیوست۶).

۴-۶-۴-همبستگی خاک و عناصر غذایی برگ:

بین مقدار پتاسیم تابستان و بازجذب آن با مقدار نیتروژن تابستان، پتاسیم پاییز با پتاسیم تابستان و فسفر پاییز با فسفر تابستان در سطح اطمینان ۹۹ درصد همبستگی مثبت وجود داشت. بین بازجذب فسفر و پتاسیم و مقدار این عناصر در برگ پاییز همبستگی منفی وجود داشت. درصد رطوبت، آهک، سیلت، ذخیره کربن، C/N با عناصر پتاسیم تابستان و پاییز و نیترژن تابستان همبستگی منفی داشتند. چگالی ظاهری با بازجذب فسفر رابطه منفی نشان داد. مقدار پتاسیم خاک با مقدار آن در تابستان، پاییز و بازجذب فسفر رابطه مثبت داشت. مقدار نیتروژن با پتاسیم برگ تابستانه و بازجذب فسفر رابطه مثبت نشان داد. مقدار فسفر رابطه مثبت با پتاسیم برگ تابستان و پاییز نشان داد. درصد کربن آلی با بازجذب فسفر و پتاسیم درسطح اطمینان ۹۹ درصد همبستگی مثبت نشان داد (پیوست۷).

۴-۷- ارزیابی گونه­ های مورد مطالعه با بهره گرفتن از فرایند سلسه مراتبی (AHP)

گونه­ های مورد مطالعه براساس پنج معیار مهم و مورد توجه در جنگل­کاری در منطقه مورد مطالعه (میانگین خصوصیات رویشی (درصد زنده­مانی، درصد تاج پوشش و درصد سلامت)، میانگین شاخص­ های تنوع زیستی (شاخص تنوع فی، یکنواختی و غنا منهینک)، میانگین عناصر اصلی خاک (N, P, K)، ترسیب کربن خاک و بازجذب عناصر اصلی (N, P, K) مورد ارزیابی قرار گرفتند. بیشترین وزن معیارها مربوط به خصوصیات رویشی و کمترین آن مربوط به بازجذب بود (شکل ۴-۴). بیشترین وزن نسبی خصوصیات رویشی مربوط به گونه کاج بروسیا و کمترین آن مربوط به گونه ون بود (شکل ۴-۵). بیشترین وزن نسبی تنوع زیستی در گونه ون و کمترین آن در گونه سرو نقره­ای و سه گونه دیگر وزن نسبی برابر داشتند(شکل ۴-۶). بیشترین وزن نسبی عناصر اصلی خاک در گونه زیتون و کمترین آن در گونه سرو نقره­ای بود (شکل ۴-۷). بیشترین وزن نسبی ترسیب کربن خاک در گونه سرو نقره­ای و کمترین آن در گونه زیتون بود (شکل ۴-۸). بیشترین وزن نسبی بازجذب در گونه ارغوان و کمترین آن در گونه کاج­بروسیا بود (شکل ۴-۹). در نهایت بیشترین وزن نهایی محاسبه شده برای گونه کاج­بروسیا و کمترین آن برای گونه ون بود (شکل ۴-۱۰).

