۶- ضربه در چندلایه‎های کامپوزیتی
۶-۱- مقدمه
هر سازه‎ای در بازه عمر خود، چه در پروسه ساخت و چه در زمان سرویس‎دهی و تعمیرات، پدیده ضربه توسط یک جسم خارجی را تجربه می‎کند. بعنوان مثالی از ضربه حین سرویس می‎توان به سنگ‎ریزه‎ها و اجسام زائد و کوچکی که در زمان برخاستن و نشستن هواپیما از و بر باند پرواز با سرعت زیاد به سمت آن پرتاب می‎شود اشاره کرد. در هنگام ساخت و یا تعمیر و نگهداری نیز افتادن ابزارآلات روی سازه با سرعت پایین و جرم قابل توجه، می‎تواند بعنوان ضربه تلقی شود. سازه‎های چندلایه کامپوزیتی در مقابل آسیب ناشی از ضربه به مراتب از مشابه فلزی خود آسیب‎پذیرترند. در این سازه‎ها ضربه میتواند سرمنشأ آسیب‎های داخلی باشد که در بازرسی چشمی قابل تشخیص نیستند اما تحت بارگذاری‎های بعدی رشد کرده و استحکام سازه را بشدت کاهش می‎دهند. لذاست که بررسی تاثیر ضربه و تعیین معیارهایی جهت طراحی سازه تحت ضربه موضوعیت می‎یابد]۱۵[.
۶-۲- انواع ضربه
یکی از معیارهای دسته ‏بندی نیروهای وارده بر سازه‏های صنعتی و مکانیکی، سرعت اعمال و یا نرخ کرنش حاصل از اعمال آن نیروها به سازه مورد نظر است. چه اینکه مواد مختلف اعم از فلزات و پلیمرها و کامپوزیت‏ها پاسخ‏های متفاوتی در قبال این طیف گسترده‏ی بارگذاری با سرعت‏های مختلف از خود نشان می‏دهند. هرچند که محققان متعدد، حدود بالایی و پایینی مختلفی را برای محدوده‎های تقسیم‎بندی انواع سرعت برخورد در نظرگرفته‎اند اما این حدود برای کلاسه‎های مشابه، تقریبا از یک مرتبه‎اند. به عنوان مثال یکی از این دسته‎بندی‎ها بدین ترتیب است که:

: ضربه سرعت پائین^[۱۲۴] که بعنوان مثالی از آن می‏توان به افتادن ابزار روی سازه در کارگاه ساخت اشاره کرد.
: ضربه سرعت متوسط^[۱۲۵] که برخورد قطعات زاید پرتابی ناشی از حرکت هواپیما روی باند فرودگاه نمونه‏ای از آنست.
: ضربه بالستیک یا سرعت بالا^[۱۲۶] ناشی از برخورد اجسام کم‏وزنی همچون گلوله.
: ضربه با سرعت خیلی بالا^[۱۲۷]
یا به‎عنوان مثالی دیگر می‎توان به این دسته‎بندی اشاره کرد ]۳[:
: ضربه سرعت پائین
: ضربه سرعت متوسط
: ضربه بالستیک یا سرعت بالا
: ضربه با سرعت خیلی بالا
دلیل این کلاسه بندی این است که به موازات افزایش مقدار سرعت اولیه، انرژی انتقال یافته بین گلوله و هدف، اتلاف انرژی و میزان و مکانیزم های توسعه و رشد تخریب بشدت متفاوت از یکدیگر اند]۴۵[.
وقتی پرتابه به هدف ضربه می‎زند، در جسم هدف توزیع سه بعدی تنش اتفاق می‎افتد و در لحظه تماس، امواج فشاری، برشی و سطحی از نقطه تماس نشأت می گیرند و شروع به رشد می‎کنند. برای ضربه سرعت پایین تخریب قابل توجهی در مراحل اولیه ضربه رخ نمی دهد اما برای ضربات با سرعت های بالاتر امواج فشاری بازتاب شده از سطح پشتی جسم هدف می‎توانند با تولید تنش کششی موجب شکست در آن ناحیه شوند]۱۵[.
بررسی مساله ضربه و رشد و توسعه مکانیزم های متعدد شکست احتمالی ناشی از آن، مساله ای به غایت پیچیده است که پارامترهای مختلفی در آن نقش بازی می کنند. به عبارت دیگر پاسخ دینامیکی سازه به ضربه وارده متاثر از مولفه هایی همچون ویژگیهای مکانیکی ماتریس و فایبر، ضخامت کامپوزیت، سایز و شرایط مرزی پنل هدف، چگالی و ویژگیهای الاستیک و سرعت اولیه و شکل هندسی و زاویه برخورد پرتابه، نحوه چینش و لایه چینی، شرایط محیطی از لحاظ دما و رطوبت می باشد.
آزمایشات نشان داده که برای ضربه های سرعت پائین، انرژی جنبشی آستانه تخریب بشدت متاثر از ویژگیهای ماتریس است و مستقل از خصوصیات فایبر، لایه چینی و بافته بودن یا نبودن آنها می‏باشد (علت این امر، بالاتر بودن مدول فایبر نسبت به ماتریس است که در انرژی های پایین تر صلب تر از ماتریس رفتار می‎کنند)؛ اما برای ضربات با سرعت بالاتر، فایبر و ترتیب لایه چینی نیز اهمیت می‎یابد. لذاست که در انرژی های بالاتر با بهره گرفتن از فایبرهای با کرنش شکست بیشتر و تکنیک هایی همچون دوخت در جهت عمودی (در راستای ضخامت لایه چینی)، مقاومت کامپوزیتها را افزایش می دهند. البته دوختن نیز بدون عیب نیست و مثلا سوزنی که در جهت z به کار دوختن الیاف نگهدارنده عمودی مشغول است باعث تخریب الیاف قبلی می‎شود و یا اینکه فایبرهای صفحه ای بعلت رد شدن فایبر عمودی از موقعیت اولیه خود تغییر مکان می دهند و حجم هایی تماما حاوی رزین را بوجود می‏آورند که این امر خود به تمرکز تنش و کاهش مقاومت لامینیت می انجامد]۵۱[.
۶-۲-۱- ضربه سرعت پایین
اولین قدم در شناخت ماهیت مساله، استفاده از مدلهای ریاضی جهت پیش‎بینی نیروی وارده توسط پرتابه بر سازه در طول پروسه ضربه است. برای یافتن چگونگی تغییرات نیروی تماسی، این مدل بایستی حرکت سازه، حرکت پرتابه و تغییر فرم موضعی در محل برخورد را لحاظ کند. توصیف دقیق و جزئی آنچه در واقعیت در تماس بین پرتابه و سازه در طول ضربه رخ می‎دهد بسیار مشکل است و در آنالیز دینامیکی ضربه مدنظر قرار نمی‎گیرد. بجای آن، آنچه اهمیت می‎یابد قانون تماسی است که رابطه بین نیروی تماسی و میزان نفوذ را بازای حرکت پرتابه نسبت سازه هدف تعریف می‎کند. بخاطر نوع موادی که مورد استفاده‎اند، تاثیر نرخ کرنش بر قوانین تماس استاتیکی و دینامیکی قابل صرف‎نظر کردن است.
در بسیاری از مسائل ضربه با سرعت کم، مقداری تخریب در اطراف ناحیه ضربه حادث می‎شود اما بقدری نیست که بر پاسخ دینامیکی سازه تاثیر بگذارد. لذا آنالیز دینامیک ضربه سرعت پائین، درصدد مدل‎کردن تخریب و تاثیرات آن در طول پروسه ضربه نیست]۱۵[.
۶-۲-۲- ضربه سرعت بالا
همانگونه که پیشتر نیز گفته‎شد در لحظه برخورد، امواج فشاری در ناحیه برخورد ایجاد شده و در جهت ضخامت و همچنین در جهت عرضی درون صفحه‎ای منتشر می‎شوند. بدیهی است که چون بعد ضخامت نسبت به سایر ابعاد کمتر است، امواج این مسیر را سریعتر از مسیرهای دیگر می‎پیمایند و به انتهای ضخامت ورق می‎رسند. اما پس از رسیدن به انتها، در جهت عکس و بصورت امواج کششی منعکس شده و برمی‎گردند. اگر نسبت سرعت پرتابه به سرعت امواج فشاری که در طول ضخامت گسترش می‎یابند از کرنش شکست در آن جهت بزرگتر باشد، به آن ضربه، ضربه سرعت بالا اطلاق می‎شود]۱۵[.
ضربه بالستیک عموما در ضربه یک گلوله با جرم کم و سرعت بالا که توسط یک منبع به سمت سازه هدف شلیک یا پرتاب می شود موضوعیت می‎یابد. از آنجایی که این پدیده در سرعت بالا اتفاق می‎افتد می‎توان انتظار داشت تاثیراتی که که بر روی جسم هدف میگذارد محدود به همان ناحیه تماس و ضربه باشد. ضربات سرعت بالا قدرت تخریبی زیادی دارند و لذا در مورد آنها، بررسی آسیب‎های جدی وارد شده به سازه حساسیت فراوانی می‎یابد.
در طول پروسه ضربه بالستیک انتقال انرژی از گلوله به جسم هدف صورت می گیرد که بسته به جنس هدف و پارامترهای پرتابه، حالت های زیر محتمل است:
پرتابه جسم هدف را سوراخ کرده و با یک سرعت مشخص از آن خارج می‎شود^[۱۲۸] که این امر بدین معناست که انرژی اولیه پرتابه بیشتر از انرژی‎ای بوده که در طول پروسه ضربه به شکل های دیگر انتقال یافته است. در این حالت محاسبه سرعت باقیمانده خروجی، از آنجا که می تواند موجبات آسیب رسانی به سازه‎ها یا انسان‎های مجاور را فراهم کند، اهمیت می‎یابد.
پرتابه فقط تا قسمتی از ضخامت جسم هدف نفوذ کرده اما آن را بصورت کامل سوراخ نمی‎کند^[۱۲۹] و این در حالتی اتفاق می‎افتد که انرژی اولیه آن کمتر از انرژی جذب شده در طول مسیر ضربه باشد. که البته بسته به ویژگیهای جسم هدف این گلوله می‎تواند در سازه بماند یا اینکه در خلاف مسیر ورودش، به خارج پرتاب شود.
و یا اینکه کل انرژی اولیه پرتابه در طول مسیر حرکت آن بعد از ضربه گرفته شده و پرتابه با سرعت صفر، کامپوزیت را ترک می‎کند که در این حالت آن سرعت اولیه‎ای را که به سرعت صفر خروجی منتج شده، سرعت حد بالستیک می‎نامند.
برای درک بهتر پدیده ضربه بالستیک بر روی کامپوزیت‎ها مکانیزم‎های جذب انرژی و تخریب متعددی بایستی به درستی فهمیده و مورد بررسی قرار گیرند. مکانیزم‎های محتمل جذب انرژی عبارتند از: تغییر فرم الیاف، شکست الیاف، لایه لایه شدن، شکست ماتریس و اصطکاک مابین پرتابه و جسم هدف. حال بسته به مواد مختلف مثل کربن، گلاس یا کولار یک یا چندتا از این مکانیزم‎ها می‎توانند حاضر و غالب باشند]۵۳[.
در این میان، لایه لایه شدن که جدایش لایه های مجاور یکدیگر است بخاطر اثر کاهشی که بر استحکام کامپوزیت دارد، بسیار مورد توجه می‎باشد. مطالعات تجربی نشان داده که این پدیده در سطوح داخلی چندلایه ها و بین لایه های مجاور باهم که جهت‎گیری مختلفی از لحاظ زاویه فایبرهایشان دارند رخ می‎دهد. تعیین میزان انرژی جنبشی آستانه تخریب و لایه لایه شدن بسیار مشکل است و بجای آن گاهی نیروی تماسی بحرانی آستانه تخریب در نظر گرفته می‎شود.
اما بعد از وقوع ضربه، شکست ماتریس در الگوهای بسیار نامنظم رخ می‎دهد که مقدمه‎ای بر لایه لایه شدن و نهایتا تخریب است. در بررسی ها دوگونه شکست ماتریس مشاهده شده که در صفحات نازک، ترک عمودی ناشی از رسیدن تنش نرمال صفحه‎ای به مقدار ماکزیمم و در صفحات ضخیم، ترک برشی بخاطر رسیدن تنش برشی عرضی به ماکزیمم میزان خود اتفاق می‎افتند.
در کامپوزیت های ضخیم تر، شکست ماتریس از نزدیکترین لایه تحت ضربه شروع می‎شود چون در آنجا تنش تماسی بسیار بالا و موضعی وجود دارد و توسعه تخریب بصورت درختی از لایه‎های اول به سمت لایه های پایین تر می‎رود. اما در کامپوزیتهای نازکتر تنش خمشی در لایه پشتی باعث شکست ماتریس در آن ناحیه می‎شود و رشد درختی بصورت عکس حالت قبل اتفاق می‎افتد. وقتی این ماتریس ترک خورده به سطح بین لایه‎های مجاور که دارای جهات مختلف فایبری هستند می‎رسد لایه لایه شدن شروع می‎شود.
در یک لامینای تک جهته، چون فایبرها همه در یک جهت واقع اند هیچگونه لایه لایه شدنی رخ نمی‏دهد اما برای دو لامینیت با ضخامت یکسان اما با ترتیب لایه چینی متفاوت، آنکه دارای لایه های مجاور با تفاوت زاویه ای بیشتری است مساحت جدایش بیشتری را نیز تجربه می کند. ضمن اینکه این مساحت با ضخامت چندلایه رابطه مستقیمی دارد]۱۵[.
۶-۳- نرخ کرنش
بدیهی است که متناسب با افزایش سرعت اعمال بار، نرخ کرنش ایجاد شده در سازه تحت بار نیز افزایش می‎یابد. که همین امر نیز موجب شده تا گاهی از میزان نرخ کرنش جهت تعیین نوع بارگذاری استفاده شود. مثلا یکی از تعاریف موجود برای نرخ کرنش بدینگونه است:
: خزش
: نرخ کرنش پائین یا شبه استاتیکی^[۱۳۰]
: نرخ کرنش متوسط^[۱۳۱]
: نرخ کرنش بالا^[۱۳۲]
: نرخ کرنش خیلی بالا^[۱۳۳]
سازه‎های کامپوزیتی در کاربردهای هوافضایی به کرات تحت بحت بارگذاری‎های با نرخ کرنش بالا قرار می‎گیرند. بدین منظور شناخت ویژگی‎های آنها در این شرایط ضروری می‎نماید. آزمایشات تجربی مختلفی جهت تعیین رفتار کامپوزیت‏ها تحت نرخ کرنش بالا و بارگذاری‏های مختلف انجام شده‏است. هر روش تست قابل اعمال به محدوده مشخصی از نرخ کرنش‏هایی است که در بالا به آن اشاره شد. غالب ماشین‏های تست معمولی برای تست نرخ کرنش‏هایی کمتر از  بکار می‏روند؛ برای نرخ کرنش‏های متوسط مابین  ماشین‏های سرووهیدرولیک و برای نرخ کرنش‏های بالا در محدوده  از میله فشاری هاپکینسون^[۱۳۴] و همچنین برای نرخ‏های بالاتر از دستگاه تفنگ گازی^[۱۳۵] استفاده می‏شود. هر کدام از این روش‏های تست، محسنات و محدودیت‏های خاص خودش را دارد که پژوهشگران را به تلاش جهت بهینه ‏سازی این روش‏ها ترغیب کرده‏است]۵۵[.
لذا با گسترش کاربرد کامپوزیت های ماتریس پلیمری تقویت شده با فایبر در صنایع هوا-فضایی و امکان و احتمال بالقوه‎ای که در مواجهه با ضربات دارای نرخ کرنش بالا برای آنها وجود دارد، تلاش برای دستیابی به یک مدل کامپوزیتی مناسب که قابلیت لحاظ کردن تغییر فرم های غیر خطی و وابسته به نرخ کرنش را داشته باشد جهت تحلیل اجزاء محدود ضروری می نماید.
اما از سویی دیگر و در مقایسه با فلزات که مطالعات و بررسی های متعددی روی خصوصیات مکانیکی آنها صورت گرفته‏است، اطلاعات به مراتب کمتری از جزئیات رفتار و ویژگی‏های دینامیکی فایبرکامپوزیت‏ها در دست است. انجام آزمایشات روی کامپوزیت‏ها نیز بخاطر پیچیدگی‏های ناشی از صورت بندی‏هایشان و همچنین اثرات متقابل بین فایبر و ماتریس بسیار هزینه بر و مشکل می نماید. لذاست که تا حد امکان سعی می‎شود از مدلسازی اجزاء محدود بعنوان راهی جایگزین و موثر در طراحی سازه‏های کامپوزیتی استفاده شود.
تغییر فرم کامپوزیت‏های پلیمری تحت ضربه بعضا بصورت الاستیک خطی و مستقل از نرخ کرنش در کدهای اجزاء محدود و بصورت مسائل گذرای دینامیک تحلیل می‏شود. اما بررسی‏های محققان نشان داده‏است که مقادیر الاستیک، معادله مشخصه، روال زوال و چگونگی کاهش مقادیر الاستیک آنها متاثر از نرخ کرنش است و بعنوان مثال مدول الاستیسیته و مقاومت برخی کامپوزیت‎ها با افزایش نرخ کرنش افزایش می‏یابد.
پارامترهای متعددی در وابستگی نرخ کرنشی کامپوزیت‏ها موثراند که مهمترین آنها وابستگی و حساسیت مجزای هرکدام از مواد تشکیل دهنده به نرخ کرنش است. مثلا اگر بخواهیم فقط فایبرها را مدنظر قرار دهیم بسته به اینکه جنس فایبر چه باشد، وضعیت متفاوت است. بطوری‏که فایبرهای شیشه به نرخ کرنش وابسته‎اند و فایبرهای کربنی نیستند. ماتریس‏های پلیمری نیز دارای تغییر فرم‏هایی وابسته به نرخ کرنش اند که در کرنش‏های بالاتر از یک الی دو درصد، این تغییرات غیرخطی نیز می‏شود. در گذشته مدل‏های ویسکوالاستیک برای توصیف رفتار پلیمرها استفاده می‏شد که استفاده روبه‏گسترش کامپوزیت‏های پایه پلیمری در صنعت روابط دقیق‏تری در مدلسازی خصوصیات رفتاری این مواد را ضروری می‏نماید]۲۷[.
۶-۳-۱- تاثیر نرخ کرنش بر سختی و استحکام کامپوزیت‎ها
آزمایشات نشان می‎دهد که برای قطعات کامپوزیتی کربن- اپوکسی تک‎جهته که در راستای فایبرهای خود تحت تنش کششی قرار گرفته‎اند، تغییر سرعت بارگذاری که به تغییر نرخ کرنش در محدوده‎ی  می‎انجامد، اثر قابل توجهی بر مدول کششی، استحکام کششی یا کرنش شکست آنها ندارد.
شکل ۶-۲: تاثیرات نرخ کرنش بر نمودار تنش-کرنش قطعات کربن- اپوکسی تک‎جهته در سه نرخ کرنش مختلف ]۲۷[
اما تست‎های مشابه که در همان محدوده نرخ کرنش بر روی قطعات کربن- اپوکسی بافته شده انجام شده، حاکی از افزایش اندکی در مدول و استحکام کششی و کاهش کمی در کرنش شکست آنها می‎باشد. حال اگر در قطعات بافته شده بجای کربن از الیاف شیشه به همراه اپوکسی استفاده شود، افزایش مدول و استحکام کششی بیشتر نیز خواهد شد؛ البته کرنش شکست نیز با افزایش نرخ کرنش افزایش می‎یابد.