میزان ناسازگاری= ۰۸/۰
شکل۴-۴- وزن معیارها بر پایه روش میانگین حسابی

 میزان ناسازگاری= ۰۰/۰

شکل۴-۵- وزن نسبی توده­ها مورد مطالعه از نظر خصوصیات رویشی

میزان ناسازگاری= ۰۰/۰

شکل۴-۶- وزن نسبی توده­ها مورد مطالعه از نظر تنوع زیستی

میزان ناسازگاری=۰۰/۰

شکل۴-۷- وزن نسبی توده­ها مورد مطالعه از نظر عناصر اصلی خاک

 میزان ناسازگاری= ۰۰/۰

شکل۴-۸- وزن نسبی توده­ها مورد مطالعه از نظر ترسیب کربن خاک

میزان ناسازگاری=۰۱/۰

شکل۴-۹- وزن نسبی توده­ها مورد مطالعه از نظر بازجذب عناصر اصلی

ناسازگاری = ۰۴/۰

شکل۴-۱۰۰- وزن نهایی توده­های مورد بررسی در ارتباط با معیارهای پنج گانه

فصل پنجم

بحث و نتیجه ­گیری

۵- بحث

۵-۱- بررسی رویش گونه­ های مورد مطالعه

گیاهان معمولا از طریق کاهش رشد و تغییر تخصیص مواد برای به حداقل رساندن محدودیت رشد ناشی از هر عاملی و نسبت به شرایط نامساعد واکنش نشان می­دهد و می­توان گفت برای پیشگویی واکنش گیاه به محیط، رشد مهم­ترین فرآیندیست که باید مورد توجه قرار گیرد. بنابراین باید برای تصمیم ­گیری از وضعیت گونه­ ها به سازگاری آن­ها نیز توجه گردد (کوچکی و همکاران، ۱۳۸۴)، از طرفی ارزیابی جنگل­کاری­های انجام شده نقش مهمی در افزایش کمیت و کیفیت جنگل­کاری در آینده دارد. هدف از بررسی رویش معرفی بهترین گونه از نظر سازگاری جهت جنگل­کاری در مناطق مشابه می­باشد، با توجه به کوچک بودن سطح مورد بررسی و برای تصمیم ­گیری بهتر اقدام به انجام آمار­برداری صد در صد، که اطلاعات ارزشمندی در مورد شرایط کمی و کیفی توده­های موجود ارائه می­نماید شد.
میزان زیاد زنده­مانی نهال­ها، بیانگر شرایط مناسب منطقه مورد بررسی برای استقرار نهال­ها می­باشد. در واقع درصد زنده­مانی بیانگر بقا و پایداری گونه­ های جنگل­کاری شده در شرایط اکولوژی خاص منطقه جنگل­کاری می­باشد (فروزش سوتگوابری، ۱۳۸۸). پایین بودن درصد تلفات در سالهای اولیه را می­توان به عنوان یکی از شاخص­ های موفقیت یک جنگل­کاری در نظر گرفت. معمولاً بین ۱۰ تا ۲۵ درصد تلفات پذیرفتنی است (۱۹۶۰Fitz patrik,)، که افزایش تلفات در سالهای اولیه کاشت حاکی از عدم مدیریت صحیح در نقل و انتقال نهال­ها و روش کاشت صحیح یا عدم تناسب گونه با رویشگاه و در نهایت مراقبت­های حفاظتی پس از کاشت می­باشد. بنابراین درصد زنده­مانی و پراکنش قطری می ­تواند به عنوان یکی از شاخص­ های ارزیابی موفقیت جنگل­کاری در نظر گرفته شود (مسیب­نژاد و همکاران، ۱۳۸۶). در مطالعه حاضر گونه کاج بروسیا، ارغوان و سرو نقره­ای به ترتیب با ۸۰، ۷۸ و ۷۷ درصد، بیشترین وگونه زیتون و ون به ترتیب با ۷۳ و ۶۲ درصد، کمترین مقدار زنده­مانی را داشتند، این نتایج با نتایج امین­پور و همکاران (۱۳۸۶) که در آن گونه کاج سیا و سرو نقره­ای به ترتیب بیشترین زنده­مانی را داشتند هماهنگ است. عامل مهم دیگر در جنگل­کاری ضریب پایداری می­باشد، پورهاشمی (۱۳۷۶) با بررسی ضریب قد­کشیدگی درختان پارک چیتگر اظهار داشت که توده­هایی با ضریب قد­کشیدگی کمتر، استقامت بیشتری در برابر با افتادگی دارند و همین عامل سبب پایداری توده­های جنگلی با ضریب قد­کشیدگی کمتر می­ شود. ضریب قد­کشیدگی درختان به عواملی مانند نوع گونه، محل قرار گرفتن درختان در توده از نظر اشکوب و شرایط رویشگاهی و به ویژه به مقدار تراکم درختان در واحد سطح بستگی دارد. تراکم زیاد در توده جنگلی موجب می­ شود که در اثر رقابت نوری رشد ارتفاعی درختان بیشتر از رشد قطری باشد. با افزایش ارتفاع درختان، ضریب قدکشیدگی افزایش خواهد یافت (۲۰۰۱Debell et al.,). در مطالعه حاضر کاج بروسیا، سرو نقره­ای (دریک گروه) و زیتون به ترتیب با ضریب ناپایداری ۴/۵۱،۷/۵۴ و ۹/۶۴ وضعیت پایدار داشتند، اما گونه ون با ضریب ناپایداری ۹/۸۳ وضعیت ناپایداری داشت (تیری مشهدسر و همکاران، ۱۳۹۰). شادابی تاج و طول تاج سبز نیز بر رویش سالیانه درخت و پایداری درختان در برابر باد، آفات و امراض نقش بسیار مهمی دارد. تاج درختان علاوه بر تولید مواد غذایی مورد نیاز درخت از راه فتوسنتز، به دلیل کمک به عمل هرس طبیعی که در تولید و زراعت چوب بسیار مهم است اثر می­ گذارد و نقش مهمی در تولید تنه­ها با کیفیت مطلوب دارد (۱۹۹۶Takahashi,)، هرچند هدف از این جنگل­کاری تولید چوب نمی ­باشد ولی نتایج نشان داد که وضعیت تاج سوزنی­برگان بهتر از پهن­برگان است. از نظر عرض تاج به ترتیب گونه کاج بروسیا، سرو نقره­ای و پهن­برگان (در یک گروه) بیشترین عرض تاج را داشتند، از نظر خشکیدگی به ترتیب گونه ون، کاج بروسیا، سرو نقره­ای، ارغوان و زیتون بیشترین مقدار را داشتند که این مقدار (۱۳/۱۴ و ۶/۹ درصد) خشکیدگی به ترتیب برای کاج بروسیا و سرو نقره­ای (سوزنی­برگان) با توجه به همیشه سبز بودن آنها قابل توجیه می­باشد. با توجه به اهمیت موارد ذکر شده و درصد خشکیدگی، ارتفاع بدون شاخه و ارتفاع کل، سطح تاج پوشش و وضعیت سلامت متوجه می­شویم که سوزنی­برگان از تاج سبز بیشتر و سلامت بیشتری برخوردارند. ولی ون با بیشترین خشکیدگی و ارتفاع بدون شاخه بیشترین ناسالمی و آفت را داشت.
پهن­برگان در همه موارد اندازه ­گیری شده وضعیت بدتری از سوزنی­برگان داشتند (به جز درصد­زمانی ارغوان که بیشترین مقدار را بعد از کاج داشت). ارغوان از نظر خصوصیات کمی و کیفی اندازه ­گیری شده (با توجه به درختچه­ای بودن گونه مورد نظر قطر برابر سینه، ضریب ناپایداری، سطح مقطع اندازه­گیر ی نشد) از وضعیت بهتری برخوردار بود که این نتایج با نتایج.رضائی­پور و همکاران (۱۳۹۰) که ارغوان را به عنوان گونه ­ای موفق در منطق خشک و نیمه­خشک معرفی نمودند هم­خوانی دارد.
نتایج این تحقیق نشان دهنده عدم سازگاری زیتون و ون در منطقه مورد مطالعه می­باشد. نتایج حاصل از پژوهش حمزه پور و نگهدارصابر (۱۳۸۰) در استان فارس که گونه­ های زبان­گنجشک و سنجد درصد زنده­مانی و سازگاری خوبی داشتند با نتایج حاصل از این تحقیق که نشان دهنده عدم سازگاری گونه ون بود متناقض است، در مطالعه­ ای که مسیب­نژاد و همکاران (۱۳۸۶) برای ارزیابی وضعیت جنگل­کاری­های پهن­برگ بومی در شرق گیلان انجام دادند میزان زنده­مانی ون ۴/۵۱ درصد بود که با نتیجه این مطالعه مشابه است. در بررسی دیگر بر روی کشت خالص گونه ون، درصد زنده­مانی حدود ۹۲ درصد بدست آمده است که اختلاف زیادی با نتایج حاضر دارد (اسپهبدی و همکاران، ۱۳۸۲).

ـــــــــــــــــ، مطالعه حق دسترسی آزاد به اطلاعات و نقش آن در پیشبرد دموکراسی، رساله دکترای علوم ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، ۱۳۸۲ ش.
ــــــــــــــــ، آزادی اطلاعات و حق دسترسی در کشورهای آسیای مرکزی و غربی، دومین سمینار میان منطقه‌ای کشورهای آسیای مرکزی – غربی و جامعه‌ی اطلاعاتی، تهران، ۱۲ و ۱۱ شهریور، ۱۳۸۲ ش.
نمک دوست تهرانی، حسن، بررسی ویژگی‌های قوانین دسترسی آزادانه اطلاعات در کشورهای منتخب برای کمک یک الگوی ملی، موجود در سامانه اینترنتی: http: //www. mfoi. ir/b-main/article stext/Php?

ـــــــــــــــــ، آزادی اطلاعات و حق دسترسی، بنیان دموکراسی، مجله مجلس، سال دهم، شماره۴۲، ۱۳۸۵ش.
ــــــــــــــــ، حق دسترسی آزادانه به اطلاعات و دموکراسی، فصلنامه رسانه، سال پانزدهم، ش۵۹، پائیز۱۳۸۳ش.
نوین، پرویز، نظم عمومی در حقوق، مجله کانون وکلاء شماره ۱۹۹و ۱۹۸، سال ۱۳۸۶ ش.
ویژه، محمدرضا، طاهری، آزاده سادات، تحلیلی بر قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات در پرتوی اصول کلی حاکم بر دسترسی به اطلاعات، فصلنامه پژوهش حقوق، شماره۳۵، زمستان ۱۳۹۰ش.
ــــــــــــــ، حق دسترسی به اطلاعات محیط زیست، فصلنامه محیط، سال سی و دوم، شماره ۴، زمستان ۱۳۸۵ش.
یوسف پور، علی، تحقیق و تفحص مفهوم نظارت و جایگاه مجلس، نشریه مجلس و پژوهش، شماره ۱۷، سال ۱۳۷۴ ش.