شکل ۶-۳: تاثیرات نرخ کرنش بر نمودار تنش-کرنش قطعات کربن- اپوکسی بافته شده (سمت راست)، شیشه- اپوکسی بافته شده (سمت چپ) ]۲۷[
لذا با همه این اوصاف می‎توان چنین نتیجه گرفت که استحکام مکانیکی فایبر کربن مستقل از نرخ کرنش حاصل از بار وارده به آن است و آن تغییراتی هم که در مورد قطعات بافته شده رخ داده ناشی از مقاومت ماتریس پلیمری در برابر کش‎آمدن تحت بارگذاری کششی بوده‎است. اما از سویی دیگر بنظر می‎رسد که استحکام الیاف شیشه با افزایش نرخ کرنش، افزایش می‎یابد.
در نمودار زیر نیز تابعیت مدول کششی به نرخ کرنش برای سه قطعه بافته شده از کربن، کولار و الیاف شیشه، با ماتریس پلیمری مشابه، تحت بارگذاری کششی و در محدوده‎ی نرخ کرنش  بصورت مقایسه‎ای بین جنس مختلف فایبرها بررسی شده‎است.
شکل ۶-۴: تاثیرات نرخ کرنش بر مدول کششی قطعات کامپوزیتی بافته شده از جنس الیاف کربن، کولار و شیشه با ماتریس پلیمری مشابه ]۲۷[

۳-۴- نمونه پژوهش ۳۷
۳-۵- فرایند تحقیق ۳۷
۳-۶- ابزار گردآوری اطلاعات ۳۹
 ۳۹
 ۳۹
 ۳۹
محدودیتهای تحقیق ۴۰

۳-۸- ملاحظات اخلاقی ۴۰
۳-۹-روش های آماری ۴۰
فصل چهارم: تحلیل داده ­ها
۴-۱- مقدمه ۴۱
۴-۲-آمار توصیفی ۴۱
۴-۳- بررسی نرمال بودن داده ها و اختلاف بین گروه ها قبل از اجرای برنامه تمرینی ۴۲
۴-۴-یافته­های استنباطی ۴۳
۴-۵- فرضیه ­های پژوهش ۴۳

فصل پنجم: نتیجه ­گیری و پیشنهادات
۵-۱- مقدمه ۵۰
۵-۲-خلاصه پژوهش ۵۰
۵-۳- بحث و بررسی ۵۲
۵-۴- پیشنهادات پژوهش ۵۶

فهرست منابع…………………………………………………………………………………………………………….۵۷
ضمائم………………………………………………………………………………………………………………………۶۳
چکیده انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………….۷۲
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول ۴-۱ . اطلاعات توصیفی گروه ­های تحقیق در پیش­آزمون، پس­آزمون، یادداری و انتقال……………………………..۴۱
جدول ۴-۲٫ نتایج آزمون کولموگروف اسمیرنوف………………………………………………………………………….۴۳
جدول ۴-۳٫ نتایج آزمون تحلیل واریانس دو طرفه پس­آزمون……………………………………………………………۴۳
جدول ۴-۴٫ نتایج آزمون تحلیل واریانس دو طرفه آزمون یادداری……………………………………………………….۴۵
جدول۴-۵٫ نتایج آزمون t مستقل ………………………………………………………………………………………..۴۷
جدول ۴-۶٫ نتایج آزمون تحلیل واریانس دو طرفه آزمون انتقال………………………………………………………….۴۸
جدول۴-۷٫ نتایج آزمون t مستقل گروه­ ها در آزمون انتقال……………………………………………………………….۴۹
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار۴-۱٫ پیشرفت گروه­ ها از پیش­آزمون تا پس­آزمون…………………………………………………………………۴۲
نمودار ۴-۲٫ اثر متقابل نوع کانون توجه و نوع سبک شناختی در پس آزمون……………………………………………….۴۴
نمودار ۴-۳٫ اثر متقابل نوع کانون توجه و نوع سبک شناختی در آزمون یادداری………………………………………….۴۶
نمودار ۴-۴٫ اثر متقابل نوع کانون توجه و نوع سبک شناختی در آزمون انتقال…………………………………………….۴۸
فصل اول:
کلیات پژوهش
۱-۱-مقدمه
موضوع اکتساب مهارت و عواملی که احتمالا آن را تحت تاثیر قرار می­دهد از دیرباز مورد توجه مربیان ورزشی بوده است. به نظر می­رسد که عواملی نظیر انگیزش ، توجه ، آمادگی جسمانی و روانی در اکتساب مهارت از اهمیت زیادی برخوردارند. در مباحث یادگیری حرکتی به متغیر­ها و عوامل زیادی اشاره شده است که در فرایند یادگیری مهارت­ های حرکتی و نحوه ­اجرای آ­ن­ها تاثیر می­گذارند. در این میان توجه^[۱] یکی از اجزای مهم و اساسی در آموزش مهارت­هاست. اگرچه تلاش زیادی برای تعریف واژه توجه صورت گرفته است اما هنوز معنای روشن و قابل فهمی برای آن ارائه نشده است. به طور کلی توجه به معنای قابلیت فرد در پردازش است (مگیل، ۱۳۸۶؛ اشمیت و رایسبرگ، ۲۰۰۸). توجه می ­تواند به سمت یک عامل درونی و یا یک عامل بیرونی در اجرای حرکات و تکنیک­ها معطوف شود. در بیشتر تحقیقات تعریف درونی^[۲] شامل دستورالعمل­های متفاوتی برای آزمودنی­ها، جهت توجه کردن بر چگونگی اجرای یک حرکت می­باشد. تعریف بیرونی^[۳] متفاوت­تر است و در آن اغلب از آزمودنی­ها خواسته می­ شود که روی موضوعی که در اطراف آن­ها وجود دارد و یا به بعضی از نتایج عملکردشان توجه کنند (ولف، ۱۳۸۸).

از دیگر عوامل مهم در خصوص یادگیری، تاثیر تفاوت­های فردی^[۴] است. یکی از مهم­ترین تفاوت­های فردی سبک­های شناختی و یادگیری^[۵] افراد است. اکتساب مهارت ­ها در روش­های متفاوت، به علت سبک­های شناختی و یادگیری، متفاوت است. مطالعات انجام شده در این زمینه بیانگر ‌این نکته است که افراد دارای تفاوت­های فردی مهمی‌ در زمینه مسائل شناختی هستند که در حل مشکلات و تصمیم‌گیری به آن­ها اتکا می‌کنند؛ در واقع سبک­های شناختی عبارت­اند از طریقی که شخص موضوعات را ادراک می­ کند، اطلاعات را به خاطر می­سپارد، درباره مطالب می­اندیشد و مسائل را حل می­ کند (امامی پور و شمس، ۱۳۸۶).
این روش­ها بسیار متنوع­اند و مهمترین آن­ها عبارت­اند از روش­های وابسته و ناوابسته به زمینه، تکانشی و تاملی روش­های همگرا و واگرا، جذب کننده و انطباق یابنده (ویتکین و گودیناف^[۶]، ۱۹۷۶؛ کلب^[۷]، ۱۹۸۵، ۲۰۰۲). یکی از سبک­های شناختی که اخیرا توجه زیادی را به خود جلب کرده است، سبک مستقل از زمینه و وابسته به زمینه^[۸] است. بنابر مطالب ذکر شده توجه یک فرایند شناختی است که کانونی کردن آن (درونی و بیرونی) برای اجرای موفقیت آمیز در ورزش حائز اهمیت است. لذا با توجه به تاثیر اجتناب ناپذیر سبک شناختی در دریافت و پردازش اطلاعات، در تحقیق حاضر سعی می­ شود تا دستورالعمل­های نوع کانون توجهی در ارتباط با نوع سبک شناختی افراد مورد بحث و بررسی قرار گیرد.
۱-۲-بیان مسئله

۲.۶۰

۳۶۸.۱۷

۵۰-۷۵

S_2-s

۱۰۰

۱۴۱۷۲

۴-۲-۲-۳ مقایسه روش های استوری، ریشه دوم و کالوگیرو در تعیین تناسب اراضی برای کشت کندم در دشت ایذه

اراضی مورد مطالعه از نظر درجه تناسب کیفی اراضی به روش استوری، برای کشت گندم در زیر کلاس های S_{2-f ،}S_3-f ، S_3-s، N_1-n و N_1-s قرار دارد. در زیر کلاس S_2-f مهم ترین عامل محدود کننده درصد آهک می باشد. در زیر کلاس S_3-c مهم ترین عامل محدود کننده درصد آهک می باشد. در زیر کلاس S_3-s مهم ترین عامل محدود کننده عمق خاک می باشد. در زیر کلاس N_1-n مهم ترین عامل محدود کننده ESP می باشد. در زیر کلاس N_1-s مهم ترین عامل محدود کننده عمق خاک می باشد.
اراضی مورد مطالعه از نظر درجه تناسب کیفی اراضی به روش ریشه دوم، برای گندم در زیر کلاس های S_2-f، S_3-s، S_3-f و N_1-n قرار دارند. در زیر کلاس S_2-f مهم ترین عامل محدود کننده درصد آهک می باشد. در زیر کلاس S_3-s مهم ترین عامل محدود کننده عمق خاک می باشد. در زیر کلاس S_3-c مهم ترین عامل محدود کننده درصد آهک می باشد. در زیر کلاس N_1-n مهم ترین عامل محدود کننده، میزان سدیم تبادلی یا ESP می باشد.
اراضی مورد مطالعه از نظر تناسب کیفی تناسب اراضی به روش کالوگیرو، برای کشت گندم در زیر کلاس های S_1-f، S_1-S، S_2-f، S_{2-n و} S_2-s قرار دارند. در زیر کلاس S_1-f مهم ترین عامل محدود کننده درصد آهک می باشد. در زیر کلاس S_1-S مهم ترین عامل محدود کننده عمق خاک می باشد. . در زیر کلاس S_2-f مهم ترین عامل محدود کننده درصد آهک می باشد. در زیر کلاس S_2-n مهم ترین عامل محدود کننده ESP می باشد. در زیر کلاس S_2-s مهم ترین عامل محدود کننده عمق خاک می باشد.
نتایج بدست آمده شاخص سرزمین به تفکیک سری های خاک در منطقه مورد مطالعه نشان داد که دامنه تغییرات درجه تناسب سرزمین برای محصول گندم آبی در دشت ایذه به روش استوری از ۱۵ تا ۶۳ معادل با کلاس نامناسب کنونی (N₁) تا نسبتا مناسب (S₂) می باشد(شکل۴-۵). دامنه تغییرات مزبور در روش ریشه دوم از ۱۹ تا ۷۱ به عبارتی از کلاس نامناسب کنونی (N₁)نسبتا مناسب (S₂) متغیر می باشد(شکل ۴-۶). در روش کالوگیرو دامنه تغییرات شاخص سرزمین از ۵۴ تا ۸۹ یعنی از کلاس نسبتا مناسب (S₂) تا کلاس مناسب (S₁) گزارش می شود(شکل ۴-۷).
نتایج درجه تناسب سرزمین در هر سه روش استوری، ریشه دوم و کالوگیرو در جداول شماره ۴-۷، ۴-۸، ۴-۹ و ۴-۱۰ ارائه شده است. بر این اساس در روش استوری ۵/۳۵ درصد و در روش ریشه دوم ۴۸/۶۲ درصد و در روش کالوگیرو ۸۳/۳۸ درصد برای کشت گندم آبی در دشت ایذه دارای تناسب S2 است.
کلاس تناسب S₁ فقط در روش کالوگیرو وجود داشته و ۱۷/۷۶ درصد از اراضی دشت مذکور در این کلاس قرار گرفته اند. در روش استوری ۶۶/۵۸ درصد و در روش ریشه دوم ۰۹/۳۴ درصد از ارضی دشت ایذه در کلاس تناسب اراضی قرار گرفته اند و کلاس نامناسب کنونی در روش استوری ۰۳/۶ درصد و در روش ریشه دوم ۴۴/۳ درصد از مساحت منطقه مورد مطالعه را شامل می شوند.
در ارزیابی پارامتریک دشت ایذه برای زراعت گندم محدودیت عمده ناشی از فاکتور درصد آهک بوده است و با توجه به تحقیقات میدانی و بازدیدهای صحرایی از مزارع گندم می توان نتیجه گرفت که جداول سایز و کالوگیرو اثر محدودیت آهک را برای مناطق ایران بیش از اندازه اعمال می کنند و برای رفع چنین مشکلی این جداول باید کالیبره گردند (بازگیر ۱۳۷۶، محسنی ۱۳۸۴، دادگر و همکاران ۱۳۸۸). ارزیابی پارامتریک دشت ایذه، کشت گیاه گندم را مساعد پیش بینی می کند و با توجه به بارندگی ۶۳۰ میلی متری دشت ایذه و سیکل رشد گندم، زراعت گندم را در این منطقه از هر حیث توجیح می کند. این تحقیق نشان داد سری خاک پرچستان و خنگ اژدر که در شمال دشت ایذه و در دامنه کوه قرار دارند به دلیل محدودیت عمق خاک سطح کلاس تناسب اراضی پایینی در هر سه روش خود گرفنه اند (جلالیان و همکاران، ۱۳۸۵). پروفیل شماره ۱۲ در شمال غربی دشت ایذه در اثر محدودیت درصد سدیم تبادلی PSE، در تمامی سه روش پارامتریک کلاس تناسب اراضی پایینی به واحد مربوطه اختصاص داده اند و آن واحد اراضی را در تحت کلاس n جای داده اند. پارامتر اقلیمی محاسبه شده در هر سه روش استوری ، ریشه دوم و کالوگیرو در کلاس تناسب مناسب S₁ برای دشت ایذه طبقه بندی شده است (ایوبی و گیوی ۱۳۸۰، جلالیان ۱۳۸۵). فاکتورهای Ph درصد گچ، درصد سنگریزه و بافت و ساختمان خاک محدودیتی را برای کشت گندم آبی در دشت ایذه ایجاد نکردند(محنت کش، ۱۳۷۸). CEC یکی دیگر از پارامترهای خاک می باشد که سبب محدودیت و قرار گرفتن اراضی منطقه در تحت کلاس f شده است محدودیت این پارامتر در پروفیل های ۲، ۳، ۱۰، ۱۳ و ۱۴ بیشتر از بقیه بوده است.
۴-۲-۳ یونجه
۴-۲-۳-۱ تعیین و محاسبه شاخص و درجه اقلیمی یونجه