د)مقالات انگلیسی و سایت ها

calling of an International confrence on freedom of Information (Resolutions Adopted by The General Assembly During Its first Session، No، ۵۹ (۱)، Retri July22، ۲۰۱۲، from، http//daceess- adds- ny- Un. Orgl
۳۲nd ordinary session of the African commission on Human and peoples Rights, 17 – ۲۳ october 2002, Banjul, The Gambia: Available at: http: umn. edu/ human/ expression freedom, html.
Agnes callamard, freedom of Expression and press freedom, availble at: http: // www. Article 19. Org /pdfs/ conferences/ human – security – speech. Pdf.
Alaadir , Roberts , Access to government information , The carter center Atlanta. 1999 , www. trancprancy. org
ARTICLE 19 (1999) . The publics Right to Know: principles on freedom of information legislation: Article 19
Article 61 of the poLand’ constitution,available at: http: //freedominfo. org/countries/poLand. htm
Bulgarian constitution, available at: http: // freedominfo. Org/ countries/ bulgaria. Htm.
calling of an international conference on freedom of information, un general Assembly Resolution No, A /res/59 (1) , 14 December 1946
Communigue,meating of common wealth Law ministers port of spain: 10 may 1999. Available at: http: // www. The common wealth. Org/ Templates/ In ternal. Asp?Node ID. 34773.
constitution of Romania,available at. http: //www. senat. or/ENGL EZA/constitution. htm
council of Europe convention on Access to official Documents ,No,205,Ret may 3 2014,from: http: www. conventions,coe. int/treaty/commun/cherchsig. asp?Nt=2058cm=8Df=3/05/2014d=ENG
Estonian constitution, available at: freedominfo. Org
Friedrich , carlo , constitutional Government and Democrasy , London , polity press , 1950 , p. 462
Global Trends on the Right to information; Asurvey of south ASIA center for policy Alterntives, commonwealth Human Right Initiative, Human Right commission of Pakistan, July 2001, p. 10.
Heather Brooke , op. cit. p. 130
hptt: //freedominfo. org/countries/finland/htm
http: // en. Wikipedia. Org / wiki)member- states – Common wealth – of – nations, http: // fa. Wikipedia. Org/ wiki %D8 %p8 17D8% AA %DH % D% A%8%
http: //www. its. bldrdoc. gov/projects/devglossary/information. html
http: //freedominfo. org/countries/moldova. htm
http: //freedominfo. org/countries/norvay. htm
http: //www. businessdictionary. com/definition/information. html
http: //www. freedominfo. org/countries/finLand. htm
http: //www. shci. ir/Act/compLaw/Infree full. asp
http: freedom. org/countries/Czech. htm
http: www. shci. ir/Act/compLaw/Infree/in freefull. asp
Hungary,freedom of information,available at: http: //freedominfo. org/countries/hungary. htm
International covenant on civil and political Right availablea at: http. // www. Ohchr. Org /english/ law/ pdf/ ccpr. Pdf.

1. 1. joan Britz To Know ar not to know: amoral reflection on information poverty journal of information science Vol 30 N0 1 206 t p. 199

Josserand,De Lesperit des droits et deleur relative. 2eed,paris,1939,n203,p. 275.
Mendel, Toby; freedom of information (A comparative legal survey) , paris: unesco. Second edition (2008)

1. 1. p. 333-334 Helen fenwick. Civil liberties and Human Right, Gaven diish publication, London. Third edition,2002

pettit , Philip , Republicanism , A Theory pf freedom and Government , oxford , oxford university press. 1997. part A
Report of special Repporteur, promation and promation and protection of the right to freedom of opinion and expression, un Doc , E/ N. 4/ 1998/ 40,28 JANUARY 1998. PART. 14. Availble at: http: // www. Unhchr. Ch/ Huridocda / Huridoca: 75342689 dc
Report of the special Rapporteur, promotion and protection of theright to fredom of opinion and expression, un Doc, E / CN. T / 200 / 63, 18 January 200, para, 42, Availbleat: http: unhchr. Ch/ Huridoca. Ns f/ 0/ 16583 a 84 b 3 ae 58025568 bd 004 e 80 / 0pen document
Report of the special Rapporteur,fromotion and protection of the Right to freedom of opinion and Expression,UNDOC. E/CN. 4/2000/63,18 January 2000,para. 43. Available at: http: //www. unhchr. ch / Huridocda / Huridocansr Testprame /1238 a 85 ba?open document.

اسانس حاصل از اندام هوایی گیاه لعل کوهستان به رنگ زرد و دارای بویی نافذ شبیه به بوی اسانس آویشن می‌باشد. اثرات مختلف دارویی عصاره و اسانس این گیاه بیشتر به کارواکرول و تیمول موجود این محصولات وابسته است. اثر ضد باکتریایی این ماده بیشتر به تغییر نفوذپذیری غشای سلولی باکتری است ولی نقش آن در تحریک ایمنی به خوبی مشخص نشده است(۱۹۹۹ ,., ۱۹۹۹; Ultee et al.Cosentino et al).
بطور کلی میکروارگانیسم ها بسته به اینکه چه ساختاری دارند، از نظر مقاوت یا حساسیت نسبت به یک اسانس خاص و یا اجزای آن با یکدیگر تفاوت دارند. باکتری های اسپوردار نسبت به سلولهای رویشی و باکتری های گرم منفی نسبت به باکتری های گرم مثبت نسبت به اسانس لعل کوهستان مقاوم ترند. اسانس لعل کوهستان برروی تعدادی از میکروارگانیسم ها اثر مهاری و تعدادی دیگر، اثر باکتری کشی دارد(محبوبی و همکاران، ۱۳۸۷).
۱-۴-۳٫ مواد موثره گیاهان دارویی مورد استفاده (بیوشیمی گیاهان)
مقدار ماده موثره در هر گیاه ناچیز بوده و کمتر از ۱% وزن خشک آن است. نوع و مقدار مواد موثره به گونه گیاه بستگی دارد. تاثیر آب و هوا و اقلیم بر میزان مواد موثره به اثبات رسیده است(عطایی عظیمی و همکاران، ۱۳۸۵).
بطور کلی در گیاهان دو گروه از مواد ساخته می‌شوند که شامل فرآورده ها ی اولیه و ثانویه می‌باشد. فرآورده های اولیه در همه گیاهان وجود داشته و برای زندگی گیاه ضروری می‌باشند و فرآورده های ثانویه حاصل فرایند های جانبی و حاشیه ای در گیاهان بوده و برای زندگی گیاه ضروری نیستنند.۴۰% داروهای دنیا از گیاهان ساخته می‌شوند.