• میانگین دما در چرخه رشد: ℃۳/۲۱

شاخص محاسبه شده میانگین دما در چرخه رشد ۸۸

• درصد رطوبت نسبی: ۴۱%

شاخص محاسبه شده درصد رطوبت نسبی ۱۰۰
شاخص اقلیمی استوری:
درجه اقلیمی استوری:
شاخص اقلیمی ریشه دوم استوری:
درجه اقلیمی ریشه دوم استوری:
درجه اقلیمی کالوگیرو:

جدول ۴-۱۱ ارزیابی اراضی برای کشت یونجه به سه روش مورد مطالعه

۱۰

۹

۸

۷

۶

۵

۴

۳

۲

۴-۷-۲-۱- حقوق بین الملل بشر
در نگاه اول شاید تصور شود که مسئولیت بین المللی ناشی از نقض حقوق بشر فقط ناظر بر دولت هاست. این تصور از این واقعیت نشأت می گیرد که حقوق بشر اصولاً صحنه کارزار فرد و دولت، آزادی و حاکمیت، دموکراسی و خودکامگی، حاکمیت قانون و غلبه خشونت، و برابری و تبعیض به شمار می رود. تلقی حق های مدنی و سیاسی به عنون نسل اول حقوق بشر، و چالش میان آن حق ها و حاکمیت دولت در تقویت این طرز فکر موثر بوده اند. با وجود این به عقیده پروفسور «استفانی فاریور» این تصور مضحک است که حقوق بشر را صرفاً در دایره محدود روابط میان فرد و دولت محصور نماییم، دایره ای که فرد همیشه ذی حق و دولت صرفاً مکلف و متعهد آن قلمداد شود. اولین جنبشی که برای حقوق بشر به راه افتاد ممنوعیت برده داری بود که عمدتاً ‌توسط بازیگران غیردولتی صورت می گرفت. بند ۱ ماده ۵ میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی و میثاق بین المللی حقوق اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی به تعهد مستقیم افراد اشاره می کند. هم چنین برخی اسناد حقوق بشری مانند کنوانسیون سرکوب و مجازات آپارتاید مصوب ۱۹۷۳، کنوانسیون مبارزه با ژنوسید مصوب ۱۹۴۸ و اساسنامه دیوان کیفری بین المللی به مسئولیت کیفری افراد اشاره کرده اند. شورای امنیت در قطعنامه های مربوط به افغانستان، گینه بیسائو و لیبریا به لزوم احترام طرفین مخاصمه از جمله گروه غیردولتی نظامی به قواعد حقوق بشر و بشردوستانه اشاره دارد.

هیأت گزارشگر ویژه اسرائیل و لبنان در سال ۲۰۰۶ نیز بیان داشته که حزب الله در مواردی که عملاً عناصری از اقتدارات حاکمه را اعمال می کند به حقوق بشر ملتزم است و همچون دولت مسئولیت بین المللی دارد.
در هر صورت تعهد بین المللی بازیگران غیر دولتی به حقوق بشر مورد پذیرش رویه قضایی قرار گرفته است. دیوان کیفری بین المللی برای یوگسلاوی سابق در سال ۲۰۰۲ بیان نمود که «مسئولیت افراد خصوصی به خاطر شکنجه بدون دستور دولتی نیز مغایر کنوانسیون منع شکنجه است و در حقوق بین الملل عرفی قابل تعقیب و مجازات است» این رویه در آرای دادگاه های داخلی نیز تأیید شده است. (ضیایی، ۱۳۹۲، صص ۱۴۲-۱۴۱)
۴-۷-۲-۲- حقوق بین الملل بشردوستانه
کمیته بین المللی صلیب سرخ معتقد است که تعهد یک دولت تمام آحاد مملکت را که دولت نمایندگی اشان را به عهده دارد، ملزم می کند. ایراد اساسی به این نظر این است که قدرت دولت به التزام شهروندانش ناشی از کنترل موثر آنان است. در حالی که جنگ داخلی مصداق فورس ماژور است و از موارد سلب مسئولیت بین المللی است. تعهد دولت، تعهد گروه خارج شده از سلطه و کنترلش را به دنبال ندارد. همچنین صلیب سرخ بیان می دارد که هیچ کشور یا گروهی نمی تواند ادعا کند که برای مغلوب کردن دشمنانش حق دارد رفتاری غیر انسانی در پیش گیرد برای همین ماده ۳ مشترک کنوانسیون های چهارگانه ۱۹۴۹ ژنو از استاندارد حداقل یاد می کند. شورشیانی که اعمال حاکمیت موثر می کنند به این دلیل ساده که نماینده کشورشان محسوب می شوند. مشمول قواعد حقوق بشردوستانه هستند و صرفاً این گروه از تعهدات ماده ۱۴۲ کنوانسیون های ژنو و ماده ۲۵ پروتکل دوم ۱۹۷۷ در خصوص اعلام فسخ این اسناد مبرا هستند.
رویه بین المللی نسبت به ارائه این مبنای حقوقی روند دیگری در پیش گرفته است. پس از سلسله دادگاه هایی که بعد از جنگ جهانی دوم تشکیل شدند، این مسئله که مفاد ماده مشترک به افراد و گروه های موجود در کشور قابل اعمال است مورد تردید قرار نگرفته است. این اتفاق به دو دلیل بوده است: یکی تأسی به تفسیر غایت گرایانه که طبق آن باید گفت از اهداف مشخص کنوانسیون ژنو این است که در تفسیر مفاد آن موارد مبهم به نفع توسعه قلمرو اجرای کنوانسیون تسری یابد و دیگر اینکه شورای امنیت جهت درنوردیدن مرز میان نیروهای درگیر در مخاصمه و فراگیر ساختن تعهدات ناشی از حقوق بشردوستانه و حرکت به سوی اصل برابری نیروهای متخاصم در قبال آن قواعد در قطعنامه ۱۲۴۴ تصریح می نماید که اصول کنوانسیون های چهارگانه ژنو باید توسط تمام نیروهای دولتی و غیردولتی درگیر در مخاصمات مسلحانه رعایت شود. استفاده شورای امنیت از واژه «اصل» در قطعنامه ۱۲۴۴ تدبیری زیرکانه در تعمیم تعهدات حقوق بشردوستانه به بازیگران غیردولتی بوده است. عضویت قریب به اتفاق دولت ها در کنوانسیون های چهارگانه ژنو، شورای امنیت را از استناد به واژه «اصل» برای اثبات التزام دولت ها به تعهدات مذکور در آن اسناد بی نیاز می سازد. لیکن وصف بین الدّولی آن اسناد، شورای امنیت را به استفاده از واژه ای چون «اصل» جهت تعمیم و فراگیر ساختن بخش اساسی از مفاد آن اسناد مجاب ساخته است. (ضیایی، ۱۳۹۲، صص ۱۴۳-۱۴۰) .
۴-۸- آثار و نتایج حقوقی فعل متخلفانه ی بین المللی
هنگامی که مسئولیت بین المللی تحقق یافت، دولت مسئول، مکلف به جبران و ترمیم خسارات وارده است. بنابراین، نتیجه اساسی مسئولیت، تعهد به جبران خسارت کامل است.
بند ۱ ماده ۳۱ مواد راجع به طرح مسئولیت مبین اصل مذکور است. به موجب آن، دولت مسئول متعهد است که زیان ناشی از فعل متخلفانه بین المللی را به طور کامل جبران کند.
دیوان دائمی دادگستری بین المللی نیز در قضیه «کارخانه کورزوف» در رأی خود، الزام به جبران خسارات را برای طرف مسئول در قبال نقض هر تعهد بین المللی شناخته است اما اینکه خسارت به چه مفهوم است و روش های جبران آن کدام اند و حدود و دامنه جبران خسارت تا کجاست و بالاخره خودداری از جبران خسارت چه پیامدهایی به همراه دارد، موضوعاتی است که در ذیل به آن ها پرداخته خواهد شد. (ضیایی بیگدلی، ۱۳۸۶، ص ۴۹۲)
۴-۸-۱- مفهوم خسارت
در حقوق بین الملل خسارت مفهومی وسیع تر از خسارت در حقوق داخلی دارد و از ابعاد مختلف، از جمله ابعاد زیر، قابل بررسی است.
۴-۸-۱-۱- خسارت مادی و معنوی
هر گونه خسارتی اعم از مادی یا معنوی که ناشی از عمل متخلفانه بین المللی تابعان فعال حقوق بین الملل باشد، خسارت در مفهوم حقوق بین الملل است. بند ۲ ماده ۳۱ طرح مواد راجع به مسئولیت، مبین مطلب مذکور است.
به موجب آن، زیان عبارتست از هر گونه خسارتی اعم از مادی یا معنوی که از فعل متخلفانه بین المللی دولت ایجاد می شود.
خسارت مادی، ضرر و زیان وارد بر اموال و دارایی های ناشی از عمل مستقیم یک کشور یا اتباع آن و یا یک سازمان بین المللی است، مانند مصادره غیر قانونی اموال بیگانگان، ضبط هواپیما، یا کشتی یک کشور خارجی، تخریب یک سفارتخانه ی خارجی.
اما خسارت معنوی یا غیر مادی، خسارتی است که بر اثر حدوث آن به هیچ وجه لطمه مادی و مالی وارد نمی گردد بلکه ضرر و زیان جنبه معنوی و غیر مالی دارد، مانند توهین و بی احترامی به مأموران دیپلماتیک خارجی و یا بی حرمتی به پرچم یک کشور.
۴-۸-۱-۲- خسارت مستقیم و غیرمستقیم
هر گاه میان خسارت ـ اعم از مادی و معنوی ـ و یک عمل متخلفانه بین المللی، رابطه علیت یا سببیت قطعی و مسلم برقرار شود، آن خسارت خسارت مستقیم است. طبق یک رویه قضایی بین المللی، تنها خسارت مستقیم ممکن است موجب طرح مسئولیت بین المللی گردد.
خسارت مستقیم را نباید با خسارت فوری و خسارت بی واسطه درهم آمیخت. در مقابل خسارت مستقیم، خسارت غیرمستقیم قرار دارد که فرع بر خسارت مستقیم است.
۴-۸-۱-۳- خسارت بی واسطه و با واسطه
هر گاه خسارت مستقیمی ـ اعم از مادی یا معنوی به تابعان فعال حقوق بین الملل وارد شود، آن خسارت، خسارت بی واسطه است و چنانچه خسارتی بر تابعان منفعل حقوق بین الملل، از جمله اشخاص وارد گردد، آن خسارت، خسارت باواسطه است. (همان، صص ۴۹۴-۴۹۳)
۴-۸-۲- روش های جبران خسارت^[۷۶]
طبق ماده ۳۴ «جبران کامل خسارتی که از عمل متخلفانه بین المللی وارد آمده، شکل اعاده حیثیت، وضعیت به حالت سابق، غرامت و جلب رضایت زیان دیده را به طور مجزا یا توأمان به خود می گیرد.»
اصولاً تعیین روش یا روش ها و چگونگی جبران خسارت در ابتدا در صلاحیت دولت های طرف اختلاف و مبتنی بر توافق آن هاست. در غیر این صورت، موضوع در صلاحیت مراجع قضایی یا داوری بین المللی است. البته شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز بنا به مورد، صلاحیت انجام چنین کاری را بر اساس فصل هفتم منشور ملل متحد دارد. در مجموع، روش های جبران خسارت عبارتند از: اعاده وضعیت به حال سابق، جلب رضایت زیان دیده، توقف و عدم تکرار عمل متخلفانه بین المللی و بالاخره پرداخت غرامت.
۴-۸-۳- اعاده وضع به حالت سابق^[۷۷]
دیوان دایمی دادگستری بین المللی در قضیه کارخانه کورزوف چنین بیان داشته است: «اصل اساسی این است که ترمیم، تا آنجا که مقدور باشد، باید هر گونه آثار و نتایج عمل غیر مشروع و برخلاف حقوق را از بین ببرد و مجدداً‌ وضع را به طور کامل به حالت عادی بازگرداند که اگر آن عمل ارتکاب نمی یافت، ظاهراً آن وضع وجود داشت.» از این رأی چنین استنباط می شود که اعاده وضعیت به حال سابق اساسی ترین و بهترین روش جبران خسارت را تشکیل می دهد و دو صورت متفاوت دارد: اگر چنانچه خسارت جنبه مادی داشته باشد، با تجدید بنای ساختمان خراب شده متعلق به بیگانه و یا آزاد کردن شخص بیگانه بی گناه و امثال آن، ترمیم تحقق می پذیرد. اگر خسارت ناشی از یک عمل حقوقی باشد (مانند قانون یا فرمان مغایر با حقوق بین الملل) با لغو آن و اتخاذ تصمیم داخلی مغایر با آن عمل، خسارت جبران شده تلقی می گرد.
در طرح مواد راجع به مسئولیت، ضمن پذیرش اصل اعاده وضعیت به حال سابق، آن را در دو مورد مجرا ندانسته است. (ماده ۳۵)
اگر اعاده وضعیت مطلقاً ممکن نباشد.
اگر اعاده وضعیت تعهدی خارج از اصل تناسب، در مقایسه با آنچه که از پرداخت غرامت حاصل می شود، برای کشور مسئول ایجاد کند. (ضیایی بیگدلی، همان، صص ۴۹۶-۴۹۵)
۴-۸-۴- غرامت^[۷۸]
روش پرداخت غرامت، معمول ترین روش جبران خسارت است. دیوان دائمی داوری نیز در رأی مورخه ۱۱ نوامبر ۱۹۱۲ در قضیه پرداخت غرامت جنگی از سوی ترکیه به روسیه نیز همین نظر را دارد: «مسئولیت های گوناگون کشورها، اختلاف اساسی با یکدیگر ندارند و معمولاً کلیه آن ها، با پرداخت مبلغی پول ادا شده و یا ممکن است ادا شود.»
به همین ترتیب نیز دیوان دائمی دادگستری نقش غرامت را این گونه توصیف کرده است:
اعاده وضع به حال سابق یا در صورت عدم امکان، پرداخت مبلغ معادل ارزش اعاده وضع به حال سابق و در صورت لزوم حکم به پرداخت خسارات حاصل از ضرر و زیانی که با اعاده وضع به حال سابق یا پرداخت مابه ازای آن جبران نشود، اصولی هستند که باید برای تعیین میزان غرامتی که بابت فعل مغایر حقوق بین الملل باید پرداخت شود، به کار گرفته شوند.
علاوه بر دیوان بین المللی دادگستری، دیوان های بین المللی دیگر نیز به مسئله غرامت پرداخته اند. همچون دیوان بین المللی حقوق دریاها، دیوان دعاوی ایران ـ ایالات متحده، دادگاه های حقوق بشری و دیگر مراجع و دیوان های داوری مرکز بین المللی حل و فصل اختلافات ناشی از سرمایه گذاری به موجب کنوانسیون ۱۹۶۵ واشنگتن. قواعد و اصول تدوین شده توسط این مراجع در ارزیابی غرامت می تواند به عنوان تجلیات اصل کلی مندرج در ماده ۳۶ طرح مسئولیت قلمداد شود.
غرامت باید به طور دقیق، صحیح و تاحد امکان مطابق با زیان وارده باشد. البته، اگر خسارت جنبه مادی داشته باشد، باید در تعیین میزان غرامت، خسارت احتمالی را نیز در نظرگرفت. بنابراین غرامت شامل هر گونه خسارتی است که از حیث مالی قابل ارزیابی است و می تواند شامل منافع و حتی در صورت لزوم و تحت شرایطی عدم النفع^[۷۹] نیز باشد. اما خسارات غیرمستقیم به هیچ وجه قابل مطالبه نیست. مواد ۳۶ ، ۳۸ و ۳۹ طرح مواد راجع به مسئولیت، کمابیش متضمن مطالب مذکور است. (ابراهیم گل، ۱۳۹۲، ضیایی بیگدلی، ۱۳۸۶) .
۴-۸-۵- جلب رضایت زیان دیده^[۸۰]
جلب رضایت، نوع سوم جبران خسارت است که دولت مسئول می تواند در ایفای تعهد خویش به جبران کامل خسارت ناشی از فعل متخلفانه بین المللی ارائه کند. این شکل از جبران خسارت، شکل استانداردی از جبران نیست. به این معنا که در بسیاری از موارد، زیان ناشی از فعل متخلفانه بین المللی ممکن است با اعاده وضع به حال سابق یا پرداخت غرامت جبران شود.
هنگامی که خسارت مستقیماً به یک دولت وارد آمده باشد او حق دارد از متخلف بخواهد تا برای جبران خسارت وارده مخصوصاً اگر خسارت معنوی باشد، با انجام اقداماتی رضایت خاطرش را جلب نماید.این اقدامات اشکال مختلفی دارد: اظهار تأسف و عذرخواهی رسمی، اعمالی نمادین مانند ادای احترام نظامی به پرچم یا اعزام نمایندگان ویژه ای برای شفاعت، پیگرد قانونی و مجازات های داخلی، اعم از تدابیر اداری، انضباطی یا قضایی علیه مأموران دولتی یا اشخاص خصوصی عامل عمل خلاف. هم چنین غالباً پذیرفته شده است که اعلام خلاف بودن عمل خسارت بار از سوی قاضی یا داور بین المللی نیز به خودی خود اقدامی است که می تواند موجب رضایت خاطر زیان دیده شود.
مطابق ماده ۳۷ مواد راجع به مسئولیت:
دولت مسئول فعل متخلفانه بین المللی ملزم است از باب زیان های ناشی از آن فعل که با اعاده وضع به حال سابق یا پرداخت غرامت جبران نشود، رضایت خاطر دولت زیان دیده را جلب کند.
جلب رضایت ممکن است شامل پذیرش نقض، اظهار تأسف، عذرخواهی رسمی یا هر روش مناسب دیگری باشد.
جلب رضایت باید با زیان وارده متناسب بوده و برای دولت مسئول تحقیر کننده نباشد.