۱-۴-۴٫ استخراج ترکیبات شیمیایی موجود در گیاه
الف. جمع آوری گیاه: جمع آوری انواع گیاهان یک منطقه نیازمند شناخت محل مورد نظر است و باید توسط افراد مجرب و ترجیحا” گیاه شناس انجام شود. بی توجهی و عدم دقت در جمع آوری ممکن است سبب آلودگی گیاه مورد نظر باگیاهان دیگر شود(ذکاء، ۱۳۶۴).
ب. خشک کردن: گیاهان جمع آوری شده باید در محلی مناسب و دور از نور خورشید خشک شده که باعث خارج شدن مقدار زیادی رطوبت آنها و با عث وقفه اثر آنزیمها، تغییرات شیمیایی، رشد میکروبی و قارچی گردیده و گیاه تا مدتها قابل نگهداری خواهد بود(مجتبایی و سمسار، ۱۳۴۷).
ج. آسیاب کردن: پودر گیاه توسط آسیاب الکتریکی تهیه شده و باید در مورد همه گیاهان از یک نوع صافی استفاد شود تا پودر یکسان و یک اندازه بدست آمده و آنرا را در کیسه های نایلونی جمع آوری می‌کنند(ذکاء، ۱۳۶۴).
د. استخراج مواد موثره: مهم ترین و اساسی ترین عاملی که باید در استخراج مواد متشکله گیاهان مورد توجه قرار گیرد حلال است که انتخاب آن با توجه به اندام مورد نظر گیاه و ماده مورد استخراج صورت می‌گیرد(سپه وند، ۱۳۸۷).
۱-۴-۵٫ روش های استخراج عصاره های گیاهی

1. 1. روش خیساندن: این روش قدیمی است که بوسیله آب یا حلال های مختلفی صورت می‌گیرد. در این روش گیاه مورد نظر را ابتدا به صورت گرد در آورده و در یک فلاسک ریخته و مدت ۲ تا ۴ روز ( بر حسب نوع گیاه) در محلی مناسب قرار داده و سپس صاف می‌نمایند. عمل خیساندن معمولاً برای آن دسته از دارو هایی بکار می‌رود که ساختمان سلولی کاملی نداشته و یا فاقد ساختمان سلولی می‌باشند.این کار معمولا” در حرارت تا ۲۰ درجه سانتی گراد انجام می‌گیرد(صمصام، ۱۳۷۱ ).

1. 1. روش پرکولاسیون:در این روش بافت های گیاهی مورد نظر را بصورت پودر در آورده و در ظرفی بنام پرکولاتور ریخته و عمل عصاره گیری را انجام می‌دهند(صمصام، ۱۳۷۱).

1. 1. روش هضم: در این روش همان روش خیساندن به اضافه کمی حرارت (۴۰ تا ۵۰ درجه سانتی گراد ) می‌باشد زمانی استفاده می‌شود که اولا” حرارت باعث خراب شدن مواد نشود، ثانیا” حرارت مداوم استخراج مواد را زیاد نمایند(سپه وند، ۱۳۸۷).

1. 1. دم کردن:امروزه دم کردن کاربرد چندانی ندارد. در این روش حلال مورد استفاده آب بوده و مشکل اصلی این روش هجوم باکتری ها و قارچ ها می‌باشد که باعث آلوده شدن عصاره و در نتیجه تغییر مواد متشکله گیاه می‌گردد(صمصام، ۱۳۷۱).

1. 1. جوشاندن: این روش نیز مانند دم کردن موارد استعمال چندانی در زمینه استخراج مواد متشکله گیاهان دارویی ندارد(سپه وند، ۱۳۸۷).

1. 1. عصاره الکلی: اکثر مواد موثر در گیاهان دارویی در الکل حل می‌شوند بخشهای خشک یا تازه گیاه را برای استخراج مواد موثر در الکل غوطه ور کرده که مواد استخراج شده با الکل از دو روش دیگر سالم تر است. با الکل می‌توان غلظتهای بالایی ازمواد موثره گیاه را استخراج و برای حدود یک سال نگه داشت(عطایی عظیمی و همکاران، ۱۳۸۵).

۱-۵٫ پارامترهای خون شناسی
۱-۵-۱٫ عناصر سلولی خون ماهیان
ماهیان برخلاف دوزیستان و مهره داران عالی تر مانند پستانداران در حفرات میانی استخوان هایشان بافت خونساز وجود ندارد. عمل خونسازی در ماهیان استخوانی عالی(تلئوست) بطور عمده در کلیه و طحال صورت می‌گیرد. بافت خونساز، در قسمت قدامی کلیه و در بافت همبند سراسر آن، به همراه بافت لنفوئیدی قرار دارد. سلول های بافت خونساز در مراحل مختلف بلوغ دیده می‌شوند و پیش ساز سلول های خونی می‌باشند و در مراحل مختلف رشد قابل مشاهده می‌با شند(Amin, 1992). عناصر سلولی موجود در خون ماهیان در گونه های مختلف متفاوت می‌باشد و شامل اریتروسیت‌ها^[۱۲]، لنفوسیت ها^[۱۳]، مونوسیت ها^[۱۴]، نوتروفیل ها^[۱۵]، هتروفیل ها^[۱۶]، بازوفیل ها^[۱۷]، ائوزینوفیل ها^[۱۸]، ترومبوسیت ها ^[۱۹]و سلول های نابالغ می‌شود و وظایفی همانند سلول های پستانداران بر عهده دارند. کلیه و طحال بافت‌های خونساز ماهی را تشکیل می‌دهند و همه سلول های خونی از این دو ارگان منشاء می‌گیرند. محل اولیه خون­سازی معمولاً در کلیه و محل ثانویه تولید آن طحال‌‌ می‌باشد. اگرچه در برخی گونه ها ممکن است طحال محل اولیه خون­سازی باشد. طحال همچنین محل تولید لنفوسیت ها نیز میباشد. محل تولید ترومبوسیت ها، مونوسیت ها، نوتروفیل ها، ائوزینوفیل ها و بازوفیل در بخش قدامی کلیه می‌باشد.
۱-۵-۱-۱٫ گلبول های سفید
تعداد گلبول های سفید خون ماهی در هر میلی متر مکعب خون در مقایسه با تعداد گلبول های قرمز خون ماهی در هر میلی متر مکعب کمتر بوده و دفاع بدن در مقابل میکروارگانیسم های بیماریزا را بر عهده دارند. شمارش کلی و تعیین درصد انواع گلبول های سفید کمک مهمی در تشخیص حالات فیزیولوژیک و پاتولوژیک حیوان می کند و انواع متعددی از گلبول های سفید شامل لنفوسیت ها، مونوسیت ها، نوتروفیل ها (هتروفیل ها)، بازوفیل ها و ائوزینوفیل ها در خون ماهی یافت می‌شود(ستاری، ۱۳۸۱).
۱-۵-۱-۱-۱٫ لنفوسیت ها
بررسی ها حاکی از وجود گروه های مختلف لنفوسیتی در ماهیان می‌باشد، ولی اینکه آیا گروه های مختلف لنفوسیت در اعضای دیگری(برخلاف تیموس و مغز استخوان پستانداران) تمایز و رشد می‌یابند نیاز به بررسی های بیشتری دارد(رسولی و عبدلی, ۱۳۸۴). یافته های جدید نشان می‌دهد که ماهیان استخوانی دارای دو نوع لنفوسیت B و T در تیموس می‌باشند.
شکل ۱-۴ لنفوسیت(*۴۰)
۱-۵-۱-۱-۲٫ نوتروفیل ها
نوتروفیل ها بیشترین گلبول های سفید چند هسته ای ماهیها را(بجز چند استثناء مانند ماهی بادکنکی) تشکیل می‌دهند(پوستی و صدیق مروستی، ۱۳۷۸). سلول های نوتروفیل در ماهیان استخوانی گرد تا کمی بیضی شکل با هسته غیر مرکزی می‌باشند. نوتروفیل های در ماهیان استخوانی سیتوپلاسم فراوان بدون رنگ، مایل به خاکستری یا کمی اسیدوفیلی دارا بوده و ممکن است حاوی گرانول های کوچک سیتوپلاسمی باشند. اختلافات درون گونه ای نیز در واکنش های سیتوشیمی نوتروفیل های ماهیان استخوانی مشاهده شده است(.(Thrall, 2004
شکل ۱-۵ نوتروفیل(*۴۰)
۱-۵-۱-۱-۳٫ ائوزینوفیل ها
در گسترش های خون ماهیان استخوانی به ندرت ائوزینوفیل گزارش شده است. در ماهی طلایی^[۲۰]، استورژن سفید^[۲۱] و گربه ماهی روگاهی^[۲۲] ائوزینوفیل‌ها گزارش گردیده است.(Thrall, 2004) ائوزینوفیل از نظر اندازه شبیه به نوتروفیل ها یا کمی کوچکتر می‌باشندet al., 2000) (Feldman ائوزینوفیل های کپور تقریبا ۵/۷ میکرومتر قطر دارند و دارای هسته غیر مرکزی تو رفته، سوسیسی شکل یا دولوبه می‌باشند.(Thrall, 2004) وظیفه ائوزینوفیل ها کشتن انگل و شرکت در فاگوسیتوز می‌باشدet al., 2000) .(Feldman
شکل ۱-۶ ائوزینوفیل(*۴۰)
۱-۵-۱-۱-۴٫ بازوفیل های ماهیان استخوانی
بازوفیل ها درخون محیطی ماهیان استخوانی نادر و کمیاب هستند و فقط در چند گونه گزارش گردیده‌اند(Thrall, 2004; Caod, 1991). در صورت مشاهده تعداد آنها خیلی کم بوده و در مجموع اطلاعات کمی در رابطه با وظایف و موفولوژی آنها در دست می‌باشد.
شکل ۱-۷ بازوفیل(*۴۰)
۱-۵-۱-۱-۵٫ مونوسیت ها
در بیشتر گونه های ماهیان استخوانی و غضروفی مونوسیت ها در خون محیطی گزارش شده و به مونوسیت های پرندگان و پستانداران شباهت دارند. هسته دارای اشکال مختلف کلیه ای شکل تا لوبوله می‌باشد و معمولاً کمتر از ۵۰ درصد حجم سیتوپلاسم را اشغال می‌کند((Thrall, 2004.
شکل ۱-۸ مونوسیت(*۴۰)
۱-۶٫ آئروموناس ها (Aeromonas spp.)
باکتریهای جنس آئروموناس در طبیعت، در داخل آب و خاک یافت می‌شوند. بیشتر این باکتریها ساپروفیت بوده و همه آنها می‌توانند در طیف وسیعی از تغییرات درجه حرارت بدن ماهی رشد کنند. هنگامی که دفاع بدن ماهیان کاهش می‌یابد، این موجودات، میزبان آئروموناس می‌شوند و مورد تهاجم این باکتری قرار می‌گیرند. نام «بیماری ناشی از آئرومونادهای متحرک» در سال ۱۹۷۴، برای این بیماری گزیده شد. با وجود این که این موجودات، پاتوژن اجباری نیستند، ولی به عنوان عوامل بیماریزای اصلی در بین ماهیان آب شیرین به حساب می‌آیند(ستاری، ۱۳۷۸).
تعدادی از آئروماناس ها به دلیل ایجاد مشکلاتی بزرگ در آبزی پروری کپور، مورد توجه هستند و اگر چه به عنوان عامل پاتوژن به شمار می‌روند ولی آنها همچنین بعنوان قسمتی از میکرو فلور طبیعی روده برای سلامتی ماهی می‌باشند(Karunasagar et al., 1993). ثانیاً استرس هم به عنوان عاملی که در شیوع بیماری ناشی از آئروموناس نقش دارد مورد توجه قرار می‌گیرد. آئروموناس هیدروفیلا بیشتر در آبهایی با سطح مواد آلی بالا نسبت به آبهای نسبتاً غیر آلوده حضور دارد(Jeney & Jeney, 1995). واکسیناسیون برای جلوگیری از رد آئروموناس ها انجام می‌گردد که هنوز نوع تجاری آن در دسترس نیست. آئروموناس هیدروفیلا یک گونه هتروژنوس است و آنتی ژن ها متغیری دارد از این رو استفاده از واکسن فوق العاده پیچِیده است(Jeney & Anderson, 1993).
۱-۷٫ پیشینه و تاریخچه تحقیق
به دلیل بومی بودن گیاه مرزه خوزستان Satureja khuzestanica و گیاه لعل کوهستان Oliveria decumbens تا کنون تحقیق و مطالعه ای درباره فرآورده های این دوگیاه بطور کلی در آبزیان در داخل و خارج از کشور انجام نشده است، لذا به بررسی مطالعاتی که اثرات این دو گیاه را بر سایر موجودات بررسی نموده اند، و یا اثر عصاره سایر گیاهان را بر ماهی مورد مطالعه قرا داده اند، اشاره می‌گردد.
۱-۷-۱٫ تحقیقات انجام گرفته در ایران

همزمان سازی: بسیاری از روشها فرض میکنند که گره ها همزمان شده اند تا با یکدیگر بیدار شده و دور جدیدی از زمانبندی را شروع کنند .روش های گوناگونی برای همزمان سازی گره های حسگر ارائه شده است[۳۶][۳۷].