a. متغیر وابسته : توسعه حرفه ای

با توجه به اینکه همبستگی بین مدیریت مدرسه محور با شدت همبستگی قوی ومستقیم مشخص گردید معنی دار شدن F در جدول فوق (F=53.954, df=4, 149, p=0.000<0.05) نشان می دهد که رابطه خطی بین متغیر وابسته و متغیرهای پیش بین وجود دارد جدول بالا رابطه بین متغیر ملاک توسعه حرفه ای با متغیرهای پیش بین تمرکززدایی، انعطاف پذیری، مشارکت پذیری وتفویض اختیار را نشان می دهد، دارد وبا توجه به اینکه مقدار استقلال خطاها در آزمون دوربین واتسون برابر۱٫۸۵۱ می باشد ولذا با توجه به شرط استقلال خطاها جهت استفاده از آزمون رگرسیون بین ۱٫۵ و۲٫۵ می باشد شرط استقلال خطاها برقرار است. بنابراین رگرسیون معتبر است. ولذا برای پیش بینی متغیر وابسته (توسعه حرفه ای ) از روی متغیرهای مستقل (مولفه های مدیریت مدرسه محوری) از رگرسیون خطی چندگانه استفاده می گردد ، میزان سطح معنی داری تمام مولفه های پیش بین از خطای نوع اول در سطح ۰۱/۰ کوچکتر است بنابراین با احتمال ۹۹درصد تمام مولفه های مدیریت مدرسه محوری بغیر از تفویض اختیار که sig آن بزرگتر از ۰٫۰۱ می باشد ونشان دهنده عدم تاثیر در پیش بینی توسعه حرفه ای بوده پیش بینی کننده معنی دار متغیر ملاک توسعه حرفه ای می باشند . هم چنین برای ثابت رگرسیون نیز سطح معنی داری کوچکتر از ۰٫۰۵ به دست آمده است که نشان می دهد ثابت رگرسیون نیز تاثیر معنی داری در معادله رگرسیون دارد