مدلهای خرابی^[۱۵]: چگونگی خرابی گره ها فرض مهمی هم درباره گره ها و هم درباره محیطی که گره ها در آن بکار رفته اند ،میباشد. تمامی روشها در نظر میگیرند که هنگامیکه انرژی یک گره به اتمام میرسدآن گره خراب شده است. برخی روش های دیگر در نظر میگیرند که ممکن است گره ها پیش از آنکه انرژیشان به اتمام برسد خراب شوند .به عنوان مثال ممکن است حسگرها توسط تانکها در یک منطقه نظامی نابود شوند[۲۵].
پویایی حسگرها: در اکثر روشها در نظر گرفته میشود که حسگرها جابجایی ندارند ویا اینکه بطور مستقیم فرضی بیان نمیشود.در واقع اکثر مقالات به این بحث میپردازند که حسگرها در محیط واقعی جابجایی ندارند و یا جابجایی بسیار کمی دارند[۲۱].
اطلاعات مکانی: برخی از روشها در نظر میگیرند که حسگرها قادر هستند مکان جغرافیایی خودرا تعیین کنند.معمولا اطلاعات جغرافیایی برای تعیین اینکه چه مقدار از ناحیه تحت پوشش حسگر با همسایگانش همپوشانی دارد به کار میرود .اگر مکان به کار گیری حسگر ازقبل مشخص بوده و حسگر جابجایی نداشته باشد میتوان این اطلاعات را پیش از به کار اندازی درون حسگر برنامه ریزی کرد.درغیر اینصورت لازم است که گره ها به دستگاه موقعیت یاب جهانی مجهز باشند و یا یک الگوریتم مسیریابی را اجرا کنند[۴۴].
۱۰-اطلاعات فاصله: برخی از مقالات فرض میکنند که در یک ساختار خوشه ای گره ها قادر هستند که فاصله خود را از سرشاخه خود تعیین کنند .اطلاعات فاصله را میتوان از اطلاعات مکان گره ها استخراج نمود(ولی عکس این عمل ممکن نمیباشد.)به علاوه ممکن است بتوان فاصله را از قدرت سیگنال تخمین زد[۴۲].
۱-۶-۲ اهداف طراحی^[۱۶]
کاربردهای مختلف دارای نیاز مندیهای متفاوتی هستند، بنابراین شبکه های حسگر ممکن است در اهداف طراحی متفاوت باشند ویا اینکه اولویت اهداف آنها با یکدیگر فرق کند. بیشینه کردن طول عمر شبکه مسلما یکی از مهمترین اهداف طراحی در همه شبکه های حسگر است که قرار است برای مدت طولانی کار کنند. از سوی دیگر شبکه های حسگر برای انجام وظیفه ای مشخص مانند حس کردن محیط و انتقال داده به کار میروند بنابراین یک یا چند هدف کیفیت سرویس^[۱۷] مانند حفظ پوشش محیط ، نیز به همراه کمینه کردن مصرف انرژی در نظر گرفته میشوند.به علاوه طراحی ممکن است تعدادی هدف لایه بالا^[۱۸] ماننداستحکام^[۱۹]، مقیاس پذیری^[۲۰] و یا سادگی^[۲۱] داشته باشد. دستیابی به یک هدف ممکن است برروی یک هدف دیگر تاثیر بگذارد .بنابراین لازم است که رابطه بین این اهداف مورد مطالعه قرار بگیرد.
بیشینه کردن عمر شبکه: عمر شبکه بصورتهای مختلفی تعریف شده است و هر روش کارا در مصرف انرژی نوع خاصی از عمر شبکه رابیشینه میکند.[۲۱][۳۱] [۴۲] [۴۵] در ساده ترین حالت ،شبکه زنده در نظر گرفته میشود در صورتیکه یکی از حسگرها زنده باشند. عمر شبکه ممکن است بدین صورت تعریف شود که تازمانیکه درصد گره های فعال در یک شبکه از یک آستانه پایینتر است (مثلا۹۰%) شبکه زنده است. نوع دیگری از تعریف عمر شبکه به این صورت است که یک معیار کیفیت سرویس در نظر گرفته شود. به عنوان مثال تا زمانیکه پوشش ناحیه (یا اتصال،در صد انتقال داده و…) از یک حد بالاتر است شبکه فعال تعریف میشود.
پوشش حسگرها: از آنجا که حس کردن محیط وظیفه اصلی شبکه حسگر است فراهم آوردن پوشش برروی ناحیه مورد نظر یک معیار کیفیت مهم است.اگر تمامی نقاط در ناحیه مورد نظر تحت پوشش شبکه باشند گفته میشودکه شبکه پوشش۱- لایه ای^[۲۲] دارد .در صورتیکه هر نقطه حداقل توسط k حسگر پوشانده شود به آن پوشش –Kلایه ای^[۲۳] گفته میشود(پوشش ۱-لایه ای نوع خاصی از پوشش –Kلایه ای است.) یک شبکه حسگر همچنین ممکن است که پوشش ۱- لایه ای یا –K لایه ای جزئی^[۲۴] داشته باشد.گاهی ارائه تضمین قطعی با پیش فرضهای داده شده ممکن نمیباشد بنابراین برخی روشها ، پوشش حدی هنگامیکه تعدادگره ها به سمت بی نهایت میرود ارائه میکنند[۲۵] [۱۸].
اتصال شبکه:در صورتیکه داده های حسی^[۲۵] نیاز داشته باشند تا با چند گام^[۲۶] به ایستگاه پایه برسند حفظ اتصال بین گره ها اهمیت بسیاری پیدا میکند .برخی از روشها حتی سعی میکنند که شبکه را طوری پیکربندی کنند که درجه ای از اتصال^[۲۷] که مورد نیاز کاربرد است رافراهم کنند.مشابه پوشش حسگرها، اتصال آنها هم میتواند حدی در نظر گرفته شودبه این صورت که هنگامیکه تعدادگره ها به سمت بی نهایت حرکت کند شبکه حتما متصل خواهد بود.[۲۳]
نرخ انتقال داده:بالابودن نرخ انتقال داده معیار کیفیت سرویس دیگری برای برخی از کاربردها میباشد.این مقدار میتواند بصورت درصد داده های انتقال داده شده از یک منبع به یک مقصد تعریف شود.این معیار هنگامیکه درون شبکه تجمیع صورت میگیرد مناسب نیست.
کیفیت پایش^[۲۸]:یک معیار ارائه شده برای کیفیت پایش در شبکه های حسگر طراحی شده ویژه ردگیری اهداف بصورت میانگین فاصله ای که یک هدف طی میکند پیش از اینکه توسط شبکه کشف شود ، تعریف میشود.به این صورت شبکه ای که بتواند در مدت زمان و فاصله کوتاهتری هدف را شناسایی کند دارای کیفیت پایش بهتری میباشد.کیفیت پایش تنها به پوشش گره ها بستگی ندارد بلکه به چینش جغرافیایی آنها نیز بستگی پیدا میکند.درصورتیکه شبکه در برخی از نقاط خوشه بندی شده باشد ممکن است که هدف فاصله زیادی را طی کند پیش از اینکه کشف شود.بنابراین ممکن است فاصله ای که هدف پیش از کشف شدن طی میکند بیشتر از شبکه حسگری با پوشش مشابه ولی خوشه بندی نشده و دارای توزیع یکنواخت تر باشد.
نهانکاری: برخی از کاربردها در شبکه های حسگر نیاز دارند که کار آنها قابل کشف نباشندویا احتمال کشف آنها بسیار پایین باشد.نهانکاری از طریق کاهش تعداد پیامهای کنترلی ممکن میباشد.پایین آوردن مدت زمان ارسال نیز به نهانکاری کمک میکند در صورتیکه گره ها تنها در دوره های خاص اجازه ارسال داشته باشند.[۴۵]
مصرف انرژی متعادل: برخی از روشها سعی میکنند که مصرف انرژی بین گره ها را متعادل کنند.یک استدلال رایج برای این کار این است که اگر انرژی برخی از گره ها زودتر از بقیه به اتمام برسد پوشش شبکه و یا اتصال آن ممکن است پیش از موعد از بین برود.یک استدلال مخالف به چگالی بالای گره تکیه میکند و میگوید که حتی اگر برخی از گره ها از بین بروند گره های جایگزین آنها موجود خواهد بود.
مقیاس پذیری:یک تعریف همه گیر برای مقیاس پذیری ارائه نشده است.ولی در اکثر شبکه های حسگر افزایش بصورت خطی ویا سریعتر هزینه محاسبات نسبت به افزایش تعداد همسایگان یک گره ناخوشایند است.از سوی دیگر اگر هر گره تنها وضعیت همسایگان فعال خود را نگهداری کند از آنجا که تعداد این گره ها کم است الگوریتم همچنان مقیاس پذیر در نظر گرفته میشود.
استحکا^[۲۹]م:استحکام ،توانایی شبکه در تحمل خرابی های پیش بینی نشده است.به عنوان مثال حسگرهای یک شبکه ممکن است توسط تانک ها یا بمب ها پیش از اتمام باتری آنها خراب شوند.یک روش مستحکم نمیتواند انتظار داشته باشدکه همه گره های خواب شبکه بیدار شوند.زیرا ممکن است تعدادی از این گره ها در مدت زمان خواب خود از کار افتاده باشند.بدیهی است که پیش فرضهای طراحان تا حد زیادی تعیین کننده استحکام برنامه میباشد.
سادگی:حسگرهای فعلی دارای حافظه محدودی برای ذخیره کردن برنامه ها هستند.مثلاMICA2 تنها ۸کیلوبایت فضای حافظه برای ذخیره برنامه دارند.به علاوه حسگرها دارای قدرت محاسباتی پایین میباشندو اشکال زدایی آنها دشوار میباشد.
۱-۶-۲-۱ رابطه بین اهداف طراحی
ازآنجا که بررسی رابطه همه موارد فوق ممکن نمیباشدبرخی از روابط مهمتر بین این اهداف طراحی بررسی میشوند.
هنگامیکه دامنه ارسال گره ها حداقل دوبرابر دامنه پوشش حسگرها باشد،پوششK- لایه ای منجر به اتصال K تایی میشود.[۲۳]
بالاتر بودن درجه اتصال معمولا باعث بالارفتن استحکام شبکه دربرابر خرابی ها میشودزیرا تعداداتصالاتی که باید قطع شوند تا اتصال شبکه از بین برودافزایش می یابد.
نرخ انتقال داده معمولا با بالا رفتن درجه اتصال افزایش پیدا میکند ولی در صورتیکه این درجه بسیار بالا باشدبرخورد بین بسته های ارسالی ممکن است این رابطه را برعکس کند.
بالاتر بودن میزان نهانکاری میتواند منجر به مصرف انرژی کمتر شود درصورتیکه نهانکاری از طریق پایین آوردن پیام های کنترلی انجام شود.
۱-۶-۳ حالتهای صرفه جویی در مصرف انرژی حسگر^[۳۰]
برای فهم بهتر روش های صرفه جویی در مصرف انرژی لازم است حالتهای مختلف ذخیره انرژی که توسط حسگر فراهم میشوند را بررسی کنیم.یکی از پیچیدگی ها در اینجا متفاوت بودن پشتیبانی حسگرهای مختلف از حالتهای صرفه جویی در مصرف انرژی میباشد و حتی اگر حسگرها دارای حالات صرفه جویی مشابهی باشند واژگان بکار رفته توسط مقالات مختلف برای آنها متفاوت میباشد.حالات رایج صرفه جویی در مصرف انرژی را در این قسمت بررسی خواهیم کرد:
◄ فعال:تمامی قسمتهای حسگر فعال میباشند.حسگر قادر است که داده های حسی را جمع آوری کرده ، پیام را دریافت کند و یا بفرستد ، داده ها و پیامها را پردازش کند و سایر انواع محاسبات را انجام دهد.این حالت معمولا فعال خوانده میشود و یک حالت صرفه جویی در مصرف انرژی نیست.
◄ واحد حسی ^[۳۱]فعال: حداقل یکی از واحدهای حسی و پردازنده فعال میباشند ولی واحد گیرنده و فرستنده خاموش میباشد.در این حالت حسگر قادر است داده های حسی را جمع آوری و پردازش کند ولی قادر به فرستادن یا دریافت پیام نمیباشد.
◄ واحد فرستنده فعال: دستگاه فرستنده و پردازشگر روشن هستند ولی واحد های حسی حسگر خاموش میباشند.دراین حالت حسگر قادر است پیام بفرستد،دریافت کند و پیامها را پردازش کند ولی قادر به حس کردن محیط نیست.
◄غیرفعال: پردازشگر حسگر خاموش میباشد ولی یک تایمر و یا یک مکانیسم راه اندازی دیگر برای فعالسازی حسگر را برعهده دارد.به این حالت ، حالت خواب گفته میشود.
باید توجه داشت که برخی از حسگرها حالات مختلف غیر فعال دارند که هرکدام مکانیزم به راه اندازی متفاوتی دارند .برای مثال حسگرهایAMPSµ دارای سه حالت خواب میباشد:دیده بانی^[۳۲]،مشاهد^[۳۳]ه و خواب عمیق^[۳۴].[۴۶] در هر سه مورد پردازشگر خاموش میباشد بنابراین حسگر قادر به پردازش داده های حسی ویا پیام ها نمیباشد.درحالت دیده بانی ، هم واحد حسی و هم واحد فرستنده فعال هستندتا پیامهای فعالسازی را دریافت کنند. در حالت مشاهده ، تنها واحد حسی فعال میباشد.تفاوت آنها با واحد حسی فعال در این است که در این حالت پردازشگر نیز خاموش میباشد.در حالت خواب عمیق نه واحد حسی فعال است نه واحد فرستنده.بنابراین حسگر برای بیدار شدن به تایمر داخلی خود تکیه میکند.اکثر انواع حسگرها دارای حالتی شبیه AMPSµ میباشند که این حالت در اکثر روش های صرفه جویی در مصرف انرژی مورد استفاده قرار میگیرد.طراحانAMPSµ روشی را برای استفاده از هر سه حالت صرفه جویی ارائه داده اند.