در جدول فوق R2 (ضریب تبیین) نشان دهنده تبیین متغیر وابسته برحسب متغیرهای پیش بین است. مقدار ۰٫۵۹۲ = R2 نشان می دهد که حدود ۵۹٫۲ درصد از واریانس متغیر وابسته توسعه حرفه ای از واریانس متغیرهای پیش بین مولفه های مدرسه محوری تبیین می شود. با توجه به اعداد و مقادیر به دست آمده در جدول فوق معادله خط رگرسیون به صورت زیر نوشته می شود:
توسعه حرفه ای=(مشارکت پذیری*۸۳۵٫)+(انعطاف پذیری*۱٫۵۶۳)+(تمرکززدایی*۵۸۱٫)+۶۰٫۳۲۷
ضریب B برای تمام مولفه های مدیریت مدرسه محوری بغیر از تفویض اختیار که sig آن بزرگتر از ۰٫۰۵ می باشد ونشان دهنده عدم تاثیر در پیش بینی توسعه حرفه ای بوده در بقیه ابعاد مدرسه محوری مثبت به دست آمده است که نشان می دهد رابطه بین مدیریت تمام مولفه های مدیریت مدرسه محوری بغیر از تفویض اختیار با توسعه حرفه ای مستقیم است. ضریب B برای تمرکز زادیی برابر۵۸۱٫ برای انعطاف پذیری برابر۱٫۵۶۳ برای مشارکت پذیری ۸۳۵٫ می باشد مقایسه ضرایب B نشان می دهد که مولفه انعطاف پذیری تاثیر بیشتری در پیش بینی توسعه حرفه ای مدیران ودبیران در مقایسه با دیگر مولفه ها دارد .
فصل پنجم:
بحث و نتیجه گیری
کوی نومیدی نرو امیدهاست سوی تاریکی مرو خورشیدهاست (مولوی) .
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری
۵-۱مقدمه
انسان محور بهره وری است. کلیه سازمانها با هر ماموریتی که دارند باید بیشترین سرمایه، وقت وبرنامه خویش را به آموزش منابع انسانی اختصاص دهند. برای آموزش نباید نقطه پایانی در نظر گرفت ، که این از راه توسعه حرفه ای مداوم میسر است. تا نتایج را در خروجی ها (دانش آموزان) مشاهده کرد به تعاقب توسعه حرفه ای معلمان شایستگی حرفه ای خود در محیط کاری با مشارکت در فعالیت های تدوین شده ارتقا می بخشند و دانش و مهارت موجود را نیز حفظ می کنند؛ در این راستا چالش ها و فرصت های تجربی کاری فرا روی کارکنان ساز و کار اصلی و مرکزی را برای حفظ و بهبود توسعه حرفه ای مداوم مهیا می کند. توسعه حرفه ای مداوم ضرورت فردی است که در نظر گرفتن شرایط هر فرد در این زمینه بسیار اهمیت دارد. منابع انسانی در سازمانهای آموزشی باید خلاق، خود انگیخته، یاد گیرنده، مستقل، متفکر، انعطاف پذیر و دارای اعتماد به نفس کافی باشند. دقت در گزینش معلمان تعلیم دیده، علاقه مند و با انگیزه باید صورت گیرد. گروه تعلیم و تربیتی دانشکاه ایالتی میشگان – توسعه حرفه ای را فرایند مداوم بهبود در زمینه استاندارد های بالای آموزشی و شهروندی برای تمامی معلمان در راستای یاد گیری مادام العمر می داند. واگذاری اختیارات از اداره های آموزش و پرورش به مدارس، تقویت و توسعه فرهنگ سازی در این زمینه در سطح جامعه، اصلاح قوانین و مقررات آموزش و پرورش در راستای تمرکز زدایی، آگاه نمودن عوامل انسانی مدارس و ارتقای سطح دانش و مهارتهای حرفه ای آنها جلب موافقت مدیران و افراد ذی نفع در مدارس، ایجاد ساختاری که از نظام مدیریت مدرسه محوری حمایت کند، اجرای تدریجی نظام مدیریت مدرسه محور …. و ارئه فرهنگ مشارکت در جامعه از مهمترین مواردی است که می توان عنوان کرد (جهانیان ، ۱۳۸۷، ص۶۴). در این میان ساختار تمرکززدایی در مدارس وگرایش به تصمیم گیری مشارکتی زمینه لازم برای توسعه حرفه ای کارکنان در مدارس مهیا می کند. بنابراین درصدد برآمدیم تا با انجام تحقیقی رابطه توسعه حرفه ای کارکنان را با مدیریت مدرسه محوری و اهمیت موضوع را اثبات و یادآور شویم، جهت نیل به هدف از دوپرسشنامه مدیریت مدرسه محوری و توسعه حرفه ای استفاده شد.
نمونه آماری انتخاب شده شامل ۱۵۴ نفر از کل جامعه دبیران ومدیران دبیرستان دخترانه شهرستان خوی که ۲۵۶نفر بوده که از این میان ۳۸ نفر مدیر بصورت سرشماری انتخاب وبرحسب تعداد مدیران ۱۱۶ نفر دبیر بصورت تصادفی ساده انتخاب شد ، . نتایج کلی اجرای آزمونها و ارزیابیها به شرح زیر است .
این پژوهش در پی تحلیل رابطه بین مدیریت مدرسه محوری با توسعه حرفه ای مدیران ودبیران شکل گرفته است . پس از بیان اهمیت موضوع به اهمیت و ضرورت و اهداف اشاره شده است. در مباحث تئوریک فصل دوم تعاریف ، واژه شناسی مدیریت مدرسه محوری و توسعه حرفه ای ومباحث مرتبط بر اساس تجربه و مطالعات و تفکرات پژوهشگران با چند حوزه و ابعاد مدیریت مدرسه محوری و رویکرد توسعه حرفه ای و ابعاد آن مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
پس از بیان مباحث تئوریک، به بررسی پیشینه تحقیق پرداخته شد. در فصل سوم روش تحقیق و در فصل چهارم تحلیل داده انجام گرفت. با توجه به مباحث تئوریک از یک طرف و تحقیقات انجام گرفته قبلی از سوی دیگر و چهارچوب نظری، آزمون توسعه حرفه ای و آزمون مدیریت مدرسه محوری در قالب یک پرسشنامه برای مدیران ودبیران تهیه و توزیع شد. پس از جمع آوری پرسشنامه ها، داده ها جهت آزمون فرضیه ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. برای آزمون بین متغیرهای تحقیق ضریب همبستگی پارامتریک پیرسون ، و آزمون آنوا برای بررسی تفاوت معناداری در چند گروه در نمونه پارامتریک و آزمون رگرسیون برای بررسی میزان پیش بینی استفاده شده است.
۵-۲یافته های توصیفی تحقیق :
۵-۲-۱ ویژگیهای شخصی افراد نمونه آماری:
با توجه به اطلاعات بدست آمده از افراد نمونه آماری ملاحظه گردید که از ۱۵۴ نفر نمونه آماری ۴/۱۰٪ دارای مدرک فوق دیپلم ۹/۶۶٪ مدرک لیسانس و ۷/۲۲٪ دارای مدرک فوق لیسانس می باشد که بیشترین بازه دارای مدرک لیسانس می باشد. از نمونه ۱۵۴نفره انتخابی ۲/۵٪ دارای سن بین ۲۰تا ۳۰سال و۱/۳۵٪ دارای سن بین ۳۱تا ۴۰سال و۷/۵۹٪ دارای سن بین ۴۱ تا ۵۰ که بیشترین درصد به این بازه سنی تعلق دارد. از میزان ۱۵۴ نفر نمونه آماری سابقه ۴/۸ ٪ کارکنان بین ۱تا ۱۰ سال و سابقه ۷/۴۸٪ کارکنان بین ۱۱ تا ۲۰ سال و سابقه ۹/۴۲ ٪ افراد بین ۲۱ سال تا ۳۰ سال می باشد که بیشترین بازه سابقه کارکنان مربوط به بازه ۲۰-۱۱ سال می باشد. توزیع فراوانی ومیانگین نمونه مدیریت مدرسه محوری که ۴۷۴/۱۹۶می باشد که با توجه به تعریف عملیاتی تحقیق نشان دهنده میزان برقراری مدیریت مدرسه محوری در حد بالاتر از متوسط در نمونه مورد نظر می باشد، توزیع فراوانی ومیانگین نمونه مدیریت مدرسه محوری که ۱۲۹۹/۲۳۵می باشد که با توجه به تعریف عملیاتی تحقیق نشان دهنده میزان توسعه حرفه ای در حد بالاتراز متوسط در نمونه مورد نظر می باشد .
.
۵-۳ بحث یافته های استنباطی و فرضیه های تحقیق
۵-۳-۱ فرضیه اصلی: بین توسعه حرفه ای و مدیریت مدرسه محور از دیدگاه مدیران ودبیران رابطه وجود دارد.
برای بررسی رابطه مدیریت مدرسه محور با توسعه حرفه ای به علت نرمال بودن نمونه از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شده وبا توجه به اطلاعات فوق ملاحظه می گردد بعلت اینکه sig=0 بوده وکوچکتر از ۰۱/۰ می باشد لذا فرض صفر با اطمینان ./۹۹رد می گردد وفرض تحقیق که نشان دهنده وجود رابطه بین مدیریت مدرسه محوری با توسعه حرفه ای است تایید می گردد ومیزان این رابطه برابر r=./746 می باشد ودر نتیجه شدت همبستگی قوی ومستقیم بین مدیریت مدرسه محور با توسعه حرفه ای وجوددارد. که با یافته های پارکز و کلوتز^[۱۴۲] به نقل از کمالی واعلامی(۱۳۸۸) که در سال۲۰۰۲ تحقیقی بر روی تعدادی از معلمان شمال می سی سی پی انجام داده اند که بیانگر رابطه مستقیم بین تخصص معلمان و مدرسه محوری است همسو است . و نیز با یافته های مهرعلیزاده (۱۳۸۴)و سلیمانی و مطهری (۱۳۸۸)که عامل های چون تاثیرگذاری، خود اثر بخشی، خود مختاری، تصمیم گیری مشارکتی ، تعهد سازمانی ، دانش و اطلاعات را از عوامل مهم برای استقرار مدیریت مدرسه محور و اثر بخشی سازمان مدارس در مدارس می دانند همسو است.
۵-۳-۲۰فرضهای فرعی:
۵-۳-۲-۱فرضیه فرعی شماره ۱ : بین مدیریت مدرسه محور ودستیابی به فرصتهای یادگیری مدیران ومعلمان رابطه وجود دارد.
بعلت اینکه sig=0 بوده وکوچکتر از ۰۱/۰ می باشد لذا با اطمینان ۹۹/۰ فرض صفر رد می گردد وفرض تحقیق که نشان دهنده وجود رابطه بین مدیریت مدرسه محوری با دستیابی به فرصتهای یادگیری است تایید می گردد ومیزان این رابطه برابر ۴۷۳/۰r= می باشد و شدت همبستگی نسبتا قوی و مستقیم بین مدیریت مدرسه محور با فرصتهای یادگیری مدیران ودبیران وجود دارد. نتایج تحقیق حاضر با یافته های پژوهشی آدگر وپیتون(۱۹۹۹) و گروه تعلیم و تربیت میشیگان (۲۰۰۳) که در تحقیقی شرایط برای توسعه حرفه ای و دستیابی به فرصت های لازم برای آن را مرتبط با سیاست های مدرسه، مدیریت مدرسه، زمان و منابع کافی برای توسعه حرفه ای و فرایند های دیگر مدرسه همچون طراحی٬ اجرا و ارزشیابی می دانند همسو است .
۵-۳-۲-۲فرضیه فرعی شماره ۲: بین مشارکت با همقطاران و همتایان برای دستیابی به اهداف آموزشی ومدیریت مدرسه محور رابطه وجود دارد.
بعلت اینکه sig=0 بوده وکوچکتر از ۰۱/۰ می باشد لذا با اطمینان ۹۹/۰ فرض صفر رد می گردد وفرض تحقیق که نشان دهنده وجود رابطه بین مدیریت مدرسه محوری با مشارکت با همقطاران است تایید می گردد ومیزان این رابطه برابر ۴۲۹/۰r= می باشد و شدت همبستگی نسبتا قوی ومستقیم بین مدیریت مدرسه محور با مشارکت با همقطاران از دیدگاه مدیران ودبیران برای دستیابی به اهداف آموزشی وجوددارد. که نتایج فوق با نتایج تحقیق دلار(۱۹۹۸) و سالازار(۲۰۰۰) ،رها(۱۳۹۱)مبنی بر این که تصمیم گیری مشارکتی و مشارکت با همکاران وخود گردانی، حیطه عمل رهبری و مدیریت آموزشی را افزایش می دهد و به مدیران و کارکنان ارشد امکان می دهد در نتایج مدرسه تاثیر گذار باشند و دستیابی به اهداف آموزشی میسرمی شود، همسو است .
۵-۳-۲-۳فرضیه فرعی شماره ۳: بین ایجاد محیط یادگیری اثر بخش و مدیریت مدرسه محور رابطه وجود دارد.
بعلت اینکه sig=0 بوده وکوچکتر از ۰۱/۰ می باشد لذا با اطمینان ۹۹/۰ فرض صفر رد می گردد وفرض تحقیق که نشان دهنده وجود رابطه بین مدیریت مدرسه محوری با ایجاد محیط یادگیری اثر بخش است تایید می گردد ومیزان این رابطه برابر ۳۳۶/۰r= می باشد و شدت همبستگی نسبتا قوی ومستقیم بین مدیریت مدرسه محور با ایجاد محیط یادگیری اثربخش وجوددارد.که نتایج فوق با یافته های تحقیقات موس ^[۱۴۳] (۱۹۷۴)،ونک (۲۰۰۳) ، میشل کاسک(۲۰۰۶) و توماسون(۲۰۰۶) و اورتیز(۲۰۰۶)که مشارکت را از عوامل مهم در تدارک محیط هایی با اثربخشی بالا می دانند همسو است .
۵-۳-۲-۴فرضیه فرعی شماره ۴: بین تلاش برای ارزیابی خویشتن ومدیریت مدرسه محور رابطه وجود دارد.