بیشترین مقدار صرفه جویی انرژی در حالت خواب عمیق صورت میگیرد زیرا واحدهای حسگر ، پردازش وفرستنده همگی خاموش هستند.فعالیت واحد فرستنده معمولا مصرف انرژی بیشتری نسبت به واحد حسی دارد ولی مصرف انرژی دستگاه فرستنده همچنین بستگی به الگو و فرکانس ارتباط دارد.
تقریبا تمامی روشها از حالت غیر فعال استفاده میکنند.برخی از روشها از دوحالت واحد حسی و واحد فرستنده فعال نیز استفاده میکنند.گاهی اوقات تعیین اینکه حسگر در کدامیک از حالات فوق به سر میبرد دشوار است.
۱-۷ روش های زمانبندی توزیع شده در شبکه های سلسله مراتبی
در شبکه های سلسله مراتبی مانند شبکه های خوشه بندی شده^[۳۵] ، حسگرها توسط مکانیزمی در خوشه هایی محلی دسته بندی میشوند.هر خوشه دارای یک سرخوشه^[۳۶] (سرگروه) است.سرخوشه ها ممکن است حسگرهایی با توانایی بالاتر حسی ویا… نسبت به سایر گره ها باشند یا نباشند.سرخوشه ها وظیفه ارتباط گره های درون خوشه خود با ایستگاه پایه را به عهده دارند.ارتباط سرخوشه ها با ایستگاه پایه ممکن است چندگامه و از طریق سرخوشه های دیگر باشد.در این قسمت به روش های زمانبندی بر پایه خوشه بندی میپردازیم:
در[۵۱] روش ^[۳۷]LEACH(خوشه بندی سلسله مراتبی انطباقی کم مصرف) برای خوشه بندی گره ها در شبکه های حسگر ارائه شده است. در این روش به صورت تصادفی نقش سرخوشه بین گره های مختلف تقسیم میگردد تا مصرف انرژی به صورت یکنواخت بین گره های مختلف تقسیم شود.درLEACH فعالیتها به دوره هایی تقسیم میشوند.از آنجایی که سرخوشه وظایف بیشتری به عهده دارد در هر دوره سرخوشه عوض میشود تا از خالی شدن سریع باتری سرخوشه ها جلوگیری شود.سر خوشه ها بصورت خود بر گزیده تعیین میشوند.برای صرفه جویی در مصرف انرژی حسگرهای غیر سرخوشه همگی مگر در هنگام فرستادن داده خاموش میشوند.
در مقاله ژورنال LEACH دو مورد بهبود داده شده است:
الگوریتم بهتری برای انتخاب سرخوشه ها ارائه شده است.
تعداد بهینه خوشه ها در شبکه تعیین شده است.
به این روشE-LEACH^[38] گفته میشود.
در[۵۲]و[۵۳] یک روش ساده برای انتخاب سرخوشه ها ارائه شده است.در این روش سرخوشه ها با احتمال P انتخاب میشوند. در این روش دونوع سرخوشه وجود دارد.سرخوشه های داوطلب و سرخوشه های اجباری. هرگره با احتمال P به صورت یک سرخوشه داوطلب درمی آید. این گره سپس این موضوع را با پیامی اعلان میکند که این اعلان تاKگام پیش میرود.هر گره غیر سر خوشه ای که این پیام را میشنود به صورت جزئی از این خوشه قرار می گیرد.هرگاه حسگری بعد از طی t دوره زمانی به عضویت هیچ
گروهی در نیامد به صورت اجباری به عنوان سرگروه تعیین می شود.در [۵۲]و [۵۳] مقدار بهینه احتمالP برای کمینه سازی مصرف انرژی در یک شبکه سلسله مراتبی h- لایه ای تعیین شده است.
در[۴۵] یک روش دیده بانی کم مصرف(ESS^[39]) که کارایی دیده بانی را در برابر مصرف انرژی با تنظیم حساسیت سیستم،دادوستد می کند. در این روش گره ها به صورت پویا به دو دسته نگهبان^[۴۰] و غیر نگهبان تقسیم می شوند.نگهبان ها مشابه سرخوشه ها به صورت محلی توسط حسگرها انتخاب می شوند.یک حسگر در صورتیکه ببیند که هیچ یک از همسایگانش به عنوان نگهبان تعیین نشده اند ،خود را به عنوان نگهبان انتخاب میکند و قصد خود را به همسایگانش اطلاع می دهد.یک تاخیر با مدت زمان تصادفی برای جلوگیری از برخورد اعلان ها هنگامی که تعدادی همسایه همزمان تصمیم می گیرند که نگهبان شوند استفاده می شود.گره های غیر نگهبان به صورت متناوب از حالت بیدار به حالت خاموش می روند و بالعکس.دو روش مختلف پیش فعال^[۴۱] و واکنشی برای تعین دوره های خواب و بیدار ارائه شده اند.
در[۴۲] یک روش زمانبندی خواب گره ها به نام زمانبندی فاصله خطی(LDS^[42]) برای شبکه های سلسله مراتبی خوشه بندی شده با چگالی بالا ارائه شده است.هدف،کاهش مصرف انرژی در عین حفظ پوشش کافی است. برای دستیابی به این هدف گره هایی که در فاصله بیشتری از سرخوشه قراردارند با احتمال بالاتری به خواب می روند.منطق این کار بر این نکته استوار است که گره ها قادرهستند در گامهایی دامنه ارسال خود را تغییر دهند و از آنجاکه برای ارسال به نقاط دورترانرژی بیشتری نیاز است،گره های دور از سرخوشه بیشتر به خواب می روندتا هزینه بالای ارسال آنها به سرخوشه جبران گردد.در این روش ساختار خوشه ها ایستا است و هنگامیکه سرخوشه ها انتخاب شوند دیگر تغییر نمیکنند.
در[۵۴] نویسندگان به گسترش روشLDS پرداخته اند و روش زمانبندی با مصرف انرژی متوازن(BS) را ارائه کرده اند. در این روش با توزیع متوازن وظایف فرستادن و حس کردن بین گره های غیرسرخوشه تلاش شده است که مصرف انرژی گره ها مستقل از فاصله آنها از سرخوشه باشد.نویسندگان یک تابع بااحتمال به خواب رفتن p(x) به دست آورده اندکه در آن مصرف انرژی گره مستقل از x یعنی فاصله آن از سرخوشه می باشد.
۱-۸روشهای زمانبندی توزیع شده در شبکه های غیر سلسله مراتبی
دراین بخش برخی از روش های زمانبندی راکه قابل استفاده در شبکه های غیر سلسله مراتبی میباشند بررسی میکنیم.
در [۱۸]روش زمانبندی تصادفی مستقل (^[۴۳]RIS) برای افزایش طول عمر شبکه در عین دستیابی به پوشش